İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/70 K.2024/646

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili arasında 30.03.2017 tarihinde hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışan ve kıdem tazminatına hak kazanan 8 işçinin toplam hizmet süreleri üzerinden hesap kıdem tazminatları tümü ile arabuluculuk ücretlerinin yarısının müvekkili tarafından ödendiğini, 8 işçiye ödenen toplam tutar 305.893,74 TL olup, ... sicil no'lu işyerinde hizmet veren davalı şirketin sorumluluğunun 4.857,07 TL olarak hesaplandığını, bu konuda davalı şirkete yapılan başvuruya cevap verilmediğini, bu nedenle ....

İcra Dairesi'nin 2023/...

E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından haksız itiraz sonucu durdurulduğunu, davalı şirket ile yapılan hizmet alım sözleşmesine göre, istihdam edilen işçilerin işvereninin, muhatabının ve sorumlusunun yüklenici olduğunu, işçilerle ilgili iş mevzuatından doğan sorumlulukların yükleniciye ait olduğunun açıkça belirtildiğini, işçilere ödenen tazminat ve arabuluculuk ücretlerinden işçilerin davalı şirket uhdesinde geçen çalışma sürelerine tekabül eden kısmının davacının sorumluluğunda bulunduğunu beyanla;

itirazın iptaline ve takibin devamına, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanak örneği, 30/03/2017 tarihli sözleşme örneği, SGK işten ayrılış bildirgeleri, hizmet döküm cetvelleri, ödeme belgeleri, yapılan ödemelerin firma bazlı kıst hesabını gösterir personel bilgi kart örneklerinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

.... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyasının gönderildiği görülmüştür.

Mahkememizin 22/05/2024 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı gereğince dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 10/06/2024 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

"1-Takip konusu alacağın,

Asıl Alacak 4.822,53 TL

İşlemiş faiz 1.621,76 TL (Takip tarihine kadar)

İşlemiş faiz 816,00 TL (Dava tarihine kadar)

TOPLAM 7.260,29 TL ve talep edilen miktarın 6.474,83 TL olduğu,

2- Davacının haklı görülmesi halinde, davalının .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasındaki icra takibine karşı yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına,

3-Takip konusu alacağın likit olup olmadığının ve icra inkar tazminatı isteminin takdirinin Mahkeme'ye ait olduğu" yönünde rapor tanzim edildiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki sözleşme nedeniyle dava dışı işçilere yapılan ödemelerin davalı taraftan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

.... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosya örneğinin tetkikinden; alacaklı ... ANONİM ŞİRKETİ tarafından borçlu ... LİMİTED ŞİRKETİ aleyhine 4.853,07 TL asıl alacak, 1.621,76 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 6.474,83 TL üzerinden rücuen tahsil talebine ilişkin olarak takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçlu şirkete 19/07/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu şirket yetkilisinin 26/07/2023 tarihli dilekçesi ile borca itiraz ettiği, itirazın süresinde olduğu ve takibin durdurulmuş olduğu görülmüştür.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesinde "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." hükmü yer almaktadır.

Kanunun kullandığı "birlikte sorumluluk" deyiminden tam teselsülün kastedildiği sonucuna varmak gerekir. Böylece alacaklı işçi; kendi işvereni olan alt işverenden alamadığı işçilik haklarını dilerse alt işverenden, dilerse asıl işverenden isteyebilecek hatta her ikisinden birden talepte bulunabilecektir. Asıl işverenin ödemek zorumda kaldığı tutarlar için alt işverene rücu etmesi mümkündür.

Dava dışı işçilerin işçilik alacaklarından asıl işveren ve alt işveren sıfatıyla işbu davanın taraflarının dış ilişkide müteselsilen sorumlu oldukları kabul edilmelidir. İç ilişki yönünden ise yapılan tespit nazarında; davacıdan tahsil edilen alacağın davalı şirket nezdindeki çalışmaları kapsadığı açıktır. Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 2015/... Esas 2018/... Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere işçinin çalışmış olduğu her bir işverenin kendi dönemine isabet eden kısmından ilgili alt işveren sorumlu tutulmalıdır.

Davacı şirket tarafından dava dışı işçilere ödenen kıdem tazminatı ve arabuluculuk ücreti toplamı üzerinden davalı şirketin sorumlu olduğu tutarlara ilişkin bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya ait tablonun aşağıda yer almaktadır.

DAVALI FİRMA PAYI

... 601,65 TL

ALİ GÖK

519,72 TL ... 475,60 TL ... 710,07 TL ... 731,37 TL ... 600,36 TL ... 464,58 TL ... 719,18 TL

TOPLAM

4.822,53 TL

Mahkememizce yapılan yargılama, bilirkişi raporu, yerleşmiş içtihatlar ile yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda taraflar arasında yapılan hizmet alımı sözleşmesi, idari ve teknik şartnameler kapsamında, dava dışı işçilerin davalı yüklenici şirketin işçileri olarak “ ... ğü Hizmet Binası ile Teknik Şartnamede Belirtilen Diğer İşyerlerinin 216 işçi personelle Teknik Şartnamesi Çerçevesinde Komple Temizlik Hizmetinin Yaptırılması İşi”nde 01.04.2017-31.05.2017 tarihleri arasında toplam 60 gün (... : 56 ve ... : 59 gün) çalıştıkları,

dava dışı işçilerin kapsamında çalıştıkları hizmet alımı sözleşmesi ve şartname hükümlerine (m.36, İŞ/m.48, TŞ/m.

10.18) göre, davacı şirketin ödemek zorunda kaldığı yüklenici işçilere ait ödemeleri yüklenici şirketlere rücu edebileceği, davalı şirketin dava dışı işçilere çalıştırdıkları süre ile sınırlı olmak üzere ödenen kıdem tazminatından ve buna ilişkin arabuluculuk ücretinden sorumlu oldukları, ödemelerin dava dışı işçilerin davalı şirketteki çalışma sürelerini de kapsadığı anlaşılmakla; bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davalının ....

İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile 4.822,53-TL asıl alacak, 1.621,76-TL işlemiş faiz olmak üzere 6.444,29-TL üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2023/... sayılı dosyasından arabulucuya 3.600,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek davalı tarafın gönderilen davet mektubuna rağmen arabuluculuk görüşmesine katılmadığı

görülmekle, yargılama giderinin davalı tarafa yükletilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

YARGILAMA GİDERLERİ

427,60 TL BAŞVURMA HARCI 427,60 TL PEŞİN HARÇ 60,80 TL VEKALET HARCI 325,00 TL TEBLİGAT ÜCRETİ

+ 4.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ

5.241,00 TL TOPLAM