İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/207 K.2025/433

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen TAZMİNAT davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

02.06.2023 tarihinde ... kavşağında davacı eş ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracıyla yolun karşı tarafına ... kısmına geçtiği esnada aracının sağ yan kısımlarına ... istikametinden gelip ... istikametine seyir eden dava dışı ...'in sevk ve idaresinde bulunan ZMSS poliçesi bulunmayan ... plakalı aracının kusurlu olarak ön kısımlarıyla çarpması sonucu çift taraflı, ölümlü maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacı ...'ın eşi ve diğer davacıların annesi ...'in vefat ettiğini, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Sayılı dosyasında ceza soruşturması açıldığını, olay nedeniyle davacıların ölenin desteğini kaybettiklerinden davalı ... Hesabına 16.11.2023 tarihinde mail yoluyla başvuru yapılarak ödeme (tazminat) talep edildiğini, Karayolları Trafik Kanunun 99. maddesi gereği 8 iş günü içerisinde ödeme yapılmadığından davalının 29.11.2023 tarihinde temerrüde düştüğünü, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek,

fazlaya ilişkin talep ve ek dava açma hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilinin geçirdiği trafik kazası sonucu yaralanması sebebiyle maddi zararın tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere -HMK 107. maddesi gereği belirsiz alacak davası- çocuk ... için 100,00-TL, çocuk... için 100,00-TL, çocuk ... için 100,00-TL, çocuk ... için 100,00-TL ve eş ... için 100,00-TL olmak üzere TOPLAM 500,00-TL maddi tazminat bedelinin davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işlemiş TİCARİ (mevduata uygulanan en yüksek avans faizi) faiziyle birlikte, müştereken ve müteselsilen,

davalı tarafından tazmin edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin dava dilekçesinin "konu" kısmında destekten yoksun kalma tazminatından bahsedildiği ancak netice-i talep kısmında bu talebin olmadığı, yaralanma nedeniyle maddi tazminat istendiği, yine dava dilekçesinin 4.sayfasının "Sigorta Şirketine Başvuru Yönünden" bölümünün 3.paragrafında "davalı ... Sigorta A.Ş"nin temerrüde düştüğünden bahsedildiği, belirtilen hususlarda tereddüde düşüldüğünden davacı vekilinden HMK.nun 31.maddesi gereğince açıklama istenmiş, davalı vekili 18.04.2024 tarihli beyan dilekçesinde bu durumun maddi hatadan kaynaklandığını söylemiş, mahkememizce de böyle kabul edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartı niteliğinde olan zorunlu başvuru sürecinin usulune uygun olarak işletilmediğini, ZMSS genel şartlarına uygun bir başvuru yapılmadığını, başvuru belgelerinin eksik olduğunu, mevcut delil durumuna göre, müteveffanın yolcu olduğu aracın sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu, bu nedenle tazminat talep hakları bulunmadığını, davacıların müteveffanın desteğinden yoksun kalıp kalmadığının bizzat davacılar tarafından ispat edilmesi gerektiğini, ...

Hesabı’nın sorumluluğunun kaza tarihindeki trafik sigortası teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, zira müteveffanın emniyet kemeri takmadığını, davada temerrüdün gerçekleşmediğini, ticari faiz talebinin haksız olduğunu, davanın ... ve ... Şirketi.ne ihbarı gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi zararların giderilmesi talebine ilişkin tazminat davasıdır.

Taraflar arasında kazanın varlığı, davacıların murisinin olay nedeniyle vefat etmesi hususlarında tartışma bulunmamaktadır.

Çözümlenmesi gereken sorun; kazanın karşı tarafı dava dışı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ZMSS poliçesi olup olmadığı, kazadaki kusur durumu ve tazminat miktarı konusunda toplanmaktadır.

Olaya ilişkin hasar dosyası, trafik kazasının oluşumuna ilişkin soruşturma evrakları, ölüm tutanakları, veraset ilamı, davacıların ve murisin (sağlığındaki) ekonomik ve sosyal durumlarına ilişkin kolluk araştırma sonuçları ve alınan bilirkişi raporları, toplanan sair deliller, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre;

Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi'nden kazanın karşı tarafı olan dava dışı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ZMSS poliçesi olup olmadığı sorulmuş, verilen tarihsiz cevabi yazıya ekli sorgulama belgesinden, söz konusu aracın 02.06.2023 tarihinde saat 00.17'de ... sigorta A.Ş.ne araç sahibi ... Şirketi.ne sigortalandığı, aracın 29.07.2023 tarihinde satışı nedeniyle poliçenin 14.07.2023 tarihinde saat 17.06 itibariyle iptal edildiği anlaşılmıştır. ... CBS'nın ... srş.sayılı dosyasındaki bilgilere göre kazanın 02.06.2023 tarihinde saat 00.05'de meydana geldiği anlaşılmaktadır. Poliçenin kazadan sonra yapıldığı anlaşıldığından davalı ... Hesabının pasif husumet ehliyetinin bulunduğu kabul edilmiştir.

Davacıların ekonomik ve sosyal durumları araştırılmış, 12,06.2024 tarihi itibariyle davacı ...'in emekli olduğu, 10.000,00.-TL emekli maaşı aldığı, babasına ait evde ikamet ettiği, 4 çocuğu olduğu, başkaca malvarlığının olmadığı, çocukları ile birlikte yaşadığı, ... ve...'nın öğrenci olduğu, diğer davacılar ... ve ...'nın çalışmadığı, gelir ve malvarlığının bulunmadığı bildirilmiştir.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 18.11.2024 tarihli cevabi yazısında olay nedeniyle davacılara rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, aylık bağlanmadığı bildirilmiştir.

Dosya kusur ve tazminat hesabı için bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Mahkememizce alınan 03.05.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

Dava konusu trafik kazasında kusur yönünden; ... plaka numaralı hususi otomobilin sürücüsü davacı ...’in %85 (yüzde seksenbeş) oranında asli kusurlu olduğu, ... plaka numaralı hususi otomobilin sürücüsü ...’in %15 (yüzde onbeş) oranında tali kusurlu olduğu, ... plaka numaralı hususi otomobilin müteveffa yolcusu ...’e kazanın meydana gelmesinde, olayın ölümü ile sonuçlanmasında, dava konusu zararın doğmasında veya artmasında, atfı kabil kusur, müterafik (birlikte) ortak kusur bulunmadığı, hatır taşımacılığı unsurlarının oluşup oluşmadığı hususunun mahkemenin takdirinde olduğu, hadisenin meydana gelmesinde, ölüm ile sonuçlanmasına,

dava konusu zararın doğmasında veya artmasında başkaca etkili faktör, kusurlu kişi, kurum, kuruluş bulunmadığı, maddi zarar yönünden ise.

Rapor/ hesap tarihi itibarı ile ve dava dışı müteveffanın hayatta olan annesine pay ayrılması gerektiği dikkate alındığında, 02/06/2023 tarihinde destekçi ...’in vefatı sonrasında; eş ...’in; toplam DYK zararının, müteveffanın içinde yolcu oalrak bulunduğu araç sürücü olan eş Şaban'ın kazada % 85 kusurlu olduğunun kabulü ile (yeniden evlenme olasılığı olmayan, % 4 iken 18 yaş altı 2 çocuğu için % 10 tenzil edilmesi ile) 525.555,42 TL olduğu, davalı ...

Hesabının 1.200.000,00 TL azami limit dahilinde dava dışı anneye pay ayrılmak kaydıyla işbu zararının 359.049,29-TL'lik kısmından sorumlu olacağı, kızı ...’in; toplam DYK zararının, müteveffanın kazada yolcu konumunda olduğu ve kusurunun bulunmadığının kabulü ile 54.591,67.-TL olduğu, davalı ...

Hesabının 1.200.000,00 TL azami limit dahilinde dava dışı anneye pay ayrılmak kaydıyla işbu zararının 37.295,97.-TL'lik kısmından sorumlu olacağı, kızı ...'in; toplam DYK zararının, müteveffanın kazada yolcu konumunda olduğu ve kusurunun bulunmadığının kabulü ile 115.221,25.-TL olduğu, davalı ...

Hesabının 1.200.000,00 TL azami limit dahilinde dava dışı anneye pay ayrılmak kaydıyla işbu zararının 78.716,92.-TL'lik kısmından sorumlu olacağı, kızı...'in; toplam DYK zararının, müteveffanın kazada yolcu konumunda olduğu ve kusurunun bulunmadığının kabulü ile 306.205,33.-TL olduğu, davalı ...

Hesabının 1.200.000,00 TL azami limit dahilinde dava dışı anneye pay ayrılmak kaydıyla işbu zararının 209.193,55.-TL'lik kısmından sorumlu olacağı, oğlu ...'in; toplam DYK zararının, müteveffanın kazada yolcu konumunda olduğu ve kusurunun bulunmadığının kabulü ile 221.323,40 TL olduğu, davalı ... Hesabının 1.200.000,00 TL azami limit dahilinde dava dışı anneye pay ayrılmak kaydıyla işbu zararının 151.203,86.-TL'lik kısmından sorumlu olacağı (Toplam tazminat miktarı.

835.459,59.-TL), 27/03/2024 dava tarihinin temerrüt tarihi olarak kabul edilebileceğinin ve yasal faizi ile birlikte talep edilebileceği (kaza sırasında sigortası bulunmayan ... plakalı araç hususi otomobildir), hukuki takdirinin mahkemeye ait olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalardan sonra somut olaya gelince; 02.06.2023 tarihinde ... kavşağında davacı eş ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracıyla ... istikametinden gelip ... istikametine seyir eden dava dışı ...'in sevk ve idaresinde bulunan ZMSS poliçesi bulunmayan ... plakalı aracının ön kısımlarıyla çarpması sonucu çift taraflı, ölümlü maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş, kazada ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacı Şaban'ın eşi ve diğer davacıların annesi ... vefat etmiştir. Kusur Yönünden;

Olayda içerisinde yolcuların da bulunduğu sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı hususi otomobil ile seyir halinde olduğu tali yol vasfındaki ... takiben düz seyir halinde iken olay mahalli olan orta adalı-dört yönlü ... kavşak kesiminde yolun karşı kesimine geçmek için ada etrafından bölünmüş-ana yol vasfındaki ... devlet karayoluna çıkmadan önce aksine davranarak kendisine hitap eden “DUR” levhasına riayet etmeyen, ilerlemeden önce fren tedbiri ile tamamen durup yolu ve çevresini gereği gibi etkin şekilde kontrol etmeyen,

iki şeritli karayolunun sağ şeridini takiben ... istikametinden ... istikametine düz seyirle sağ tarafından emniyetle duramayacak mesafede yaklaşmış durumdaki diğer otomobili, far ışıklarını, konumunu, hiz ve mesafesini dikkate almayan, tehlikeleri ön görmeyen, diğer otomobilin geçişini beklemeyerek ilk geçiş hakkını engelleyen, çıkış için uygun anı ve tehlikesiz şartların oluşmasını beklemeyen, can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürüp trafikte tehlikeli ve engel yaratan durumu ortaya çıkararak kazaya zemin hazırlayan,

kontrolsüz düz ilerlemesine devam ettiği esnada da otomobilin sağ yan kesimleri ile önünü ve seyir şeridini kapattığı diğer otomobilin ön kesimleri ile sadmesine maruz kaldığı anlaşılan, dalgın, kontrolsüz, dikkatsiz, özensiz ve tedbirsiz davrandığı anlaşılan davacı sürücü ...'in % 85 (yüzde seksenbeş) oranında asli kusurlu olduğu,

yine içerisinde yolcuların da bulunduğu sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı hususi otomobil ile ana yol vasfındaki bölünmüş, iki şeritli ...devlet karayolunun sağ şeridini takiben ... istikametinden ... istikametine düz seyir halinde iken sol tarafında kalan tali yol vasfındaki kavşak adası etrafından önüne ve şeridine çıkan diğer otomobil sürücüsüne nazaran kavşak kesiminde ilk geçiş hakkına sahip olmasına rağmen bu hakkını kullanırken aksine davranarak tehlikeleri ön görmeyen, kavşak alanına mahal şartlarına uygun olmayan mevcut hızını koruyarak zamanında yavaşlamadan yaklaşan, solundan çıkan otomobili, far ışıklarını, konumunu,

hız ve mesafesini dikkate almayan, zamanında fren ve tehlike bölgesinden uzaklaşacak manevra tedbiri uygulayamayan, uyguladığı anda ise hız, süre ve mesafe nedeniyle etkisiz kalan, kısmen tedbirsiz ilerlemesine devam ettiği esnada da ön kesimleri ile diğer otomobilin sağ yan kesimlerine çarpmak durumunda kaldığı anlaşılan, özensiz, tedbirsiz ve kontrolsüz davrandığı mütalaa edilen sürücü ...'in %15 (yüzde onbeş) oranında tali kusurlu olduğu,

olay anında 1991 model ve arka koltuklar bakımından mevzuattan etkilenmeyen M1 sınıfı ... plakalı hususi otomobilin ön sağ veya arka koltuğunda yolcu olarak bulunduğu seyahat esnasında kendi can güvenliği ve sağlığına göstermesi gereken azami dikkat ve özen gereği emniyet kemeri kullanması durumunda da benzer şekilde vücudunun değişik bölgelerinden kırık şeklinde yaralanabileceği, kazaya karışan sürücülerin tedbirsiz ve kontrolsüz davranış sergilemeleri sonucunda meydana gelen çarpışmada etkili olan hatalı bir davranışı, sürücüye-direksiyona fiziki müdahalesi vb. etkili rolü, kazaya engel olabilmek adına alabileceği herhangi bir tedbir,

zararın husulünde iştiraki, kusurlu veya özensiz davranışıyla zarara katılımının bulunmadığı mütalaa edilen davacılar murisi müteveffa yolcu ...'e kazanın meydana gelmesinde, ölümü ile sonuçlanmasında, zararın doğmasında veya artmasında atfı kabil kusur veya müterafik (birlikte) kusur bulunmadığı, hatır taşıması unsurlarının oluşup oluşmadığı hususunun mahkemenin takdirinde olduğu yönündeki bilirkişi görüşüne itibar etmemek için bir neden görülmemiştir.

Zira raporda ulaşılan sonucun, kollukça düzenlenen kaza tespit tutanağı ve ceza soruşturmasında CBS tarafından alınan bilirkişi raporu ile uyum içerisinde olduğu, oransal olarak yapılan belirlemenin de dosya kapsamına uygun ve makul olduğu sonucuna varılmış hükme esas alınmıştır.

Mütevefaanın müterafik kusuruna ilişkin dosyada bir delil bulunmadığından bu yönüyle de rapora iştirak edilmiş, aile (eşler) arasında hatır taşımacılığı söz konusu olamayacağından bu husus kabul edilmemiştir.

Tazminat Yönünden;

Aktüer bilirkişinin yaptığı tazminat hesabında bir yanlışlık ve hataya rastlanmamıştır. Her ne kadar davalı vekili TRH yaşam tablosu ve % 1,65 teknik faiz uygulanması gerektiği yönünden itirazda ulunmuş ise de raporda bu yönden bir yanlışlık bulunmadığı, yapılan hesaplamaların Yargıtay uygulamasına uygun olduğu gözlenmiştir. Bu nedenle tazminata ilişkin bilirkişi hesaplaması ve görüşü hükme esas alınmış, 6100 sayılı HMK.nun 30.maddesinde hakime bir görev olarak yüklenen "Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür." hükmü gereği dava ve usul ekonomisi gözetilerek yeni bir heyetten rapor almaya gerek duyulmamıştır.

Dosyaya sunulan hasar dosyasının incelenmesinde, davacılar vekilinin 16.11.2023 tarihli dilekçesinin davalıya 17.11.2023 tarihinde mail olarak gönderildiği, bu mail üzerinden yazışmalara başlandığı, böylece davalıya başvuru tarihinin 17.11.2023 olduğu, 8 iş günü hesabıyla davalının 30.11.2023 tarihi itibariyle temerrüt halinde olduğu anlaşılmakla faiz başlangıç tarihi olarak 30.11.2023 tarihi esas alınmıştır. Davacılar vekili her ne kadar ticari faiz talep etmiş ise de araçların hususi araç olduğu anlaşılmakla bu talep kabul edilmemiş, yasal faizin uygulanması gerekmiştir.

Davacı vekili belirsiz alacak (tazminat) davası açtığından, bu miktarlar üzerinden 02/06/2025 tarihinde talep sonucunu tamamlayarak harcını yatırmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP

HAKİM