İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/210 K.2024/566

Taraflar arasında görülen davanın Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Mahkememize verdiği dava dilekçesi ile; müvekkili şirket tarafından ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne ait ... Mah. ... Cad.

No:27 D:1 .../İstanbul adresindeki işyerinin ... numaralı Kobi Paket Sigorta Poliçesi ile sigorta edildiğini, davalının hatalı ve yeterli drenaj yapılmamış istinat duvarından gelen sular ve istinat duvarının yıkılması sonucu 01.02.2021 tarhinde sigortalı işyerinde hasar meydan geldiğini, sigortalı işyerindeki hasarın müvekkili şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi ve piyasadan toplanan onarım teklifleri ile tespit edilen 393.300 TL'si 04.06.2021 tarihinde ve göçen duvar ve toprak katmanı kalktıktan sonra tespiti yapılan,

163.581,45 TL'si 27.09.2021 tarihinde olmak üzere toplam 556.881,45 TL tazminatın sigortalısının hesabına EFT yoluyla ödendiğini, davalı yapı maliki ve ticarethane işleteni ve sigortacısı ...

A.Ş.'nin TBK'nın 49,69,71 ve 73.maddeleri gereğince meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu belirterek 556.881,45 TL tazminatın 393.300 TL'si için 04.06.2021 ödeme tarihinden, 163.581,45 TL'si için 27.09.2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalı sigorta şirketinden poliçe belirtilen teminatıyla sınırlı olarak merkez bankasının kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...San. ve Tic. A.Ş. vekili Mahkememize verdiği cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin, İstanbul İli ... İlçesi ... Köyü ...

Pafta 134 ada 8 parsel ve 134 ada 9 parsel (daha sonra 134 ada 14 parsel olan) noda kayıtlı .... prefabrik depo + ambalaj imalat binası ve müştemilatı mahiyetindeki taşınmazların maliki olduğunu, müvekkili şirketin bu fabrika binası, müştemilatları ve çevre duvarları ile birlikte 2002 yılında inşa edildiğini ve hasarın meydana geldiği 01.02.2021 tarihine kadar o haliyle güvenli şekilde kullanıldığını, davacı şirketin sigortalısının bulunduğu İstanbul İli ... İlçesi ...

Köyü 133 ada 1 parsel numarada kayıtlı arsada davalı şirketin sigortalısı hasarın meydana geldiği tarihten yaklaşık 1-2 yıl önce bina inşaatına başladığını, bina inşaatının tamamlanmasından sonrada binanın çevresine duvar yapım çalışmalarına başladığını, davacı şirketin sigortalısının duvar yapım çalışmaları devam ederken, 01.02.2021 tarihinde davacı şirket sigortalısına ait 134 ada 1 parsel numaradaki taşınmazın müvekkili şirket tarafındaki kadastral yol tarafındaki duvarında yıkılma,

müvekkili şirketin maliki bulunduğu 134 Ada 8 parsel ve 134 ada 9 parsel (daha sonra 134 ada 14 parsel olan) numarada kayıtlı fabrika binasının kadastral yol tarafındaki istinat duvarında yıkılma, kırılma, kayma meydana geldiğini, davacı şirketin sigortalısı kabahatinin farkında olduğundan delilleri ortadan kaldırmak enkaz kaldırma çalışmaları yaptığını, müvekkili şirket tarafından enkaz kaldırma çalışmalarına başlamadan derhal mahkemeden delil tespiti başvurusunda bulunulduğunu ve ....

Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasından yapılan keşif sonucunda verilen 08.02.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporu ve daha sonra ...

Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümüne yaptırılan tespit üzerine Geoteknik Mühendisi bilirkişi heyeti tarafından yapılan incelemeler sonucunda verilen 12.03.2021 tarihli raporu aldırıldığı, her iki teknik raporda da müvekkili şirketin taşınmazı ile kot altında kalan davacı şirket taşınmazının hasar tarihinde sınırdaş olmadığı, aralarında 15.00 m lik kadastral yol olduğu, davacı şirketin sigortalısının kot altında kalan duvarının 15.00 metrelik kadastral yolun yaklaşık yarısının hafredilerek yapıldığı,

imar yoluna tecavüz edilmesi ve yolun yarısının hafredilmesi sebebiyle müvekkili şirkete ait istinat duvarının altında desteği sağlayan zeminin gevşemesi sonucunda, davacı şirketin sigortalısına ait duvarla birlikte müvekkili şirkete ait duvarın da yıkılmış olduğunun tespit edildiğini, hasar tarihinden yaklaşık 20 yıl önce yapılmış olan müvekkili şirkete ait istinat duvarının 20 yıl hiçbir tehlike olmaksızın sağlam bir şekilde durmakta iken,

davacı şirketin sigortalısının kot altındaki seviyede duvar yapmak için kadastrol yoldaki ve müvekkili şirketin duvarının zeminindeki toprağı hafrederek müvekkili şirketin duvarının yıkılmasına sebebiyet verdiğini ve kendi duvarının yıkılmasına sebebiyet verdiğinin aşikar olduğunu, bu sebeple müvekkili şirkete verilen zararda ve davacı şirket sigortalısının zararında davacı şirket sigortalısı ağır ve yegane kusurlu olduğunu, müvekkili şirketin diğer davalı ...

A.Ş. nezdinde hasar tarihinde bulunan endüstriyel paket sigortası poliçesi kapsamında, bu dava sebebi ile müvekkili şirket aleyhine bir tazminata hükmedilse dahi bu tutarın, poliçe çerçevesinde diğer davalı ... A. Ş. tarafından karşılanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili Mahkememize verdiği cevap dilekçesi ile; müvekkili şirket ile dava dışı.... A.Ş arasında S-...-0-0 no.lu ve 31/12/2019 başlangıç, 01/07/2021 bitiş tarihli Üçüncü Şahıs Sorumluluk Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, mezkur poliçeye göre... A.Ş. ve/veya ... Yat. ve Yön. Hizm. Tic. A.Ş. ve/veya ...San. ve Tic A.Ş. ve/veya ... A.Ş. ve/veya ...

A.Ş. ve/veya tüm grup şirketleri ek sigortalı olduğunu, taraflar arasında akdedilen poliçenin genel istisnalar-26. hükmü uyarınca, Komşuluk mali mesuliyet teminat harici olduğunun düzenlendiğini, huzurdaki uyuşmazlığın dava dışı ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ait "... Mah. ... Cad.

No:27 Daire No:1/ .../İstanbul" adresindeki işyeri istinat duvarından gelen sular ve istinat duvarının yıkılması sonucu 01.02.2021 tarihinde meydana gelen hasara ilişkin olduğunu ve Komşuluk Hukukundan doğmakta olduğunu, dava konusu hasarın müvekkili şirket ve sigortalısı arasında akdedilen poliçe teminat kapsamında olmaması nedeniyle huzurdaki davanın pasif husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, davacı tarafından müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığını, dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddinin gerektiğini, dava konusu taleplere ilişkin alacaklara ilişkin zamanaşamı/hak düşürücü sürelerin geçtiğini,

bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, dava konusu hasarın meydana gelmesinde kusur ve zarara sebebiyet vermiş olduğunun ispat edilmesi gerektiğini, sigorta poliçesi özel şartlarında açıkça komşu mali mesuliyet teminatı bulunmadığını, oluşan hasar sebebiyle müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı tarafından iddia edilen hasar sebebi ile meydana gelen hasar arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığına ilişkin tespit yaptırılması gerektiğini, bu nedenle hasarın meydana geldiği yerde keşif yapılarak rapor alınması gerektiğini, aleyhe hesaplama yapılacak olması halinde,

başvuran tarafça hasar gördüğü iddia edilen kısımların, işbu dava konusu hadise neticesinde meydana gelip gelmediği, bir başka deyişle illiyet bağının tespiti gerekmekte olduğunu, illiyet bağının kurulamaması halinde müvekkili şirketin aleyhine hüküm kurulmasının mümkün olmadığını, davacı tarafça sunulmuş olan ekspertiz raporunda belirtilen tutarların son derece fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; Rücuen Tazminat davasıdır. ....Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası, davaya konu poliçe, hasar dosyası, tapu kayıtları ve taraf delilleri celp edilmiş ve mahallinde keşif yapılarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Bilirkişiler ... Mahkememize sundukları 05/09/2024 tarihli raporlarında; ...San. ve Tic. A.Ş. ye ait İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 134 ada, 8 parsel ile ... San. ve Dış Ticaret Ltd. Şti.ne ait İstanbul ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi, 133 ada, 1 parsellerin sınırında bulunan istinat duvarının alanında meydana gelen heyelan sonrası davacı tarafın 1 nolu parselde yapılmış istinat duvarının çökmesi nedeniyle hasar oluştuğunu, 133 ada 1 parselinde 134 ada, 14 (E9) parsele komşu sınırdaki istinat duvarına yakın bölgede (parsel yolunda) duvara paralel yaklaşık 100 m uzunluğunda iksa önlemleri alınmadan derin kazı yapılması sonucu mevcut istinat duvarın temelinin alt kotuna inilmesi nedeniyle şev stabilitesinin ...

San. ve Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından bozulması sonucu heyelan (toprak kayması) oluştuğunu, yapılan çalışmalara ait mühendislik hizmet ve önlemlerinin ... San. ve Dış Ticaret Ltd.

Şti. tarafından alınmamış olduğunu, yapısal değer tespiti istenen 133 ada, 1 parselde göçen duvara ait projesinin dosya kapsamında bulunmadığı ve yapılan istinat duvarı yapısı uygulamasının fen kurallarına uygun olmadığını, (drenaj, filtre ve uygun geri dolgu malzemesinin kullanılmadığı, projesiz oluşu vb).

133 ada, 1 nolu parselde yıkılmış istinat duvarının ve akan toprağın kaldırılması işinin ÇŞB ve KGM 2021 yılı birim fiyatları ile yaklaşık maliyetinin projesine uygun olması halinde 406.417,42 TL olarak hesap edildiğini, davalıların zararın meydana gelişinde kusur ve sorumluluğu bulunmadığını belirtmişlerdir.

Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalı şirketin hatalı ve yeterli drenaj yapılmamış istinat duvarından gelen sular ve istinat duvarının yıkılması sonucu sigortalı işyerinde hasar meydan geldiğini, sigortalı işyerindeki hasarın müvekkili şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi ve piyasadan toplanan onarım teklifleri ile tespit edilen tazminatın sigortalısına ödendiğini, davalı yapı maliki ve ticarethane işleteni ve sigortacısı ...

A.Ş.'nin TBK'nın 49,69,71 ve 73.maddeleri gereğince meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu iddia ettiği, davalı şirketin ise davacı sigorta şirketinin sigortalısının hasarın meydana geldiği tarihten yaklaşık 1-2 yıl önce bina inşaatına başladığını, bina inşaatının tamamlanmasından sonrada binanın çevresine duvar yapım çalışmalarına başladığını, davacı şirketin sigortalısının duvar yapım çalışmaları devam ederken, kot altındaki seviyede duvar yapmak için kadastrol yoldaki ve duvar zeminindeki toprağı hafrederek duvarının yıkılmasına sebebiyet verdiğini ve kendi duvarının yıkılmasına sebebiyet verdiğini,

verilen zararda ve davacı şirket sigortalısının zararında davacı şirket sigortalısının ağır ve yegane kusurlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Dava yapı malikinin sorumluluğa istinaden açılmıştır.

Türk Borçlar Kanunun 69. maddesi ile bir binanın veya diğer yapı eserlerinin malikleri, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden sorumlu tutulmuş ve bir kusurları söz konusu olmaksızın doğan zararı gidermekle yükümlü oldukları düzenlenmiştir. Yapı eserinin maliki, bunların hiç kimse ve hiçbir şey için tehlike taşımayacak şekilde yapılmasını ve işlemesini garanti etmekle yükümlüdür.

Bu nedenle, bir yapı eserinde herhangi bir yapım bozukluğu olmasa bile, ek güvenlik ve koruma tertibatının bulunmaması, yine de bir bakım eksikliği sayılır. Yapı sahibinin sorumluluğu, bir bina ya da diğer bir inşa eserinin bizatihi kendisinden kaynaklanan bir nedenle oluşan zarardan sorumluluğu kapsamaktadır. Bu sorumluluk, objektif özen yükümlülüğüne aykırılıktan doğan “ağırlaştırılmış” bir kusursuz sorumluluk halidir.

Sorumlu kişi veya işletmenin, kusurlu olup olmaması, özen ödevini yerine getirip getirmemesi, işletme veya nesnede bir bozukluk veya noksanın bulunup bulunmaması, meydana gelen zararın tazmin borcu yönünden bir etkiye sahip değildir.

Zira bunların sebep oldukları zararlarda, kusurun bulunup bulunmadığı ya da rolünün olup olmadığı çoğu zaman bilinemediği veya ispat edilemediği gibi sorumlu kişi veya işletme, her türlü özeni gösterse, gözetim ve denetim ödevini yerine getirse, gerekli bütün tedbirleri alsa bile, gene çoğu zararın meydana gelmesini önlemek mümkün değildir.

Bu sebeple sorumluluğun bağlandığı olgu ile zarar arasında uygun illiyet bağı kurulduğu zaman, sorumluluk da gerçekleşmiş olacağından, bu işletme veya nesnelerin sahip veya işletenleri, bunların sebep oldukları zararı gidermek zorundadır.

Burada bina malikine kurtuluş kanıtı sunma olanağı tanınmamıştır. Malik, ancak illiyet bağını kesen sebeplerin (mücbir sebep, zarar görenin kendi kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru gibi) varlığı durumunda sorumluluktan kurtulabilir. Ayrıca bina veya yapı eseri malikinin sorumluluğu kusur aranmayan bir sorumluluk olduğu için, malikin kusursuzluğunu ispat ile sorumluluktan kurtulması mümkün olmadığı gibi, varsa kusurunun derecesi de tazminatın belirlenmesinde önem taşımaz.(Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 03/12/2019 tarih ve 2017/479 Esas, 2019/5762 Karar )

Sorumluluk Hukukunun önemli unsurlarından biri de zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunmasıdır. İlliyet bağının kesildiği durumlarda kusursuz sorumlu olan kişi sorumlu tutulmayacaktır. Teoride ve uygulamada mücbir sebep, zarar görenin tam kusuru ve üçüncü kişinin ağır kusuru ile illiyet bağı kesilir ve kusursuz sorumlu olan kişi sorumluluktan kurtulur. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 26/03/2019 tarih ve 2018/3007 Esas, 2019/1768 Karar )

Bu açıklamalar ışığında somut olayda; .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında alınan rapor ile Mahkememizce mahallinde yapılan keşif sonrasında alınan rapor ve tüm dosya kapsamına göre; komşu sınırdaki istinat duvarına yakın bölgede, parsel yolunda duvara paralel yaklaşık 100 m uzunluğunda iksa önlemleri alınmadan derin kazı yapılması sonucu mevcut istinat duvarın temelinin alt kotuna inilmesi nedeniyle yapının davacı şirketin sigortalısı ...

San. ve Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından bozulması sonucu toprak kayması oluştuğu, yapılan çalışmalara ait mühendislik hizmet ve önlemlerinin ... San. ve Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından alınmadığı, olayın tamamen davacı şirketin sigortalısı ... San. ve Dış Ticaret Ltd.

Şti.nin kusurlu eylemi neticesinde meydana geldiği, davalı bina malikinin eylemi ile zarar arasında illiyet bağının zarar görenin eylemi ile kesildiği, bu nedenle illiyet bağının kesilmesinden dolayı bina malikinin sorumlu tutulmayacağından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır