İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/436 K.2025/258

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; takibe dayanak senedin teminat senedi niteliğinde olduğunun sabit olduğunu, ne var ki davalı ... şirketinin, yapılan faktoring sözleşmesi kapsamında devredilen çekin tahsil edilmemesi durumuna istinaden teminat olarak düzenleyeni müvekkili; lehtarı davalı ...

Şirketi bono tanzim ettirerek bu işlemlerin dışında aynı zamanda bir bono düzenleterek müvekkili başka bir evrak ile borç tehdidi altına sokmuş ve hukuka aykırı şekilde, suiniyetle faktoring sözleşmesi kapsamında devredilen çekin vadesi dahi henüz gelmemişken teminat niteliğinde aldığı bonoyu ... 36. İcra Müdürlüğünün..

E. Sayılı icra dosyası üzerinden müvekkili aleyhine 14.11.2023 tarihinde icra takibi başlatmış ve haciz işlemi tesis etmiş olduğunu, ancak müvekkilinin ilgili bono ve takip dosyasında davalıya borçlu olmadığı somut olayda işbu davanın açılması zorunluluğunun doğduğunu, müvekkilinin ilgili senetten doğan bir borcun söz konusu olmadığını,

davalı Faktoring Şirketince kötü niyetle henüz Faktoring Hizmet Sözleşmesi kapsamında temlik olunan çekin vadesi dahi gelmemişken müvekkilinin elinden alınan bononun doldurularak çekin vade tarihinden çok önce takibe konu edilmesinden sonra müvekkilinin bono nedeniyle borçlu olmadığından ve konu icra dosyasına ilişkin bir borcu bulunmadığından çek vadesi geldiğinde çekten kaynaklı borcunu ifa etmiş olduğunu,

ancak ne var ki davalı tarafça müvekkilinin Faktoring Sözleşmesi kapsamında vadesinde işlem konusu olan çek bedelini ödemiş olmasına rağmen haksız şekilde başlatılan takip dosyasına ilişkin olmayan bir borç nedeniyle vekalet ücretinin ödenmesi; aksi halde haciz işlemlerine devam olunacağı hususunda baskı kurulmuş olduğunu, müvekkilinin borçlu bulunmamasına rağmen haciz baskısı altında ihtirazı kayıt altında 03.01.2024 tarihinde dosya borcuna mahsuben müvekkiline ait ...

Bankasına ait ... hesabından ilgili ... 36. İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyada ahzu kabza yetkili vekil... hesabına "... 36 İcra Mdr ...E. Sayılı dosya borcuna mahsuben ihtirazi kayit şerhi ile ödeme" açıklamalı 66.919,00-TL ödeme gerçekleştirmek zorunda kaldığını, bu kapsamda ise haciz ve icra baskısı altında ödenmiş meblağında istirdadı talebinde bulunulmasının zaruri olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; müvekkilinin ... 36. İcra Müdürlüğünün...

Esas sayılı dosyası ve takip dayanağı bono nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile icra baskısı altında ilgili ...

36. İcra Müdürlüğünün ...Esas Sayılı dosyasına yönelik yapılmış 66.919-TL meblağın ödeme tarihi olan 03.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte istirdadı ile güven kuruluşu olan BDDK'ya bağlı olan davalının henüz vadesi gelmeyen bir alacağı cebri icra yoluyla tahsil adına almış olduğu kambiyo senedi vasfında bulunmayan teminat senedini dayanak alarak kambiyo takiplerine özgü haciz yolu ile takibe konu ederek işlemler yürüten davalının kötü niyetli ve haksız olduğu ortada olduğundan davalı aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; takibe konu senet kambiyo vasfının taşımakta olup teminat senedi olmadığını, bu nedenle huzurdaki davanın reddi gerektiğini, takip dayanağı senedin, teminat senedi olduğu iddiasının, hangi ilişkinin teminatı olduğu senet üzerine yazılmak suretiyle ya da takip dayanağı senede açık atıf yapan İİK'nun 169/a-1. maddesinde yazılı nitelikte bir belge ile ispatlanması gerekmekte olduğunu, açıkça atıf yapıldığının kabulü için senedin, vade ve tanzim tarihleriyle miktarlarının belirtilmesi gerekli olduğunu, (HGK'nun 06.03.2013 tarih ve ...

E., ...K.

Ve... tarih ve ... sayılı kararları) takibe dayanak belgenin hangi ilişkinin teminatı olduğu yazılı belge ile kanıtlanması gerektiğini, İİK'nun 169/a maddesi uyarınca, takip dayanağı senede açıkça atıf yapılması zorunlu olup, açıkça atıf yapıldığının kabulü için senedin, vade ve tanzim tarihleriyle miktarlarının belirtilmesi gerektiğini, ancak takibe konu senette açıkça teminat senedi ibrasi bulunmadığı gibi hangi ilişkinin teminatı olduğu da davacılar tarafından açıklanamamış olduğunu, nitekim davacılar vekili tarafından da senedin teminat senedi olduğuna ilişkin herhangi bir belge sunulmadığını,

dolayısıyla borca itirazın reddine karar verilmesi gerektiğini, takip konusu bono müvekkili faktoring şirketi tarafından davacı borçlu ile aralarındaki faktoring sözleşmesi uyarınca usul ve yasalara uygun olarak alınmış olduğunu, faktoring işlemlerinin yasal mevzuata uygun olduğunu, müvekkilinin, takip konusu bono senedinin yetkili hamili olduğunu, "bono nakden ahzolunmuştur" şeklinde ibare bulunmakta olduğunu, bu şekliyle kambiyo senedindeki bağlı olduğu sebebin açıklandığını, bunun aksini savunan davacıların iddiasını yazılı delille kanıtlamak zorunda olduklarını, davacıların,

kambiyo senedine dayalı alacağın bir mal veya hizmet satışından doğmadığını, bono senedinin teminat senedi olduğu iddiasını kanıtlayamamış olduğunu, bu nedenle davacı yanın istirdat talebinin ve kötü niyet tazminatının reddi gerektiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle;

amir yasa hükmü, Yargıtay Hukuk Genel kurulu kararı ve Yargıtay Kararları ışığında davacının istirdat davasının reddine karar verilmesini, davacı yanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, dava değerinin %20 sinden aşağı olmamak üzere davacı aleyhine icra inkâr tazminatına ve %10 oranında para cezasına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, bonoya dayalı icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti , ödenen meblağın istirdatı ve kötü niyet tazminatı taleplerine ilişkindir.

... 36. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesiyle; davalı tarafından düzenleyeni davacı , lehtarı davalı olan, 05/07/2023 düzenlenme tarihli, 13/11/2023 vade tarihli, 300.000,00 TL bedelli bono dayanak yapılmak suretiyle 14/11/2023 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığı, takipte toplam 301.202,05 TL'nin tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Taraflarca imzalanan faktoring sözleşmesi, sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya temlik edilen faturaya dayalı alacaklar ve ödeme belgeleri olan çek incelendiğinde; davacının faktoring sözleşmesi kapsamında dava dışı ... tarafından keşide edilen ... Bankası ... Şubesinin, ... seri numaralı, 07.12.2023 keşide tarihli 300.000,00-TL bedelli çekin davalı şirkete temlik edildiği, icra takibinin çekin bankaya ibrazından önce başlatıldığı anlaşılmıştır.

... T.A.Ş. 'nin müzekkere yanıtında; davacının davalıya banka kanalıyla 17/11/2023 tarihinde 95.000TL, 07/12/2023 tarihinde 205.000TL ödediği, ödemenin açıklama kısmında "... çeki için" yazılı olduğu anlaşılmıştır.

...Bankası A.Ş.'nin müzekkere yanıtında; ... Bankası ...Şubesinin, ... seri numaralı, 07.12.2023 keşide tarihli 300.000,00-TL bedelli çekin 07/12/2023 tarihinde takas sistemi üzerinden ibraz edildiği, 07/12/2023 tarihinde hesap bakiyesi yetersiz olduğundan karşılıksız işlemi gördüğünü, 1871272024 söz konusu çekin hesap sahibi ... tarafından fiziki olarak ibraz edildiği, ödemenin banka dışında yapılması suretiyle düzeltme hakkının kullanmak için başvurduğu anlaşılmıştır.

Dava dilekçesi ekindeki banka dekontu incelendiğinde; davacının 03.01.2024 tarihinde davalı vekilinin hesabına icra dosyası borcuna mahsuben ihtirazi kayıtla 66.986,23 TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.

Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2 maddesinde yer alan " Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez.

Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz." düzenlemesi gereğince faktoring şirketlerinin fatura ile desteklenmeyen kambiyo senetlerinden doğan alacağı temlik alamayacakları, dava ve takip konusu edilen bononun bu anlamda alınmadığı ve teminat senedi niteliğinde olduğu, Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin “Müşterilerden ek teminat mahiyetinde olmak üzere devralınan ve fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile ilişkili olmayan kambiyo senedi veya diğer senetlerin tahsil edilebilmesi için;

alacağın vadesinde ödenmeyip sorunlu hale gelmiş olması, alınan kambiyo senedi veya diğer senet karşılığında hiçbir şekilde kambiyo senedi veya diğer senedin ilgililerine finansman sağlanmaması, Kuruluşun işlem ve muhasebe kayıtlarında ek teminat mahiyetinde alınan kambiyo senedi veya diğer senedin ilgili borcun teminatı karşılığında alındığına dair kayıt düşülmesi gerekir". düzenlemesini içerir 8/2. maddesi uyarınca teminat olarak alınan kambiyo senetlerinin tahsil edilebilmesi için faktoring şirketinin temlik aldığı alacağın vadesinde ödenmeyerek sorunlu hale gelmiş olması gerektiği,

davalı vekilinin 18.03.2025 tarihli dilekçesiyle 17/11/2023 tarihinde 95.000TL, 07/12/2023 tarihinde 205.000TL olarak yapılan ödemelerin çek bedeline karşılık yapıldığının kabul edildiği, dolayısıyla davalı tarafından alacağın vadesinde tahsil edildiği ve tahsil edilmesinin sorunlu hale gelmediği, takip tarihinde temlik alınan çekin henüz bankaya ibraz edilmediği, karşılıksız işlemi görmediği anlaşılmakla davacının menfi tespit davasının kabulü ile ...

36. İcra Müdürlüğü ...E sayılı dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının istirdat davasının kabulü ile 66.919,00TL’nin ödeme tarihi olan 03.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalının ek teminat mahiyetinde alınan bonoyu yönetmeliğin açık hükmü gereğince takibe koymaması gerektiğini bildiği ve/veya bilmesi gerektiği bu nedenle takibinde kötü niyetli olduğu anlaşılmakla davacının kötüniyet tazminatı talebinin kabulü ile 60.240,41TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.