İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/629 K.2024/152

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/629

KARAR NO : 2024/152

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/09/2022

KARAR TARİHİ : 14/03/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

DAVA

Davacı vekili 02/09/2022 harç tarihli dava dilekçesinde özetle. "23/03/2021 tarihinde sürücü ------idaresindeki ------ plakalı araç ile----- plakalı davalı sigorta şirketinin sigortalısı arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Kaza çift taraflı olduğundan ------- Plakalı araç %100 kusurludur.Müvekkil ise işbu kazada kusuru bulunmamaktadır.

Karayolları Trafik Kanunu madde 99 Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

Müvekkilimin 20/04/2021 tarihinde davalı-borçlu sigorta şirketine başvuru yapılmış olmasına rağmen sigorta şirketi kanunun emrettiği 8 iş günü içerisinde ödemekle zorunda olduğu tazminatı ödememiş, müvekkilin haklarını(tazminatını) sebepsiz yere ödemeyerek ihlal etmiştir , ödemekle zorunlu olduğu tazminatı sürümceme de bırakarak sebepsiz zenginleşmeye gitmiş, tahsil etmemiz gereken tazminat alacağımız yasal süresinde tahsil edilememiştir.

Alacağın zamanında tahsil edilememesinden ve avans faizini aşan zararın ortaya çıkmış olması sebebiyle aşkın zarar talebimize ilişkin huzurdaki davayı açma zarureti doğmuştur. Şöyle ki. Kazanın çift taraflı olduğu karşı yanın %100 kusurlu olduğu dikkate alındığında açıkça sigortalısının kusurlu bulunduğu , müvekkilin ise kusurunun bulunmadığı dikkate alındığında müvekkili zarara uğratmak maksadıyla herhangi bir ödeme yapmamıştır.

Davalı tarafa bildirimin yapıldığına ilişkin ileti dilekçemiz ekinde sunulmaktadır.

Müvekkilim borcu tahsil etmek amacıyla 20/04/2021 tarihinde borçluyu temerrüde düşürmüş ancak borcunu 14/02/2022 tarihinde icra kanalı ile tahsil edebilmiştir. Müvekkilin davalıdan talep ettiği hasar tazminatının temerrüde düşürdüğü tarihteki alım gücü ile tahsil edeceği tarihteki alım gücü de aynı olmayacaktır ve müvekkilim zarara uğrayacaktır. Dosyada tahsil edilen avans faizi ile alacaklı müvekkilimin zararını karşılar nitelikte bir bedel değildir.

Aşkın zarar, Türk Borçlar Kanunu'nun 122/1. maddesinde düzenlenmiştir: "Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı gidermekle yükümlüdür". Yargıtay HGK'nın 10.11.1999 gün ve ------ Sayılı kararında vurgulandığı üzere. Munzam zarar sorumluluğu kusura dayanan borçlu temerrüdünün hukuki bir sonucudur ve alacaklının zararının faizi aşan bölümüdür.

Borçlu para borcunun vadesinde ödemediğinde (temerrüt) oluştuğunda sözleşme veya yasada belirlenen “gecikme faizi” ödeme yükümü altına girer.Yukarıda anılan Yargıtay kararında ayrıntılı anlatıldığı üzere ülkedeki enflasyon ve alım gücünün düşmesi durumu göz önüne alınarak müvekkil yararına aşkın zarar olduğuna, bu zararın hesaplanması amacıyla dosyaya bilirkişi atanmasına, haklı davamızın kabulüne karar verilmesini saygılarımızla vekaleten talep ederiz." denmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. "Huzurdaki davadan önce davacı aynı talepler ile Sigorta Tahkim Komisyonu ------Esas sayılı dosyası ile müvekkil şirket aleyhine başvuru yapmıştır. Konu dosyada verilen karar kesinleşmiştir. İşbu dosyanın celbini talep ederiz. İşbu karar kesinleşmiş olup davacının huzurdaki davayı açmakta yararı bulunmamakla birlikte usule ve yasaya aykırıdır.

Müvekkil şirket tahkim kararına göre icra dosyasında ödeme yaptığından sorumluluğunu yerine getirmiştir. Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından verilen karar sonrası müvekkil şirket tarafından davacı tarafın ilamlı icra takibi başlatmış olduğu-----. İcra Müdürlüğü----- Esas sayılı dosyasına karar tutarının faiziyle birlikte ödenmesi ile müvekkil şirket sorumluluğunu yerine getirmiştir. Davacı tarafın zararı tamamıyla karşılanmıştır.

Davacı tarafın dava talepleri kötü niyetli olup, hukuki yararı bulunmamaktadır. Davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, davacının talepleri munzam zarar kapsamında olup poliçe teminatında olmadığı gibi, tüm zararı asıl alacak ile birlikte, ferileri ve faiziyle karşılandığından fazlaya ilişkin taleplerinin kabulü mümkün değildir. yargılama aşamasının uzun sürmesi, davacının asıl alacağa karşı zararının oluşması müvekkilin elinde olmadığı gibi tüm zararı karşılanmış ve poliçe limiti tükenmiştir. bu nedenlerle davacının talepleri kötüniyetli, haksız ve hukuka aykırı olduğundan davanın reddini talep ederiz.

Davacı tarafa araç hasarı sebebiyle poliçe teminatının tamamı olan 43.000,00-tl ödenmiştir, bakiye poliçe limiti kalmamıştır. aleyhimize açılan davanın reddi gerekir. Davacının şirketimize davadan önce yaptığı başvuru üzerine şirketimiz nezdinde------ numaralı hasar dosyası açılmıştır.

Davacının aracında meydana gelen hasar talebi ile ilgili yapılan eksper raporu alınmıştır, davacının aracında meydana gelen hasar için 38.338,00-tl hasar tazminatı ilamlı icra dosyasına11.02.2022 tarihinde, 4.662,00-tl 05.07.2022 ve tarihinde davacının vekiline ödenmiştir. Ödemeye ilişkin dekontlar ekte sunulmuştur.

Poliçe teminatının tamamı ödenmiştir. müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu kalmamıştır. aleyhimize açılan davanın reddi gerekmektedir. davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla aşağıdaki savunmalarımızın nazara alınmasını talep ederiz. Davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı taraf hmk 121. maddesine göre dava ile ilgili delillerini müvekkil şirkete tebliğ etmelidir. HMK.

Madde 121 gereğince davacı, dava konusu olaylara ilişkin dayandığı hususları tevsik eden delillerini davalı taraflara tebliğ ettirmek zorundadır. Davacı bu lâzımeyi yerine getirmemiştir. Bu sebeple de davaya ancak vakıf olduğumuz bilgiler çerçevesinde cevap verebilmekteyiz. Bu eksiklik giderildikten sonra gerekirse daha ayrıntılı cevap hakkımızı saklı tutuyoruz. Davacının delillerinin tarafımıza tebliğinden sonra mukabil delillerimizi sunacağız.

Davacı tarafa bu noksanlığın ikmal ettirilmesini talep ediyoruz. Davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkil şirketin sorumluluğu bakiye poliçe teminatı ile sınırlıdır. müvekkil şirketçe yapılan ödemenin düşülmesiyle birlikte bakiye teminat limiti dikkate alınmalıdır.

6-davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı taraf, sigortalımızın ve müvekkilin kusurunu ve zararını ispat etmelidir. 7- davacı her halde davasını ve zararını belgeler ile şek ve şüpheye yer vermeyecek şekilde ispat etmek zorundadır. müvekkil şirket nezdinde oluşturulmuş ilgili numaralı hasar dosyasının celbini talep ediyoruz. Davacının kaza tarihinden itibaren faiz talep etmesinin tarafımızca kabulü mümkün değildir. davanın kabülü anlamına gelmemek kaydıyla dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebilir. " denmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TBKnın 122.maddesine dayalı munzam zarar istemine ilişkindir.

Hukukumuzda alacaklıya, zararın varlığını, miktarını ve borçlunun kusurunu ispat zorunda kalmaksızın temerrüt faizini talep edebilme hakkı tanınmıştır. Ayrıca temerrüt faizi yükümlülüğünün doğumu için borçlunun alıkoyduğu paradan yarar sağlaması şart olmadığı gibi bu yararların iadesi amacı da bulunmaz. Temerrüt faizi talep edebilmek için borçlunun temerrüde düşmekte kusurlu olması şart değildir.

Borçlu, bu konuda kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ileri sürerek ve bunu kanıtlayarak faiz ödeme yükümlülüğünden kurtulamaz. Bunun yanında temerrüt faizi, sözleşmeden doğan para borçlarının yanı sıra, sözleşme dışı hukukî ilişkiden kaynaklanan para borçlarında da uygulama alanı bulur (------).Munzam zarara ilişkin düzenleme ise TBK’nın 122.

Maddesinde yapılmış olup, anılan madde “Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı da gidermekle yükümlüdür. Temerrüt faizini aşan zarar miktarı görülmekte olan davada belirlenebiliyorsa, davacının istemi üzerine hâkim, esas hakkında karar verirken bu zararın miktarına da hükmeder.” hükmünü haizdir.

Para borcunun ifasında borçlunun kusuruyla temerrüde düşmesi nedeniyle alacaklı nezdinde ortaya çıkan zararın temerrüt faiziyle karşılanamaması hâlinde söz konusu olan bu zarar, borçlunun temerrüdü ile borcun ödendiği tarih aralığındaki dönemi kapsamaktadır. Munzam zarar talep edebilmek için ilk koşul bir para borcunda borçlunun temerrüdünün varlığıdır.

İkinci koşul; borçlunun temerrüdü nedeniyle temerrüt faiziyle karşılanamayan alacaklı zararının mevcudiyetidir. üçüncü koşul; borçlunun temerrüde düşmede kusurlu olmasıdır.

Dördüncü koşul ise borçlunun temerrüdü ile alacaklının munzam zararı arasındaki illiyet bağının mevcudiyetidir.Alacaklının böyle bir zararının doğduğu, yani geçmiş günler faizinin uğranılan zararı karşılamadığını ispat yükü, TBK md. 50’de ki genel kural gereğince alacaklıya aittir.TBK 122 maddesinde karşılanması öngörülen faizi geçen zararın, ülkede varlığı kabul edilen genel ekonomik olumsuzlukların(ülkede cari enflasyon oranı, yüksek ve değişken döviz kurları, mevduat faizleri ‘malum ve meşhur’ olgular olarak kabulü ile değil, bunlar dışında somut ve davacının durumuna özgü somut vakıalarla) kanıtlanması gerekir.(-----)

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ------ Esas ve Karar sayılı kararında belirtildiği üzere munzam zararın ispatına ilişkin yükümlülük, bu zararın varlığını iddia eden alacaklının üzerinde olup, alacaklı tarafından yasal ispat vasıtalarıyla somut, inanılır ve açık bir biçimde ispatlaması gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 194. maddesi gereğince ispata elverişli şekilde somutlaştırılarak ileri sürülen iddianın ispatı için gerekli tüm deliller somut olarak ortaya konulmalıdır.

Bu itibarla salt ülkenin ve piyasanın içinde bulunduğu ekonomik olumsuzluklardan olan enflasyon, yüksek faiz, para değerindeki düşüş gibi olgulara dayalı olarak ileri sürülen aşkın (munzam) zarar talebi, alacaklının bu sebeple zarara uğradığını açık ve somut bir biçimde iddia ve ispat etmediği müddetçe, TBK’nın 122. maddesi kapsamında aşkın (munzam) zararın kanıtı olarak ileri sürülemez ve anılan şartlar sebebiyle ortaya çıkan olumsuzluklar alacaklı zararı olarak kabul edilemez.

Dolayısıyla TBK’nın 122. maddesinde karşılanması öngörülen faizi aşan aşkın zararın, genel ekonomik olumsuzlukların (ülkede cari enflasyon oranı, yüksek ve değişken döviz kurları, mevduat faizleri, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma) dışında davacının durumuna özgü somut vakıalarla ispatlanması gerekir.

Başka bir anlatımla yüksek enflasyon, dolar kurundaki artış, serbest piyasadaki faiz oranlarının yüksek oluşu, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma, davacıyı ispat yükünden kurtarmayacağı gibi herhangi bir ispat kolaylığı da sağlamaz. Bu itibarla ülkenin içinde bulunduğu ekonomik olumsuzluklardan hareketle ileri sürülen soyut ve varsayıma dayalı zarar iddiaları hükme esas alınamaz (-----).

Ayrıca bir para borcunun ödenmesinde temerrüde düşülmesinden dolayı alacaklının zarara uğrayacağı kabul edilerek bu zararın, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik durum dikkate alınarak belli bir oranda olacağı benimsenmiş ve TBK’nın 120. maddesi yollaması ile 3095 sayılı Kanun’un hükümleri çerçevesinde temerrüt faiz oranları belirlenmiştir.

Uğranıldığı iddia olunan zararın, yetkili merciin belirlediğinden fazla ve bu nedenle TBK’nın 122. maddesine dayanılarak munzam zarar istenilmesi hâlinde ise artık açılmış olan davaya özgü somut vakıalara dayanılması gerekir. Bunlar da yasal, elverişli ve geçerli delillerle, geçerli ispat kuralları dairesinde kanıtlanmalıdır.

Burada kanıtlanacak olgular geç ödeme ile davacının maruz kaldığı zararı doğuran vakıalar ve bu vakıalar nedeniyle uğranılan fiili zarardır. ( Bu yönde-----BAM -----.HD------ Esas ve Karar sayılı kararı, Yargıtay------HDnin ----- Esas ve Karar sayılı ve ----- Esas ve Karar sayılı kararları )Tüm dosya kapsamına göre davacı tarafından dava dilekçesinde kendi durumuna özgü şekilde açık ve somut olarak oluşan bir zarar olgusuna dair bir iddiada bulunulmadığı, davacının ispata yeter herhangi bir delil sunmadığı,

ekonomik koşullar nedeniyle genel ve soyut hususlardan dolayı davacının geç ödeme nedeniyle kendisinin şahsen ve somut olarak uğradığı zarar olgusunu ileri sürüp ispatlayamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Alınması gerekli 427,60 TL harçtan peşin yatırılan 80,70 TL harcın düşümü ile geri kalan 346,90 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA ,

3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ,

4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

5-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-1.560,00 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına,Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.