İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/284 K.2026/171

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/284 Esas

KARAR NO: 2026/171

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 28/03/2025

KARAR TARİHİ: 17/02/2026

BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN

------ SAYILI DOSYASI

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

KARAR TARİHİ: 17/02/2026

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkil ile davalı arasında ------- hattı taşıma sözleşmesi imzalandığını, sözleşme devam ederken davalının hiçbir gerekçe göstermeden yazılı bildirimde bulunmadan işi bıraktığını, işin bırakılmasının ardından iki sözleşme açısından ortaya çıkan 2 aylık hakediş bedelinin tahsili için takip başlatıldığını ancak davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini, anılan nedenlerle itirazın iptali ile takibin devamını, davalının %30 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesini iddia ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının sözleşme kapsamındaki----- ödemelerini gerçekleştirmediğini, bu nedenle ---tarihinde işin bırakıldığını, alacağın tahsili amacıyla ---- Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ancak davacının takibe itiraz ettiğini, konuyla ilgili ---- dosyasının derdest olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur. Mahkememizin birleşen ------sayılı dosyasında dava dilekçesinde özetle.

"Müvekkil şirket, servis taşımacılığı alanında faaliyet göstermektedir. Bu faaliyeti çerçevesinde, şartlarına sahip olan taşımacılarla servis taşımacılığı sözleşmesi yaparak müşterilerine hizmet vermekte, bu sözleşme kapsamında anlaşmış olduğu araç sahiplerine hizmeti karşılığında sözleşme şartları kapsamında ücretleri ödenmektedir. Davalı da, sözleşme yapılan araç sahiplerinden biridir.

Ve kendisi ile, ---- tarihli sözleşmeler akdedilmiştir.Taraflar arasında ---- hattı taşıma sözleşmesi akdedilmiştir. Sözleşmelerin süresi ve feshi başlıklı 16. Maddesi gereği ''sözleşmelerin geçerlilik süresi ------- tarihleri arasıdır.'' Aynı maddenin 2. fıkrasında "sözleşmeli taşımacı sözleşmeyi feshetmek istediğini 30 gün önceden yazılı şekilde haber vermek suretiyle sözleşmeyi sonlandırır ve işi bırakırsa...

İşbu sözleşmenin 15/1 maddesinde belirtilen bedelin 2 katını cayma cezası olarak ödeyeceğini kabul, beyan ve taahhüt eder. '' şeklindedir. Taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki devam ederken, davalı hiçbir gerekçe göstermeden ve sözleşme gereği yazılı bildirimde bulunmadan işi bırakmıştır.

Bu arada şunu belirtmekte fayda görüyoruz ki, müvekkil şirket faaliyeti çerçevesinde değişik kurumlarla, okullarla ve sair iş yerleri ile yapmış olduğu sözleşmeler karşılığı edimini yerine getirmek için davalı gibi araç sahibi şoförler ile sözleşme yapmakta ve onlara güvenerek taşıma işini gerçekleştirmektedir.

Şoförün habersiz işi bırakması, müvekkilin müşterilerine karşı yükümlülüklerini yerine getirememesine, taşıması gereken gerek öğrenci gerekse personelin ortada kalmasına sebebiyet vermektedir. Dolayısıyla işi bırakacak şoförün önceden haber vermesi ve müvekkilin kendini buna göre başka şoförler bulması işin devamı açısından hayati öneme sahiptir. Deyim yerindeyse, şoförün habersiz olarak işi bırakması, müvekkili ortada bırakmaktadır.

Öncelikle davanın, ----- Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine Davamızın kabulü ile, Davalı/borçlunun ---- Esas sayılı dosyasına vaki itirazın İPTALİ ve takibin DEVAMINA,Takip konusu alacak likit olduğundan ve Davalı/borçlunun itirazında haksızlığı gözetilerek takip konusu alacağın %30'u oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla vekaleten talep ederiz." denmiştir.

Birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının sözleşme kapsamındaki ----- --- ödemelerini gerçekleştirmediğini, bu nedenle --- tarihinde işin bırakıldığını, alacağın tahsili amacıyla----- Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ancak davacının takibe itiraz ettiğini, konuyla ilgili ----- Sayılı dosyasının derdest olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

DELİLLER

Mahkememizin birleşen dosyası ---- esas sayılı dosyası,------sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. -----tarihli ara karar ile dosyanın bir mali müşavir bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve ------ tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.

Bilirkişi raporunda özetle.

Davalıya ait işletme defterinin-----------ait defter beyan sisteminde tutulduğu, defterlerde ayrıca noter tarafından yapılan açılış kapanış tasdiklerinin aranmadığı, davalıya ait defterde yer alan gelir ve gider kayıtlarının Vergi Usul Kanunun 183-184-185 maddeleri ve 6102 Sayılı TTK’nın 64.maddesinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak tutulduğu dolayısıyla işletme defterlerinin delil niteliğine haiz olduğu sonucuna, Sayın Mahkemenizin ---- tarihli celsesinin ----- numaralı ara kararında tarafların ---- yıllarına ait ticari defterlerinin ---- mahkeme salonunda hazır bulundurulması,

yerinde inceleme talebi halinde ticari defterlerin bulunduğu yer ile inceleme sırasında muhatap alınacak yetkili kişinin iletişim kaydı ile e-mail adresinin dosyaya yazılı olarak açıklanması yönünde ara karar kurulduğu, buna karşın davacının belirtilen gün ve saatte ticari defterlerini hazır bulundurmadığı, ayrıca yerinde inceleme de talep etmediği, Davalının sunduğu hesap ekstresine göre, davalının----tarihleri arasında davacı adına düzenlediği 4 adet karşılığı ------- tutarlı satış faturalarının, faturanın düzenlendiği ayın son gününde tahsil edildiğine yönelik kayıt bulunduğu,

buna karşın ------ tutarlı faturaların davacı yanca ödendiğine yönelik kaydın bulunmadığı, Her iki sözleşmenin 5.maddesinde davalının düzenleyeceği faturaların 30 gün içerisinde ödeneceğinin belirtildiği, bu yönde davacının ------- tutarlı faturanın ödendiğini gösterir herhangi bir belgenin dosyaya sunmadığı, sözleşmenin 16.maddesinde davalı taşımacının sözleşmeyi feshettiğini 30 iş günü önceden yazılı şekilde haber vermek suretiyle feshedebileceğinin belirtildiği, buna karşın davalının ödeme alamamasından dolayı sözleşmeyi feshettiğini gösterir herhangi bir bildirimin dosya kapsamında tespit edilemediği,

hususla ilgili hukuki nitelemenin Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu, İşbu raporda yer verilen tespitlere göre, Sayın Mahkemenizin davacı lehinde hüküm kurulması halinde; birleşen davaya konu --------Sayılı takip dosyası ile davalıdan 2 kat oranında istenen------- sözleşmesinde belirtilen --- tutarı ile uyumlu olduğu, Asıl davaya konu----Sayılı takip dosyasında davalıdan istenen ------ ise sözleşme hükümleri ile uyumlu olup olmadığının test edilemediği, zira sözleşmenin aylık değil de günlük bedel içerdiği ve taşıma işinin 1 ayın kaç gününde gerçekleştirildiğini gösterir puantaj kayıtlarının dosyada bulunmadığı,

buna karşın davacının talebinde haklı olduğu kanaatinin Sayın Mahkemenizce benimsenmesi halinde takipteki talebe bağlı kalınarak davalıdan istenebilir tutarın ---- olabileceği şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:Asıl dava ve birleşen dava, taşıman sözleşmeye aykırı fesihden kaynaklı cayma bedelinin tahsil istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.Taraflar arasında, taşıma işi hizmet satın alma sözleşmesinin varlığı, söz konusu sözleşmenin davalı tarafından feshedildiği hususlarında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir.

Davalı yanca davacı tarafından ödemelerin yapılmaması nedeniyle sözleşmenin feshedildiği savunulmuştur.

Mahkememizce çözülmesi gereken uyuşmazlık, Davacının takip tarihi itibariyle davalıdan alacaklı olup olmadığı ve icra inkar tazminatını hak edip etmediği, davalının borca itirazının yerinde olup olmadığı, davalı yanca sözleşmenin haklı olarak feshedilip edilmediği, davacı yanca sözleşmeye uygun olarak davalıya ödemelerin yapılıp yapılmadığı, davalını cayma bedeli talep edip edemeyeceği, talep edebilecek ise miktarının belirlenmesi ve davacının işlemiş faiz talebinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

İtirazın iptali davası İcra İflas Kanunun 67. Maddesinde düzenlenmiştir. İcra dosyası celp edilmiş, borçlunun ödeme emrine süresi içerisinde itiraz ederek takibi durdurduğu tespit edilmiştir.Ticari defterlerin sahibi lehine olması için HMK m. 222/2’de öngörülen şartlar; defterlerin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olması, defterlerin açılış ve kapanış onaylarının yaptırılmış olması ve ticari defterlerin birbirini doğrulamış olması gerekmektedir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK) 6. maddesi uyarınca kural olarak, aksi kanunca belirlenmedikçe iki taraftan her biri iddiasını ispata mecburdur. Bu hüküm, kaynak İsviçre Medeni Kanunu’ndaki şekli gibi, “bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o vakıayı ispat etmelidir” şeklinde anlaşılmalıdır.Taraflar arasında--------- tarihli taşıma sözleşmelerinden kaynaklı cayma bedelleri talebinde bulunmaktadır.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesinde davacı tarafın kayıtlarını sunmadığı, davalı tarafın işletme esasına göre defter tuttuğu, davalının ticari defterlerinin usul ve esaslara uygun olarak tutulduğundan delil niteliğinin bulunduğu, HMK 222.maddesi uyarınca ticari defter ve kayıtların davacı tarafından eksiksiz sunulmadığı görülerek davalı kayıtlarının davalı lehine delil teşkil ettiği, davalının kayıtlarının incelenmesinden ------- sözleşmelerden önce davalı tarafından davacıya servis bedeli açıklamalı faturalar düzenlediği,

tarafların mal veya hizmet satışı yaptığı bağlı bulundukları vergi dairelerine beyan ettikleri --- formların birbiri ile örtüştüğü, sözleşmelerin 5.maddesinde ödemenin nasıl yapılacağının hüküm altına alınmıştır.Asıl ve birleşen dava bakımından sözleşmelerin 5.maddesinde "Taşımacı, sözleşmeli taşımacının aylık ödemelerini hizmet verilen ayın bitiminden sonra fatura kesiminden itibaren 30 gün içerisinde ve iş akdinin sona ermesi durumunda hizmet verilen ayın bitiminden sonra fatura kesiminden itibaren 45 gün içerisinde düzenli olarak fatura karşılığı banka hesabına ödeyecektir. “ şeklinde açıklanmıştır.

Davalının kayıtlarında ise ---- tarihleri arasındaki faturaların düzenlendiği ayın son gününde tahsil edildiğine ilişkin kayıt bulunduğu,----tarihli faturaların ödendiğine ilişkin kayıt bulunmadığı, --- tarihli faturanın son ödeme tarihinin --- tarihli faturanın son ödeme tarihinin --- tarihli faturanın son ödeme tarihinin ---- olduğu, davacının da ödeme yaptığına ilişkin belge sunulmadığı, davacı tarafından servise gelinmediğine ilişkin tutulan tutanak tarihlerinin asıl dava bakımından ---- tarihlerinde, birleşen dava bakımından ---- tarihlerinde olduğu görülmektedir.

Asıl ve birleşen dava bakımından sözleşmelerin 16.maddesinde " Sözleşme ------ tarihleri arasında geçerlidir. Sözleşmeli taşımacı, sözleşmeyi feshettiğini 30 iş günü önceden yazılı şekilde haber vermek koşulu ile sözleşmeden dönebilir. Bununla birlikte sözleşme imza tarihinden itibaren 2 ay boyunca feshedilemez. İlk iki aylık süre için sözleşmeli taşımacı, madde 15/1'deki cayma cezasını ödemeyi kabul ederek sözleşmeyi feshettiğini bildirebilir." şeklindedir.

Davalı yanca ----- tarihinde sözleşmeyi eylemli olarak servise gitmeyerek sözleşmeyi feshettiğini beyan etmiş ve ödeme yapılmadığını savunmuştur. Davacı ise sözleşme maddesine dayanarak cayma bedelinde bulunduğu görülmektedir.

Bu açıklamalar ışığında somut olayda değerlendirme yapıldığında, sözleşmelere göre davalının 2 ay boyunca feshedemeyeceğinin düzenlendiği, davalı yanca sözleşme maddesine fesih için süre bakımından uyulmamış ise de davacı tarafından belirlenen sürede ödeme yapılmadığının sabit olduğundan davalı tarafından sözleşmenin haklı olarak feshedildiği, bu nedenle davacının sözleşmedeki cayma bedelini talep etmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla asıl ve birleşen davaların reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

A)ASIL DAVA BAKIMINDAN

1-Davanın REDDİNE 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 732,00 TL harçtan peşin alınan 628,03 TL harcın mahsubu ile bakiye 103,97 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye İRAT KAYDINA, 3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA , Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, 4-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 45.000,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 5- 4.600,00 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

B)BİRLEŞEN DAVA BAKIMINDAN

1-Davanın REDDİNE

2-Peşin alınan 989,56 TL harçtan, alınması gerekli 732,00 TL peşin harcın düşümü ile Hazineye irat kaydına, bakiye kalan 257,56 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA , Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

4-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 45.000,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

5- 4.600,00 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/02/2026