İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/414 K.2024/648

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/414

KARAR NO : 2024/648

DAVA

Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 11/10/2021

KARAR TARİHİ : 17/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili olan davacı adına kayıtlı ---- plakalı---- marka, ----- renkte MİNİBÜS (Şehiriçi minibüs / hatlı) nitelikli aracın 02.04.2021 başlangıç tarihli ve 02.04.2022 bitiş tarihli 1 yıl süreli ---- sayılı poliçe (Genişletilmiş Kasko) ile davalı sigorta şirketi tarafından kasko sigortası yapıldığını, davacının kendi sevk ve idaresindeki aracıyla ---- istikametine giderken 17.05.2021 tarihinde saat 22.00 civarında uçurumdan düşme şeklinde tek taraflı trafik kazası yaptığını, kazadan sonra davacının ----- Komutanlığı'na haber verdiğini,

kazanın maddi hasarlı olması ve görev alanına girmesi sebebiyle ----- Merkez ilçesine bağlı Trafik Jandarma ekiplerine haber verildiğini, trafik jandarma ekibinin olay yerine intikal ettiğini, davacının kazayı/rizikonun gerçekleştiğini davalı sigorta şirketine derhal bildirdiğini, gerekli kurtarma ve koruma önlemlerini aldığını, sigortacı tarafından verilen tüm talimatlara harfiyen uyduğunu, olay yerine gelen jandarma ekibi tarafından kaza ile ilgili kaza tespit tutanağı, kaza krokisi vs gerekli tüm işlemlerin yapıldığını,

davacı aracının kaza nedeniyle ağır hasar görmüş ve Pert - Total işlemi görülerek hurdaya ayrıldığını ve trafikten çekildiğini, aracın hurda değerinin 74.100-TL olarak tespit edildiğini, davalı sigorta şirketi tarafından aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 200.000-TL olduğu iddiası ile aracın hurda/sovtaj bedelini düştükten sonra 125.900-TL ödeme yaptığını, ancak tespit edilen değer ve yapılan ödemenin aracın gerçek değerinden çok düşük olduğunu, aracın dava konusu kazadan önce herhangi bir kaza, hasar vs. kaydı bulunmadığını ve kaza tarihi itibariye 64.000 km.'de olduğunu,

davacının aracıyla aynı özelliklerde ve niteliklerdeki bir aracın piyasa değerinin ortalama 300.000-TL olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacıya ait aracın 17.05.2021 tarihinde yaptığı tek taraflı kaza sonucu tamamen hasara uğrayarak trafikten çekilmesi nedeniyle meydana gelen maddi zararın (aracının kaza tarihindeki gerçek piyasa rayiç değerinin) bilirkişi marifetiyle tespit edilerek davalı sigorta şirketince ödenen miktarın mahsubu ile kalan miktarın 02.06.2021 tarihinden itibaren işleyen avans faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

yargılama harç ve giderleri ile dava vekalet ücreti ve zorunlu arabuluculuk vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Görevli Mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğunu, arabuluculuk yoluna gidilmeden işbu davanın ikame edildiğini, davacı tarafça açılan davada zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, müvekkili olan davalı şirketçe aracın sovtaj bedelinin tespit edildiğini ve rayiç bedelden sovtaj bedelinin tenzil edildiğinde tazminat tutarının sigortalı tarafa ödendiğini, uyuşmazlıkta ticari işin söz konusu olmadığını, davacı vekilinin avans faizi isteminin haksız olduğunu savunarak davanın usûlden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Davalı şirket nezdinde "Genişletilmiş Kasko Poliçesi" ile sigortalı davacıya ait aracın pert olduğu iddiasına dayalı bakiye sigorta bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Davanın, 11/10/2021 tarihinde Mahkememizin ----- Esas sayılı dosyasında açıldığı, Mahkememizin ----- Esas ---- Karar 18/04/2022 tarihli kararı ile görevsizlik kararı verilmesi neticesinde dosyanın ----Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ---- Esas sırasına kaydedildiği, anılan Mahkemece 08/12/2022 tarihinde karşı görevsizlik kararı verilmesi neticesinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi 23/05/2023 Tarih ---- Esas ve ----- Karar sayılı ilamı ile Mahkememizin yargı yeri olarak belirlendiği ve dosyanın işbu esas sırasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

Hasar dosyası celp edilmiştir.

Vergi Dairesi ile Esnaf Odası kayıtları dosya içerisindedir.

Davaya konu aracın trafik tescil kayıtları dosya arasına alınmıştır.

Mahkememiz dosyası uyuşmazlık konularında rapor tanzim edilmek üzere makine mühendisi ve sigorta alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, tanzim edilen raporda özetle;''...

Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı, TRAFİK Kazası olduğu, Meydana gelen olayda KAÇINILMAZLIK faktörünün etkisinin olmadığı, önlenebilir bir kaza niteliğinde OLDUĞU, Dava konusu kaza ile hasar durumunun uyumlu olduğu, Dava konusu araçta 17.05.2021 tarihli kazada aracın yüksekten düşmesi neticesinde her tarafında komple ağır hasar meydana gelmiş olduğu,

Dava konusu aracın onarımının mümkün ancak hasarın ağır hasar olması nedeni ile ekonomik olamayacağı ( Menfi), Dosya muhteviyatına sunulmuş olan 05.07.2021 ve 18.05.2021 tarihli ve SBM NO: ----- no.lu ve ----- Raporuna göre dava konusu araçta KDV hariç ve işçilik dahil 127.300,54 TL hasar meydana gelmiş olduğu yönündeki tespitin kaza tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu,

Dava konusu aracın onarım maliyetinin araç piyasa rayiç değerinin% 50'sine çok yakın geçmiş olması nedeni ile PERT TOTAL olarak değerlendirilebileceği, bu kapsamda dosya muhteviyatına sunulmuş olan Eksper Raporundaki HASAR TESPİTİNE YÖNELİK görüş ve kanaatler ile aynı fikirde olduğu, Söz konusu kazalı aracın onarılması durumunda onarımının yetkili servis ve onarım atölyelerinin iş yükü ile doğru orantılı olarak yaklaşık 30 (otuz) iş günü süreceği, Dava konusu aracın kaza tarihi itibariyle 2. El piyasa rayiç değerinin yaklaşık 305.000,00 TL civarında olduğu,

( 305.000,00 TL X % 50 = 152.500,00 TL) Bu kapsamda dava konusu araçtaki gerçek zararın 305.000,00 TL - 74.857,14 TL = 230.142,86 TL olduğu, Davaya ---- kusur oranı ile ASLİ VE TAM KUSURLU olduğu, ” Söz konusu kaza kapsamında aracın maliki/işleteni yönünden KTK Madde kapsamında müşterek ve müteselsil sorumluluk yönünden Mahkemenin takdirlerine maruz olduğu, Her ne kadar Sn.

Mahkemenin ara kararı gereği kusur değerlendirmesi yapılmış olsa da dava konusu kusur durumunun tüm hukuki değerlendirmesi ve takdiri ile, 6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu,kusur oranı) tespiti Hakim yetkisinde olduğu belirtilmiştir.

Davalı tarafından dosya muhteviyatına sunulmuş olan ekspertiz raporunda aracın Sigorta poliçesinde belirtilen marka model araç haricinde değerlendirme yapılmış olduğu ve esas alınan aracın dava konusu araçtan kasko değerinin daha yüksek olmasına rağmen rayiç değerin kasko değerinin neredeyse % 50 daha düşük oranda tespiti yapılmış olmasının ( pandeminin sıfır araç üretiminde meydana getirmiş olduğu aksaklıkların 2. El piyasa fiyatlarında meydana getirmiş olduğu artış dikkate alınmamış olduğu görülmüştür.) hayatın olağan akışına ve teknik teamül ve ekonomik verilere aykırı olduğu,

Ayrıca dosya muhteviyatına sunulmuş olan ---- Esnaf Odası tarafından yapılan 450.000,00 TL ve 470.000,00 TL aralığındaki rayiç değer tespiti kaza tarihi itibariyle gerçek 2. El piyasa değerlerini yansıtmadığı, (menfi), söz konusu aracın kaza tarihi itibariyle kasko değerinin yaklaşık % 70 üzerinde artmış olmasının ( aracın Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarındaki 47.798,00 TL geçmiş hasar miktarının değerlendirmede dikkate alınmamış olduğu (menfi) görülmüştür.) hayatın olağan akışına ve teknik teamül ve ekonomik verilere aykırı olduğu,

Bu kapsamda davalı tarafından sovtajın tenzili sonrası ödemesi yapılmış olan 125.980,00 TL'nin tenzili ile davacının talep edebileceği bakiye hasar miktarının 230.142,86 TL- 125.980,00 TL = 104.162,86 TL olduğu, SİGORTA MEVZUATI YÖNÜNDEN: Davaya konu olayda davalı -----maliki ve sürücüsü olduğu ---- plakalı aracı ---- poliçe numarası ile 02/04/2021 - 02/04/2022 vade tarihleri arasında ----Sigorta Poliçesi ile sigortalayan şirket olduğu, Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 17.05.2021 tarihinde meydana gelen davaya konu kazanın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleşmiş olduğu,

Dosya kapsamında davalı -----. tarafından düzenlenmiş olan ve---- poliçe numaralı kasko sigorta poliçesinin eki niteliğinde olan ---- Zeyilnamesi Genel Zeyil Daini Mürtehin Değişiklik Zeyili bulunduğu, ilgili zeyilnamede dava dışı ----- sıfatıyla sigorta poliçesinde yer aldığı, Davaya konu hasar nedeniyle davacı ---- maliki olduğu ---- plakalı aracın pert total (tam hasar) olarak değerlendirildiği ve dava dışı -----Tarafından 74.100,00 TL sovtaj bedeli üzerinden satın alındığı ve ilgili bedelin davacı---- ödenmiş olduğu, ödemeye ilişkin banka dekontunun dosya kapsamında yer aldığı,

Davaya konu hasar nedeniyle davalı ----. tarafından davacı ---- 04/08/2021 tarihinde ----- Makbuz --- ----- Makbuz Numarası ile 69.559,45 TL tutarında tazminat ödemesi yapılmış olduğu, ödemelere ilişkin banka dekontlarının dosya kapsamında yer aldığı, Dosya kapsamında davalı ----. ile davacı ----- arasında13/07/2021 tarihinde düzenlenmiş olan İbraname bulunduğu, konuyla ilgili takdir yetkisinin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, Somut olayda davacı ---- maliki olduğu ----- plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından rayiç değer esası ile sigortalanmış olduğu,

İşbu bilirkişi heyet raporunun Hasar Tespitine Yönelik Değerlendirme kısmında yer alan tespitlere istinaden somut olayda davacı ---- maliki olduğu ----- plakalı aracın pert total olarak değerlendirilmesi sonucunda rayiç değer tespiti ile ilgili bakiye zarar alacağı olduğu, Detayları yukarıda yer aldığı üzere; işbu bilirkişi heyet raporunun Hasar Tespitine Yönelik Değerlendirme kısmında yer alan tespitlere istinaden davacı---- maliki olduğu ---- plakalı araçta meydana gelen bakiye zararın TTK Madde 1401'e ve Kasko Sigortası Genel Şartları A.1.

Sigortanın Konusu maddesine göre davalı ----- Tarafından düzenlenmiş olan kasko sigorta poliçesi teminat kapsamında olduğu...'' belirtilmiştir.Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.Davacı vekili 25/03/2024 tarihinde sunduğu dilekçesi ile ıslah talebinde bulunduğunu beyan ederek,

Davalı tarafından---- poliçe (Genişletilmiş Kasko) numarasıyla kasko sigortası yapılan davacıya ait ----- plakalı aracın 17.05.2021 tarihinde yaptığı tek taraflı kaza sonucu tamamen hasara uğrayarak trafikten çekilmesi nedeniyle davacının uğradığı 104.162,86 TL maddi zararın / tazminatın 02.06.2021 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile beraber davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiş ve ıslaha karşı beyan dilekçesi sunulmuştur.Tüm dosya kapsamından.

Huzurdaki dava davalı şirket nezdinde "Genişletilmiş Kasko Poliçesi" ile sigortalı davacıya ait aracın 17/05/2021 tarihinde meydana gelen tek taraflı kazada "pert olduğu" iddiasına dayalı bakiye sigorta bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Sunulu poliçeden.

Davacı ----- maliki olduğu---- plakalı aracın 02/04/2021 - 02/04/2022 vade tarihleri arasında ---- Sigorta Poliçesi (Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçsesi) ile sigortalayan şirket olduğu, poliçede rayiç değer esasına göre teminatın belirlendiği görülmüştür.Kaza Tespit Tutanağından;17.05.2021 tarihinde saat 22:00 sıralarında ---- plaka sayılı araç ile araç sürücüsü ---- sevk ve idaresindeki aracı ile ---- Mahallesine seyir halinde iken yolun üzerinde görmüş olduğu taşları yoldan almak için tedbirsiz ve dikkatsiz bir şekilde araçtan indiği esnada aracın kendiliğinden hareket ederek ---- isimli şahsa ait evin bahçesine uçması neticesinde tek

taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş...“olduğu anlaşılmıştır.Dosyada mübrez ödeme belgelerinden.

Davaya konu hasar nedeniyle davalı ---- tarafından davacı --- 04/08/2021 tarihinde 56.340,55 TL ve ---- sıfatına haiz dava dışı ---- 04/08/2021 tarihinde 69.559,45 TL tutarında tazminat ödemesi yapılmış olduğu anlaşılmıştır.---- olduğu anlaşılan ----- Mahkememizce yazılan müzekkereye verilen cevapta dain mürtein kaydının devam etmediği yönünde bilgi verildiği görülmüştür.

Mahkememizce re'sen alınan bilirkişi raporunda.

Dava konusu ----plaka sayılı ---- niteliğinde araç olduğu, 17/05/2021 tarihli kazada aracın yüksekten düşmesi neticesinde her tarafında komple ağır hasar meydana gelmiş olduğu, aracın onarımının mümkün olmakla birlikte hasarın ağır hasar olması ve onarım maliyetinin piyasa rayiç değerinin %50'sini aşması sebebiyle ekonomik olmayacağı ve aracın "pert total" kabul edilmesi gerektiği, dava konusu araçtaki gerçek zararın 305.000,00 TL - 74.857,14 TL = 230.142.86 TL olduğu,

davalı tarafından sovtajın tenzili sonrası ödemesi yapılmış olan 125.980,00 TL'nin tenzili ile davacının 230.142,86 TL - 125.980,00 TL = 104.162,86 TL alacağı bulunduğunun tespit edildiği görülmüş olup, sunulu raporda hasara konu aracın kazadan önce ve kazalı 2. el piyasa rayiç değerinin tespit edilerek kaza tarihinde meydana gelen gerçek zarar üzerinden değerlendirmenin yapıldığı, aracın sovtaj bedeli ve yapılan kısmi ödemenin dikkate alındığı, sunulu raporun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu anlaşılmakla Mahkememizce benimsenmiştir.Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.1.

Sigortanın Konusu maddesinde, “Bu sigorta ile sigortacı, sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan motorlu ve motorsuz kara araçlarından, römork veya karavanlardan iş makinelerinden, lastik tekerlekli traktörler, diğer zirai tarım makinelerinden doğan menfaatin aşağıda belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır. a) Aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla çarpışması,

b) Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar,” hükmü yer almaktadır.

Kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan maddi tazminat taleplerinin konu edildiği davanın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen zamanaşımı hükümlerine tabi olduğu, poliçe tanzim tarihi ve riziko tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1420/1. maddesinde "Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482. madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

(2) Diğer kanunlardaki hükümler saklıdır.” düzenlemesine yer verildiği, benzer şekilde Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın C.10. maddesinde “Sigorta sözleşmesinden doğan bütün talepler alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar.” şeklinde düzenleme bulunduğu, Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.4.1-son cümlesinden hasar ihbarından sonraki 45. gün sonunda alacağın muaccel olacağı düzenlenmiştir.Bu kapsamda yapılan değerlendirmede her ne kadar davaya konu 17/05/2021 tarihli kazanın poliçe vadesi içerinde gerçekleştiği, poliçede aracın rayiç değer esas alınarak teminat altına alındığı,

yapılan ödemelerin mahsubu sonrasında davacının 104.162,86-TL sigorta tazminatı alacağı bulunduğu yapılan yargılama ile tespit edilmiş ise de. Huzurdaki davanın 11/10/2021 tarihinde 10.000,00-TL harca esas değer gösterilerek 6100 sayılı HMK 109.

Madde kapsamında kısmi dava olarak açıldığı, davalı tarafından cevap dilekçesi ile zamanaşımı def'i ileri sürüldüğü, 26/03/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerinin 104.162,86-TL'na yükseltildiği, davalı tarafından ıslaha karşı itiraz beyanlarında ıslah ile arttırılan kısım yönünden de zamanaşımı def'inde bulunulduğu, bu kapsamda davanın 2(iki) yıllık zamanaşımı süresinde açıldığı anlaşılmakla birlikte, HMK 109.

Madde kapsamında açılan huzurdaki davada ıslah dilekçesinin 2 yıllık zamanaşımı süresinden sonra sunulduğu görülmekle zamanaşımını durduran ve kesen sebepler yönünden inceleme yapılması gerektiği, kaza tespit ve olay yeri tutanaklarından davaya konu kazanın tek taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası olarak meydana geldiği anlaşılmakla somut olayda uzamış ceza zamaşımının uygulama yeri bulunmadığı, davaya konu hasarın 17/05/2021 tarihinde davalı sigorta şirketine ihbar edildiği, hasar ihbarından sonraki 45. gün sonunda 02/07/2021 tarihinde alacağın muaccel olduğu,

taraflar arasında 28/06/2021 tarihli mutabakatname ve 13/07/2021 tarihli ibraname düzenlendiği, davaya konu aracın 09/08/2021 tarihinde dava dışı 3. Kişiye 74.100,00-TL bedel ile satıldığı, davalı sigorta şirketi tarafından 04/08/2021 tarihinde 125.980,00-TL ödendiği, arabuluculuk sürecinin 15/09/2021 tarihinde başlayıp 30/09/2021 tarihinde sona erdiği, dosya kapsamında zamanaşımını durduran ya da kesen başkaca bir işlem bulunduğuna ilişkin somut bir veri bulunmadığı,

bu halde davanın zamanaşımı süresinde açıldığı ve dava açılışında gösterilen harca esas değer yönünden talebin kabulü gerektiği, bu kapsamda aracın ticari kullanıma özgülendiği dikkate alınarak temerrüd tarihinden itibaren avans faizi talebinin yerinde olduğu ve ancak ıslah dilekçesinin iki yıllık zamanaşımı süresinden sonra sunulduğu ve davalı tarafından usulüne uygun şekilde zamanaşımı def'inde bulunulduğu anlaşılmakla ıslahla arttırılan değer yönünden talebin zamanaşımından reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.