İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/377 K.2025/773

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/377

KARAR NO : 2025/773

DAVA

Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ : 29.04.2025

KARAR TARİHİ : 14.10.2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili adına kayıtlı ---- plakalı aracını ------ poliçe numaralı sigorta poliçesi ile davalı şirkette sigortaladığını, müvekkilinin aracının 15.09.2022 tarihinde bir kazaya karıştığını, işbu kaza sebebiyle bahsi geçen sigorta şirketince 100.000,00-TL ödeme yapıldığını ve işbu ödemenin müvekkili ------- rücuen talep edildiğini, müvekkilinin de şirketin talebinin haklı ve hukuka uygun olduğunu düşünerek on taksit halinde işbu 100.000,00-TL'yi şirkete ödediğini ancak müvekkilinin aracının karıştığı kazada kaza tutanağından da görüleceği üzere müvekkilinin kusurunun,

rücu edilebilecek kusur hallerinden olmadığını, sigorta şirketinin müvekkilinden haksız olarak 100.000,00-TL'yi tahsil ettiğini ve sebepsiz zenginleştiğini, taraflarınca yapılan başvurulara rağmen davalı sigorta şirketinin müvekkilinin haksız yere ödemiş olduğu 100.000,00-TL'yi müvekkiline iade etmediğinden huzurdaki davanın açılması gerekliliğinin hasıl olduğunu, arabuluculuk dava şartının taraflarınca yerine getirildiğini, taraflar arasında uzlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle;

haklı davanın kabulünü, müvekkilinden haksız ve sebepsiz yere rücuen on taksit halinde tahsil edilen 100.000,00-TL'nin her ay ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesini/iadesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;15.09.2022 tarihinde gerçekleşen dava konusu maddi hasarlı trafik kazasına karışan -----plaka sayılı aracın müvekkili şirketçe ----sayılı Trafik (zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta) Poliçesi ile sigortalı olduğunu, araç başına maddi teminat limitinin 100.000,00-TL olarak belirlendiğini, müvekkili şirket tarafından ------ numaralı hasar dosyasının açıldığını, kazada zarar gören ----- plakalı araç için %100 kusur nispetinde 15.11.2022 günü 100.000,00-TL müvekkili şirketçe dava dışı kişiye ödendiğini,

söz konusu bu ödemenin daha sonra ters yön ağır kusur ihlali nedeniyle sigortalı ------adlı kişiden on taksit şeklinde geri alındığını, söz konusu kaza olayında ters yön ihlali ağır kusur rücu sebebi bulunduğundan dolayı müvekkili sigorta şirketinin esasen sorumluluğunun bulunmadığını, davacının------ rücu hakkının bulunmadığını ve istirdat taleplerinin de haksız ve hukuksuz olduğunu, müvekkili şirketin T.C.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, SEDDK ve - Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi üzerinden atanan tarafsız eksperlerin raporları ve Sigorta Mevzuatı ışığında işlemlerini yaptığını, mağdur kişinin gerçek zararının giderildiğini, ardından sigorta hukuku ve tekniği gereği sigortalı davacıya rücu edildiğini ve sigortalı ----- hatayı kabul ettiğini ve ödeme yaptığını, müvekkili şirketin başkaca bir sorumluluğu bulunmadığından açılan haksız ve mesnetsiz işbu davanın reddi gerektiğini ancak Mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda aşağıda belirtilen hususların dikkate alınmasını,

müvekkili şirketin haklı olarak rücu ettiği tutarın müvekkili şirket tarafından ödendiğini ve rücu dosyasının kapatıldığını, davacı yanın rücu talebihi ödeme ile kabul ettiğini, istirdat ve iade taleplerinin haksız ve hukuksuz olduğunu, sebepsiz zenginleşmenin söz konusu olmadığını, zaman aşımının gerçekleştiğini, dava konusu kaza anında davacıya ait ----- kamyonunun kavşakta ters yöne girerek ağır kusur (kasta yakın) nedeniyle kaza gerçekleştiğini, ----- plakalı kamyon sürücüsünün ters yöne girerek ağır kusuru ile kazanın meydana gelmesi arasında illiyet bağının çok kuvvetli olduğunu,

Karayolları Trafik Kanunu gereği ters yön ihlalinin ağır kusurlardan sayıldığını ve çok ağır cezalara tabi tutulduğunu, davacının bu yöndeki haksız iddialarının reddi gerektiğini, müvekkili şirketin işbu davaya sebebiyet verdiğini, Sigorta Hukuku, Mevzuatı ve Tekniği ışığında sebepsiz zenginleşmenin söz konusu olmadığını, ödemeler üzerinden sebepsiz zenginleşme zaman aşımının (iki yıl) dolduğunu, haksız ve mesnetsiz davanın reddi gerektiğini, ters yön ihalilinin ağır kusuru için sigortalının istirdat talebinin hukuken kabul edilemez mahiyette olduğunu,

ZMMS Genel Şartları ve Trafik Kanunu gereği ters yöne girmenin ağır kusurları sigorta şirketinin rücu nedeni olduğunu, bu durumda poliçe teminatının devre dışı kaldığını, davacının bu zararların kendisi katlanmak zorunda olduğunu, sigorta şirketleri bir hayır kurumu olmadığından her şartta ve durumda tazminatlara katlanmak zorunda olmadığını, Trafik Kanunu göndermesiyle belirli durumlarda sigortalıya rücu hakkının olduğunu, somut olayda da rücu sebebinin gerçekleştiğini, müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığından ve sigorta şirketi tarafından yeterli miktarda ödeme yapıldığını, temerrütün söz konusu olmadığını,

Trafik Kanunu Madde 92 hükmü gereği müvekkili sigorta şirketinin ikame araç, araç mahrumiyet ve kazanç kaybı gibi yansıma dolaylı zararlardan sorumlu olmadığını, tüm bu nedenler ve resen dikkate alınacak nedenlerle; fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak koşuluyla; huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava; Yapılan ödemenin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın B.4.a maddesine göre ağır kusur kabul edilip edilemeyeceği ve bu kapsamda sigortalı olan davacıya yapılan rücunun yerinde olup olmadığına ilişkindir.

Davacıya ait ------- plakalı araç, davalı tarafından 16.07.2022 tarihi ile 16.07.2023 tarihi arasında Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalanmıştır.

Sürücü ---- sevk ve daresindeki ---- plaka sayıl çekici ve ----- plakalı dorse ile hava alanı yolundan kavşaktan, kavşağın ters yönünde sola dönüş aldığı esnada ------ plakalı aracının ön kısımlarıyla, hava limanı istikametinden gelip havaalanı yolu üzerinden ----- Bulvarı istikametine seyir halinde bulunan sürücü ----- sevk ve idaresindeki ----- plakalı aracın sol arka köşe kısımlarına çarpması ve çarpmanın etkisiyle ------ plakalı aracın savrularak sağ ön kısımlarıyla kaldırımdaki ağaca çarpması ve kaldırıma çıkarak arka kısımlarıyla inşaat alanı duvarına çarpması neticesi çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.

Davacıya ait ----- plakalı araç ile dava dışı kişiye ait ------ plakalı araç arasında 15.09.2022 tarihinde trafik kazası meydana gelmiştir. Gerçekleşen kaza sebebiyle davalı tarafından ------ plakalı araç için 100.000,00 TL ödeme yapılmıştır.

Yapılan ödeme davalı tarafından davacıya rücu edilmiş ve 100.000,00 TL davacı tarafından davalıya ödenmiştir.Davacı taraf, davalının dava dışı kişiye yaptığı 100.000,00 TL'lik ödemenin ZMMS teminatları kapsamında olduğunu, davalı tarafından davacıya yapılan rücu işleminin yerinde olmadığını iddia etmiştir.

Davalı taraf ise dava dışı kişiye yapılan ödemenin teminat kapsamında olmadığına, davacının ters yöne girmesinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın B.4.a maddesine göre ağır kusur olduğunu, davacıya yapılan rücu işleminin doğru olduğunu savunmuştur.

Rücuya konu trafik kazasının meydana gelmesinde davacıya ait araç sürücüsünün ters yöne girmesi sebebiyle kazanın meydana gelmesinde ve yüzde yüz oranında kusurlu olmasında taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır.

İhtilaf, ters yöne girilmesinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.a maddesine göre ağır kusur kabul edilip edilmeyeceği, sigortalı olan davacıya yapılan rücu işleminin yerinde olup olmadığına ilişkindir.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.a maddesinde; tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasdi bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, sigortacının sigortalısına rücu edebileceği hüküm altına almıştır.

Genel Şartların bu maddesinde "tam kusur" dan değil, "kasıt" veya "ağır kusur" dan söz edilmekte olup ağır kusur kavramının kasta yakın bir kusurun varlığını ifade ettiği kabul edilmektedir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.a maddesinde; tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasdi bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, sigortacının sigortalısına rücu edebileceği hüküm altına alınmıştır.

Genel Şartların bu maddesinde “tam kusur” dan değil, “kasıt” veya “ağır kusur” dan söz edilmekte olup ağır kusur kavramının kasta yakın bir kusurun varlığını ifade ettiği kabul edilmektedir.---- Bölge Adliye Mahkemesi ----. Hukuk Dairesi'nin 02.09.2024 tarih, ---- esas, ----- karar sayılı ilamı.

"Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda sigortalı araç sürücüsü, bölünmüş yolda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı yol bölümüne tersten girmesi sonucu meydana gelen trafik kazasında %100 oranında kusurlu, bildirilmiştir. dosya kapsamından sigortalı araç sürücüsünün, mecburi istikamet trafik işaret levhasının varlığına, yolun refüjle bölünmüş bulunmasına rağmen bile bile ters yöne girdiği anlaşılmaktadır.

Sürücünün, açıklanan bu ihlâlinin kasta yakın ağır kusur olarak nitelendirilmesinde zorunluluk bulunup bu durumda mahkemece, davacı sigortacının, sürücünün kasta yakın ağır kusuruna dayanan tam kusuru sebebiyle verdiği zarardan dolayı üçüncü kişiye ödediği tazminat bakımından rücu hakkının bulunduğu gözetilerek tazminat miktarının belirlenmesi doğrudur." şeklindedir.---- Bölge Adliye Mahkemesi ----- Hukuk Dairesi'nin ----- esas, ------ karar sayılı ilamı.

"Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda sigortalı araç sürücüsü,------ sevk ve idaresindeki otomobil ile seyri sırasında bilerek ve farkında olarak kurallara aykırı biçimde ve trafiğin seyir durumunu tehlikeye atacak şekilde bölünmüş yola ters yönden girip, hızlı bir şekilde ters yönde seyrettiği esnada, karşı yönden doğru seyirle gelmekte olan sürücü------- kullandığı otomobil ile çarpıştığı olayda, dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketiyle %100 kusurlu olduğu,

sürücünün, aşırı hızlı şekilde ters yola girme şeklindeki ihlâlinin kasta yakın ağır kusur olarak değerlendirilmesinde ve ödenen bedelinin rücuen tahsiline karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. (benzer yöndeki Yargıtay -----Hukuk Dairesi'nin ------ sayılı ilamı)" şeklindedir.

Tüm dosya kapsamına göre; Her iki istinaf ilamı ve Yargıtay ----- Hukuk Dairesi'nin 27/06/2011 tarih ve ------ esas ----- karar sayılı karar, ---- esas ------ karar sayılı ilamı dikkate alındığında, davacının ters yöne girmesi ve buna bağlı olarak trafik kazasının meydana gelmesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.a maddesine göre ağır kusur kapsamında değerlendirilmiş, davacıya yapılan rücunun hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmış ve davanın reddine karar verilmiştir.