İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/493 K.2025/276

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/493 Esas

KARAR NO:2025/276

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 21/08/2019

KARAR TARİHİ: 17/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA, SAVUNMA, DOSYA KAPSAMI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı aleyhine müvekkili şirkete borcundan dolayı ------Esas sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu icra dosyasına ---- tarihinde itirazda bulunduğunu, davalının borca itirazının yersiz olduğunu, müvekkili şirket itiraz üzerine ----- tarihinde dava şartı arabuluculuk yoluna başvurduğunu, --- numaralı dosyada taraflar anlaşmaya varamadığını, iş bu davayı açtıklarını, dava dışı sigortalı ----tarafından --- yerleşik --- firmasının ---- refrakter emtiası satın alındığını, emtianın ------ kadar olan karayolu nakliyesi için nakliyesi ---- ile anlaşıldığını, ---- nakliye işini alt nakliyesi ---- taşere ettiğini,

emtia alt nakliyecisi adına kayıtlı ----- plakalı araca parsiyel yük olarak yüklenmiş ve emtia ----- nolu transit refaket belgesi ile ------- açılarak yapılan kontrollerde 3 palet emtianın tamamının hasar olduğunun tespit edildiğini, söz konusu emtia ----- nolu antrepoya indirilerek antrepo sorumlulukları ve araç şoförü tarafından tutanak tutulduğunu, hasarın sigortalı yetkililere bildirildiğini, sigortalı meydana gelen hasarın tespit ve tazmini için sigortacısı olan müvekkili şirkete ihbarda bulunduğunu, müvekkili şirket nezdinde -----nolu hasar ve rücu dosyası açıldığını,

müvekkili sigorta şirketi ekspertiz çalışması için ---- yönlendirdiğini, eksper ------- yerleşin sigortalı tesislerine gittiğini, ekspertiz çalışmasında; emtianın naylon ile sarılarak sandık içerisine konulduğunu, etrafının plastik şerit ile ambalajlanmış olduğunu, sandık kasalarının birbirleri üzerine konulmuş ve araç içerisinde kaymış olması nedeniyle üsteki kasaların kenarlarının alttaki kasanın üstündeki tahtaları kırarak alttaki emtiaya hasar verdiğini, 3 palet emtiada kılcal çatlaklar olduğunu, üzerine baskı uygulanmış olması nedeniyle emtianın yüzeyinde kazıntılar olduğunu,

hasarlı sandık kasa içindeki emtia yüzeyinde kazıntılar meydana geldiğini, oluşan hasar sebebi ile hasar gören kap içinde malzemeler tümüyle değerlendirildiğini, hasarın çekilen fotoğraflarla belgelendirildiğini, söz konusu hasara ilişkin olarak müvekkili şirket tarafından ------ hasarı ve sorumluların tespiti için ekspertiz çalışması talep ettiğini, gerçekleştirilen ekspertiz çalışması sonucu -----nolu rapor ile hasarın toplam miktarı 21.708,16 USD olarak hesaplandığını, müvekkili firma sigotacı sıfatı ile --- tarihinde sigortalı ------ ödediğini,

davalı borçlu aleyhine başlatılan takibin ---- tarihinde yapılan itiraz nedeniyle takibin durduğunu, borçlunun takibe, asıl alacağa, faize ve ferilerine ilişkin haksız itirazlarının iptalini,------sayılı dosyasındaki takibin devamını, davalı borçlunun %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı----- vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava dosyasına sunduğu banka ödeme dekontu ------ bedelli olduğunu, emtianın ambalajının yetersiz/hatalı/eksik olması nedeniyle müvekkile taşımaya ilişkin gerekli bilgi ve talimatların verilmemiş olması nedeniyle taşımacı müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, taşıma konusu emtianın ambalajının göndericisi tarafından yapılmış olduğunu, parsiyel taşıma olarak nakliyesi ile anlaşan gönderici tarafından yükleme ve istifleme ile ilgili gerekli uyarı ve talimatlar verilmediğini, tahta sandıkların üst üste konulması halinde zarar göreceğini,

sandıkların mukavemetinin kaplayacağı alana istinaden navlun teklifi almalı yada parsiyel taşıma sözleşmesi yapan gönderen tarafından malların üst üste konularak taşınmasına mukavemet gösterecek nitelikte sağlamlıkta ambalaj yapılaması gerektiğini, yüklerin birbirine zarar verebileceği hallerde ise komple taşıma anlaşması yapılmak suretiyle aracın tamamının bu yüke hasredilmesi yada ambalajın mukavemetinin gönderici tarafından sağlanması gerektiğinin açık olduğunu, dava dilekçesinde emtianın ne kadarında hasar olduğuna dair açıklamanın bulunmadığını, kap içindeki malzemelerin tümüyle değerlendirildiğinin ifade edildiğini,

meydana gelen hasarın onarımının mümkün olup olmadığının sovtaj değerinin belirsiz olduğunu beyan etmiştir. Davalı -vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafça dava konusu dışında farklı hasara ilişkin ekspertiz raporu sunulduğunu, davalı ----- müvekkili şirkette ----- sigortalı olduğunu, poliçede verilen teminat kapsamı; davacı tarafın davasına dayanak gösterdiği ekspertiz raporundaki tespitlerin kabulü mümkün olmadığını, ekspertizin sigortalı -------yokluğunda yapılmış olduğunu, raporun içeriğinde de yer almakta olduğunu, tek taraflı tespitlerin kabulünün mümkün olmadığını, hasarın oluş şekli, sebepleri, gerçekleşmesinde taşıyıcının herhangi bir kusurunun bulunup bulunmadığını, hasarın taşıma sırasında gerçekleşip gerçekleşmediği,

gerçek zararın tespiti yapılacak yargılama sırasında anlaşılacağını, konu hakkında malın faturası, taşıma belgesi/konşimento vb belgelerin detaylı olarak incelenmesi kararlaştırılan teslim şekli emtianın ne şekilde teslim alındığı, ambalaj ve istif konusunda herhangi bir kusur bulunup bulunmadığı,

bu hususta bir eksiklik mevcutsa kimin sorumluluğunda olduğunun belirlenmesinin gerekeceğini, bu hususların konusunda uzman teknik bilirkişiler tarafından incelenmesinin gerektiğini, müvekkili şirket nezdindeki poliçe taşıyıcı sorumluluk poliçesi olduğunu, sigorta şirketinin sorumluluğu ancak sigortalının kusurlu olması halinde ve kusuru oranında söz konusu olduğunu, davacı yanın taşıma yapılan aracın ani fren veya manevrası sonucu hasarın meydana geldiği yönündeki iddiaları afaki değerlendirmelerden ibaret olduğunu, somut delille ispatının gerektiğini,

kabul anlamı içermemek kaydıyla zararın belirtilen şekilde meydana gelmiş olması ihtimalinde dahi hasara sebebiyet veren asıl etken emtianın taşıma yapılan alana sabitlenmemesi ve istif ile ambalajlanmasındaki yetersizlik olduğunu, hasarın meydana gelmesinde sigortalının davalı firmaya atfedilebilecek bir kusurunun bulunup bulunmadığının yargılama sırasında anlaşılacağını, sigortalı firmanın kusuru bulunması halinde müvekkili şirketin sorumluluğu olmayacağını, müvekkili şirket nezdinde yer alan sigorta poliçesi uyarınca teminat dışı hallerin somut olayda mevcut olup olmadığının araştırılması gerektiğini,

--- nezdinde yer alan -------- özel şartları arasında teminat harici hallerin sayıldığını, “Sigortalı tarafından yapılan yanlış yükleme ve/veya birbirini olumsuz etkileme özellikleri bulunan emtiaların birlikte istiflenmesi sonucu meydana gelebilecek tazminat talepleri sigortalı emtianın özelliğine göre yetersiz veya uygun olmayan ambalajlama veya istiflemenin neden olduğu hasar, ziya ve masraflar ile bunlara bağlı oluşan hasarlarla ilgili tazminat talepleri gabari dışı yüklemeye bağlı yükün köprü ve geçitlere çarpması sonucu veya istiap haddinin aşılmasına bağlı yükte meydana gelen hasarlar” teminat dışı tutulduğunu,

bu hususların araştırılmasını, poliçeden kaynaklı bir sorumluluklarının bulunmaması sebebiyle haksız davanın reddini, yasadan ve uluslararası konvansiyonlardan kaynaklanan sorumluluğun sınırlandırılmasına ilişkin hükümler uygulanması gerektiğini, dava konusu taşımanın CMR belgeli bir taşıma olduğunu, gerek CMR gerekse de TTK amir hükümlerinde yer alan taşıyanın sorumluluğunun sınırlandırılmasına ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini, müvekkili sigortacı bakımından da tatbik edildiğini, davacı tarafın/sigortalısının ihbar yükümlülüklerini usulüne uygun olarak gerçekleştirip gerçekleştirmediğinin araştırılmasının gerektiğini,

davacı tarafın/sigortalısınn malın hasarlı teslim edildiği iddiasına dair yasadan kaynaklanan ihbar yükümlülükleri söz konusu olduğunu, bu husustaki sürelerin hak düşürücü süre olarak düzenlendiğini, bu nedenle s öz konusu hasarın süresinde ve usulüne uygun olarak ihbar edilmesi ise TTK amir hükümleri gereği müvekkili ve sigortalısının bir sorumluluğu olmayacağının açık olduğunu, davacı tarafın sigortalısı bu yükümüne uymamışsa davacının ödemesinin hatır ödemesinden ileri gitmeyeceğini beyan etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:Mahkememizin ----- Karar sayılı kararı -------Karar sayılı ilamı ile; "....somut olayındeğerlendirilmesinde; mahkemece, davalı taşıyıcı ----yönünden değerlendirme yapıldığı, ancak bu davalının taşıyıcı sorumluluk sigortacısı davalı---- yönünden hiç bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı, davalı ----- taşıma sözleşmesi kapsamında talepte bulunmuş, diğer davalı sigorta şirketinden ise davalı taşıyanın sorumluluk sigortası kapsamında talepte bulunmuştur.

Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin olarak davalı taşıyan ile arasındaki ----- tarihleri arasında geçerli olmak üzere düzenlenmiş taşıyıcı sorumluluk blok abonman sigortası kapsamında inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken, mahkemece gerekçeli kararda sadece davalı taşıyan yönünden değerlendirme yapılması usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Bu nedenle, ilk derece mahkemesince davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin olarak inceleme ve değerlendirme yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi için kararın kaldırılmasına..." dair karar verildiği anlaşılmış olup kaldırma kararı sonrası mahkememizce yapılan yargılamada;Dava, emtia blok abonman sigorta poliçesi kapsamında davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen hasar bedelinin, taşıyan ve taşıyanın taşıyıcı sorumluluk blok abonman sigortacısından rücuen tahsili istemine ilişkindir. ----- Esas sayılı dosyası celp edilmiş olup yapılan incelemede;

davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 21.708,16 USD hasar kaydı, 438,92 USD işlemiş faiz, ve 667,53 USD faiz olmak üzere toplam 22.814,61 USD alacak yönünden ---- tarihinde icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak --- ---- no'lu hasar dosyası rücu alacağının gösterildiği, ödeme emrinin davalı ---tarihinde, davalı ---- tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlularca verilen itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık konusu ile ilgili sigorta alanında uzman bilirkişisinden alınan ---- tarihli raporda özetle; ---- sigortalısı dava dışı ----- karayoluyla taşınan ve hasara uğrayan refrakter malzeme nedeniyle ödediği 21.708,16 USD tazminat bedelinin, taşıyıcı ---sigortacısı ----- rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine ikame olunan itirazın iptali davasında; davaya konu hasarın, yükleme sırasında tahta kasaların araç içinde kayarak birbirini ezmesi sonucu meydana geldiği, taşıyıcının ---------- tarihli --- taşıma sırasındaki zararları güvence altına aldığı,

davacı sigorta şirketinin hasar bedelini ödediği ve sigortalısının haklarına halef olduğu, ancak poliçede yer alan özel şartlar uyarınca, emtianın uygunsuz ambalajlanması, hatalı istiflenmesi veya yüklerin birbirine zarar verecek şekilde taşınmasından doğan zararların teminat dışı olduğu, bu nedenle davaya konu hasarın bu kapsamda değerlendirilmesi halinde ---- sorumluluğunun doğmayacağı hususları tespit ve rapor edilmiştir.Somut olayda.

Davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalısı ------- tarihlerini kapsar şekilde emtia blok abonman poliçesi düzenlendiği, davacının dava dışı sigortalısının ----- ülkesindeki bir firmadan satın aldığı 3 kap/1592 kg refraktör emtiasının ---- tarihinde --- kadar olan kara yolu taşıma işinin dava dışı ---- verildiği, bu firmanın da taşıma işini davalı ---- yaptırdığı, buna göre davalı şirketin fiili taşıyan olduğu, emtianın ------ geldiği, gümrüklü antrepoda güvenlik mührünün açılarak yapılan kontrollerde 3 kap emtianın hasarlandığının tespit edildiği, bu hususta 11.05.2018 tarihinde araç şoförü ile antrepo görevlilerince tutanak tutulduğu,

tutanakta 3 kap eşyanın hasarlı olduğunun ve fotoğraflarının çekildiğinin belirtildiği, sunulan fotoğraflardan yükün içinde bulunduğu kasanın kırılmış olduğu ve malzeme üzerine hasar bulunduğunun görüldüğü, dava dışı taşıtan sigortalı tarafından davalı akdi ve fiili taşıyanları taşıyıcıya ---- tarihli yazı ile durumun ihbar ediliği, davacı tarafça sigortalısına ---- tarihinde 21.708,16 USD tutarında tazminatın ödendiği, bu hasar tazminatının tahsili amacıyla takip başlatıldığı,

sigortalı firmanın İtalya’dan satın aldığı malların davalı taşıyıcı tarafından parsiyel taşınması sırasında oluşan hasarın yükleme ve istifleme eksikliklerinden kaynaklandığı, bu nedenle taşıyıcının zarardan sorumlu olduğu, somut olayda gönderenden çekincesiz olarak teslim alınan malın, teslim alındığı haliyle alıcısı emrine çekincesiz teslim edilememesi, kısmen veya tamamen nakliye sürecinde hasar görmesi, taşıyıcının da;

kendisini sorumluluktan kurtarabilecek beyyinelerden istifade edemeyeceği ve nakliye sürecinde meydana gelen zarardan dolayı alıcıya ya da göndericiye yahut da akdi veya kendisine taşıma işini devreden üst taşıyıcıya veya "onlardan birinin sigortacısına" karşı sorumlu tutulabileceği durumlarda CMR Konvansiyonunun 23/1. maddesi; taşıyıcıyı yükün "kısmen veya tamamen kaybından" dolayı "eşyanın taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre, CMR Md.27 uyarınca, taşıyıcıya keşide edilen yazılı bildirim tarihinden itibaren %5 oranında maktu faiziyle birlikte tazminat ödemekle sorumlu olduğu, sonuç olarak,

alıcısı emrine hasarlı vaziyette teslim edilen dava konusu "3 palet" içinde bulunan ve teknik özelliği dolayısıyla tam hasarlı hale geldiği belirlenen emtiada nakliyat muhataralarına bağlı zarar dolayısıyla taşıma işinin tabi olduğu kurallara göre tazminat bağlamında sorumlu tutulabileceği miktarın dava konusu yükün davalıya teslim edildiği yerdeki üretici firmanın fatura birim fiyatı ve hasarın tutanağa bağlandığı ------ kurlar baz alınmak suretiyle (dava dosyasında yüke eşlik eden ve mala gümrük muafiyeti sağlayan -------Belgesinin,

tescil ettirilen beyannameye eklenmek suretiyle gümrük vergisi ödenmeden ithal edilen mal için davacının sigortalısına, ithalde alınan KDV ve gümrükleme hizmet bedellerinin karşılığı ile birlikte tazminat olarak ------ olarak ödediği bedelden bağımsız olarak) bilirkişi heyetince ----- olarak hesaplandığı, yapılan hesaplamanın gerekçeli ve denetlenebilir olması nedeniyle hükme esas alındığı, bu yöndeki davacı vekilinin itirazlarına itibar edilmediği, davalı taşıyıcı ----- açıklanan nedenlerle 18.821,36 USD zarardan sorumlu olduğu,

bakiye talebin reddine karar vermek gerektiği, davacı tarafından davalı------- takip tarihinden önce CMR md.27'de öngörülen şekilde gönderdiği yazılı bildirim olmadığından işlemiş faizin reddine karar verilmesi gerektiği, davacı tarafın halefiyet ilkesinden istifade ederek sigortalısına ödediği tazminatın ----- kısmının davalı -----takip tarihinden itibaren CMR Md.27 uyarınca maktu %5 faiziyle birlikte talep edebileceği kanaatine varılarak davanın davalı---- yönünden kısmen kabulü ile;

davalı ----- sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin davalı ---------asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık % 5 oranında maktu faiz işletilmesine, bakiye talebin reddine, davacı taraf inkar tazminat talebinde bulunmuş olsa da söz konusu alacak yargılamayı gerektirip likit olmadığından inkar tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Davalı sigorta şirketi yönünden yapılan değerlendirmede.

Dosyada mevcut ---- tarihli bilirkişi raporu, dava konusu hasarın niteliği, taşıma süreci ve sigorta poliçesi hükümleri çerçevesinde taşımanın alt yüklenici sıfatıyla davalı --------tarafından gerçekleştirildiği, taşıma sürecinde refrakter emtianın uygun olmayan ambalaj ve istifleme nedeniyle araç içerisinde kayarak zarar gördüğü, hasarın emtianın istifleme koşullarına uygun taşınmaması ve ambalajlama eksikliğinden kaynaklandığının tespit edildiği,

davalı----nezdinde düzenlenen ------ özel şartlarının incelenmesinde, ambalaj hatası, yanlış istifleme ve birbirini olumsuz etkileyecek malların birlikte taşınmasından doğan hasarların açıkça teminat dışı bırakıldığı, bu kapsamda, olayda oluşan hasarın poliçede teminat dışı sayılan rizikolar çerçevesinde meydana geldiği, davalı sigorta şirketinin poliçe hükümleri çerçevesinde sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla davanın bu davalı yönünden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.