İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/869 K.2024/751

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde. "Davalı konut yapı kooperatifidir. Arsa alıp üzerine konut yaparak, üyelerini ev sahibi yapmak üzere 12 ortak tarafından kurulmuştur. Dikili Belediyesinin 01.09.2003 tarihinde ihale ile sattığı Dikili... Mah.... parsel,... parselde (eski...) kayıtlı arsalar alınmıştır.

Müvekkiller bu arsaların alınması için peşin üyelik bedelini ödemişlerdirAncak davalı kooperatif içerisindeki bir takım çekişmeler ve inşaatın süresinde yapılmaması ve "...parseldeki arsalar hariç" hala da yapılmamış olması üzerine müvekkiller aidat ödemeyi durdurmuştur. Müvekkillerin aidat ödemesini durduruması üzerine müvekkiller üyelikten çıkartılmıştır. Üyelikten çıkarma kararının iptali için Dikili ... ASHM'NİN...

K. Sayılı dosyasıyla dava açılmışsa da bu dava reddedimiş ve Yargıtay ... H.D. Nin... K. Sayı ve 06.06.2022 tarihli kararı ile onanarak KESİNLEŞMİŞTİR. Karar kesinleşmesine rağmen, müvekkillerin ödediği bedel müvekkillere ödenmemiştir.

Davanın 28.03.2011 tarihinde açıldığı yaklaşık 11 yıl sonra kesinleştiği, yargılamanın uzun sürmesi ve ödenen bedellerin yaklaşık 2O yıl önce yatırılmış olması nedeniyle paranın alım gücündeki düşüşe karşın, arsa ve konut fiyatlarının fahiş tutarda arttığı, alınan bu arsaların Dikili'nin en kıymetli yeri olan Gazipaşa Mahallesinde olduğu, davalının, müvekkillerin ödemeleriyle aldığı arsaları elinde tuttuğu ve bu oranda zenginleştiği sabittir.

3-Kooperatifler Kanunu Madde 17 "Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu anasözleşmede gösterilir. Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır. " hükmünü içermektedir.

Yine Kooperatifler Kanunu md 23 "Ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittirler." hükmünü içermektedir.

Bu iadelerin yapılması için 05.09.2022 tarihinde davalıya ihtarname çekilmiştir. Davalı taraf da ödeme yapmayı kabul etmektedir. Ancak taraflar ödenecek net rakama ve denkleştirici adalet gereği uyarlanmış güncel bedelin iadesi konusunda uzlaşamamaktadırlar. Bu nedenle Dikili Arabuluculuk Bürosunun ... no.lu başvurusu ile arabuluculuğa da gidilmişse de sonuç alınamamıştır. Bu nedenle huzurdaki davayı açmak zorunda kaldık. Dikili... ASHM'NİN...

K. Sayılı dosyasıyla görülen üyelikten çıkarmanın iptali davasının uzun sürmesi, taşınmazın 20 yıl önce alınması nedeniyle, paranın alım gücünde meydana gelen düşüşe karşın, taşınmaz fiyatlarının fahiş tutarda artması nedeniyle; müvekkillerin ödediği bedellerle alınan taşınmaz bedellerinin güncel değerinin tespitiyle, müvekkillere isabet edecek hisse oranında (şimdlik her bir müvekkil için 100 TL olmak üzere toplam 600 TL) ödenmesine, bu uygun görülmediği takdirde -her bir aidat ödemesi için- ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine,

yargılama giderleri, vekalet ücreti ve HMK 329 uyarınca kötü niyet tazminatının davalı üzerinde BIRAKILMASINA karar verilmesini saygıyla talep ederiz. " şeklinde dava ve talep ettiği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde: "Davacıların davası haksız ve mesnetsiz olup reddi gerekir çünkü müvekkil Kooperatif davalılara ödeme yapmıştır. Şöyle ki; davacılar müvekkil kooperatifin eski üyeleri olup kooperatif üyeliğinin gereklerini yerine getirmediklerinden kooperatif üyeliğinden müvekkil kooperatif tarafından ihraç edilmişlerdir.

Davalılar kooperatif üyeliğinden ihraç edildikten sonra Dikili Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyasıyla kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali talepli dava açmışlardır. Mahkeme, yapılan yargılama sonrasında 02/03/2016 tarih ve...K.sayılı kararı ile davanın reddine karar vermiştir. Dikili Asliye Hukuk Mahkemesinin ... K. sayılı dosyasından davanın reddine dair verilen karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay...

H.D.nin 24/06/2019 tarih ve ... Esas - Karar sayılı ilamı ile davacı... yönünden verilen karar ile ilgili olarak bozma kararı verilmiş, diğer davacılar yönünden temyiz itirazının reddine karar verilmiş, verilen iş bu karara karşı davalılar tarafından karar düzeltme yoluna gidilmiş ve Yargıtay... H.D.nin 24/02/2020 tarih ve... Esas - Karar sayılı kararı ile karar düzeltme talebinin reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, dava dışı Semiha Keskin dışında kalan diğer davacılar yönünden 24/02/2020 tarihinde kesinleşmiştir. Karşı tarafların kooperatif üyeliğinden ihraç kararına yönelik açılan davanın reddedilmesi ve söz konusu kararın kesinkesinleşmesinden sonramüvekkil kooperatif, karşı tarafların yaptıkları aidat ödemeleri faiziyle birlikte PTT aracılığıyla konuta ödemeli olarak göndermiştir.

Ancak karşı taraflar, müvekkil kooperatif tarafından gönderilen ödemeyi kabul etmemişler ve gönderilen para müvekkil kooperatife iade edilmiştir. Karşı taraflara parayı almaları için yapılan başvurular da sonuçsuz kalmıştır. Davalılar kötüniyetli olarak elde ki davayı açmışlarsa da kendilerine aidat iadeleri usul ve yasaya göre hesaplanarak ödenmiş olup davanın reddi gerekir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca, ödenecek meblağ belirlenirken genel giderlerden davacının hissesine isabet eden masrafın düşülmesi gerekmektedir. Bu yasal düzenlemeye uyulmaması diğer ortakların aleyhine sonuç doğuracaktır.Yargıtay kararları da bu doğrultuda olup. Yargıtay... Hukuk Dairesinin ... K sayılı ilamında da özetle.

Kooperatifler Kanunu'nun 17/1. ve tip anasözleşmenin 15/1. maddesi gereğince, devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosunun genel kurulca kabulünden bir ay sonra muaccel olur. Davacıya iadesi gereken meblağ, ödediği aidatların toplamı kadar olmayıp, yapılan toplam ödemeden ayrıldığı yıl sonu bilançosunda yer alan genel giderlerden davacıya isabet eden kısımlarından sonra bakiyesidir.

Bu yasal düzenlemeye uyulmaması diğer ortaklar aleyhine sonuç doğurduğu gibi, davacı açısından nedensiz zenginleşmeye yol açacağı kuşkusuzdur.

Yatırılan aidatlardan genel gider payının düşülmesi yasa hükmü gereği olup, bundan vazgeçilmesi ancak genel kurul tarafından aksinin karar altına alınması ya da kooperatifin ortaklığı sona erenlerden genel gider payı alınmaması yönünde bir uygulamasının daha önce oluşmuş olması şartına bağlıdır. şeklinde olup bu kurallar çerçevesinde davacılara aidat iadesi ödenmiştir.

Kooperatif üyeliğinden ihraç olunan davacıların ihraç kararının kesinleşmesini müteakiben 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1. maddesi ve ana sözleşme gereğince, kooperatiften ayrılan ortağın, ayrıldığı yıla ait genel kurulda kabul edilerek kesinleşen bilançoda belirtilen genel giderlerden (masraflardan) hissesine isabet eden meblağ düşüldükten sonra yatırdığı aidatların bakiyesini davacılar talep dahi etmeden haricen bir bilirkişiye kooperatifin defter ve kayıtları ile kesinleşen bilanço üzerinde inceleme yaptırtarak bilirkişi vasıtası ile hesaplatmış ve davacılara ödenmiştir.

Davalılar kötü niyetli olup dava dilekçesinde müvekkil Kooperatif tarafından kendilerine ödeme yapıldığını belirtmedikleri gibi işbu giriş ve aidat iadelerine ilişkin Müvekkil kooperatif tarafından kendilerine konutta ödemeli PTT havalesini iade etmişler bu nedenle müvekkil kooperatif bu paraları ödeyebilmek için Dikili Sulh Hukuk Mahkemesince tevdii mahalli oluşturmak zorunda kalmıştır. Buna ilişkin PTT gönderi ve iade dekontları, Dikili Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D.

İş sayılı tevdii mahalli kararı ve bu karar üzerine tevdii mahalline gönderilen aidat iadelerine ilişkin Banka dekontları cevap dilekçemiz ekinde sunulmuştur. Müvekkil Kooperatifin davacılara hiç bir borcu bulunmamaktadır. Dava dilekçesinde davacılar tarafından iddia edilen hususların hiçbirisi gerçeği yansıtmamaktadır. Dava dilekçesinde belirtilen Dikili CBS'nin ... S.

Sayılı soruşturma dosyasından müvekkil kooperatifin yöneticileri aleyhine kamu davası açılmış Bergama Ağır Ceza Mahkemesinin ... E sayılı dosyasından yapılan yargılamada bilirkişi raporu aldırılmış ve 12/01/2021 tarih... Karar sayılı ilamı ile yargılanan yöneticilerin ayrı ayrı BERAATİ ne karar verilmiş olup işbu Beraat kararına ilişkin davacıların istinaf başvuruları da İzmir BAM... Ceza Dairesinin 15/10/2021 tarih ... E -...

K sayılı ilamı ile Görevi Kötüye Kullanma suçu yönünden Kesin olarak karar verilmiştir. Bergama Ağır Ceza Mahkemesince aldırılan bilirkişi raporu ve karar suretleri ekte sunulmuştur. Davacı yanın dava dilekçesi ekinde sunduğu Yargıtay kararlarının ve bahsettiği AYM kararının hiçbirisi işbu davaya konu duruma ilişkin konular olmayıp Anayasa Mahkemesi ... B.

No: ...başvuru konusu polis memuru olan başvurucunun terör olayları sonucu uğradığı maddi zararların karşılığı olan tazminatın geç ve eksik ödendiğinden yakınmasına ilişkin olup işbu dava ile yakından uzaktan bir bağlantısı yoktur. AYM kararı ekte sunulmuştur.

Öncelikle usulsüz tebligat nedeniyle dosyaya sunduğumuz vekaletname uyarınca dava dilekçesinin tarafımıza tebliğine karar verilmesini ve müvekkil şirketin usulü haklarının korunmasını talep ederiz;

Derdestlik ilk itirazımızın kabulü ile dava şartı eksikliğinden davanın usulden reddine.Her ne kadar işbu karar kesinleşmemiş olsa da Dikili Asliye Hukuk Mahkemesinin 30/04/2024 tarih ...K sayılı gerekçeli kararında da belirtildiği üzere feragatın hükmün kesinleşene kadar yapılabileceği, karşı tarafın kabulüne bağlı olmadığı, yapıldığı anda kesin hükmün sonuçlarını doğurduğu, davacı vekilinin beyanı davayı sona erdiren usulü işlemlerden olduğundan feragat nedeniyle davanın reddine karar verildiğinden işbu eldeki davanın da feragat nedeniyle reddine karar verilmesini;

Usule ilişkin itirazlarımızın reddi halinde müvekkil kooperatifin davacılara aidat iadesini usul ve yasaya uygun bir şekilde hesaplatarak ödemesi nedeniyle herhangi bir borcu bulunmadığından esastan reddine

Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

GEREKÇE

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde derdestlik itirazı nedeniyle Mahkememizce Dikili ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası Uyap ortamından celp edilmiştir.

Dikili ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasının incelenmesinden; dava dilekçesinin mahkememiz dosyasında bulunan dava dilekçesi ile birebir aynı olduğu, davanın mahkememizde açılan davadan beş ay önce açıldığı anlaşılmıştır.

Derdestlik, aynı davanın görülmekte olması, 6100 sayılı HMK'nın 114/I-ı. maddesinde dava şartı olarak düzenlenmiştir. Dava şartı olan derdestlik nedeni ile davanın reddi için iki davanın taraflarının, konusunun ve dava sebeplerinin aynı olması gerekir.

Tüm dosya kapsamı ile Dikili... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde derdest bulunan davanın Mahkememiz dava dosyasından önce açıldığı, Mahkememizdeki 23/10/2023 tarihli işbu davanın yukarıda bahsedilen dava ile aynı olduğu , bu nedenle davalı vekilinin derdestlik itirazının kabulü ile davacının davasının derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza