İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/579 K.2024/330

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalı şirkete ait, dava dilekçesi ve delil listesi ekinde sunulan listede belirtilen muhtelif plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahlisi amacıyla İzmir ...İcra Dairesi'nin ... sayılı İcra dosyasında başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalı şirkete tebliğ edildiğini, davalı borçlu şirketin, davacı şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini,

itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla dava ikame ettiklerini, yapılan itirazın haksız ve yersiz olup itirazın iptalinin gerekmekte olduğunu, davalı şirketin takipte, davacı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığının iddiası ile asıl alacağa ve fer'i'leri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan edip, takibi durdurduğunu, bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmemiş olduğunu,

davacı şirketin 3996 sayılı "Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun" ve 2011/1807 (eski 94/5907) sayılı "3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin" Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirketi olarak kurulmuş olup, "Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmit Körfez Geçişi ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolu Projesi"nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini,

Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlenmiş bulunduğunu, şikayete konu borcun sebebini teşkil eden ihlalli geçiş fiilinin tanımlanması ile yasa gereği ihlalli geçiş vakıası ödemesiz geçiş anında tamamlanır ve ihlalli geçiş cezası ödemesiz geçiş anında kesinleşmiş olacağını, ancak yasada öngörülen 15 günlük yasal süresi içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde ihlalli geçiş cezası yine yasa hükmü gereği kendiliğinden terkin olduğunu, davacı şirket'in, ortakları yine özel hukuk hükümlerine tabi ticaret şirketleri olan,

özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş bir anonim şirket olması ve ayrıca ilgili mevzuatta böyle bir şartın aranmaması nedeniyle resmi tebligat yapma ve bu tebligat ile karşı tarafı temerrüte düşürme yetkisine haiz olmadığını, davacı şirketin bir kamu kurumu olmadığı için 6001 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 (dört) katı tutarındaki ceza 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nda düzenlenen idari para (idari para cezası) olmayıp Borçlar Kanunu tahtında özel statüsünde olduğunu ve genel hükümlere göre araç sahibinden tahsil edileceğinin açıkça 6001 sayılı Kanunda düzenlendiğini, bu nedenle,

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun düzenlenen idari yaptırım (idari para cezası) kararının ilgili kişiye resmi tebligat ile tebliğ edilme zorunluluğunun özel şirketler tarafından işletilen otoyollarda gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin tahsili süresinde de uygulanması gerektiğinin iddia edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı şirketin ihlali sebebiyle, davacı şirketin, davalı şirkete ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığının sabit olduğunu, davacı şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan girişler OGS/HGS ve nakit/kredi kartı/banka kartı olarak tahsilat yöntemi bazlı özgülenmiş olduğunu,

OGS/HGS gişelerinden yapılan geçişlerde ücret toplama sisteminin süresi içerisinde OGS için OGS bankasındar/HGS için ...'den olumlu provizyon alınamaması ve bu nedenle OGS veya HGS'den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerlerin açılmadığını, araç sürücüsünün ilgili butona basıp oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, yasal sürenin bitiminde geçiş ücreti ile birlikte 4 (dört) katı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını,

ödemenin geciktirilmesi halinde tutara eklenerek diğer masrafların neler olduğunu bildirir ihlalli geçiş bildirimin ("İGB") alması akabinde bariyer kalkar ve geçiş sağlanır olduğunu, İGB her ne kadar davacı şirket için yasal bir yükümlülük olmasa da sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç sürücüsüne teslim ediliğini, davacı şirketin kendisi için yasal bir yükümlülük bulunmamasına rağmen, adına kayıtlı telefon numarası bulunan araç sahibi gerçek kişilere SMS.

Ceza tahakkuk ettikten sonra ise araç sahibi gerçek ve tüzel kişilerin adreslerine "İhlalli Geçiş İhtarnamesi" göndererek geçiş ücretinin ve tahakkuk etmişse ceza tutarının ödenmesini talep ettiğini, SMS gönderimine ilişkin olarak davacı şirket tarafından Türkiye Noterler Birliği kanalı ile temin edilen T.C.

Kimlik numaraları üzerinde GSM operatörleri telefon numarası sorgusunun yapılmakta olduğunu ve yine GSM operatörleri tespit edebildiği numaralara SMS gönderimini gerçekleştirdiğini, bu kapsamda GSM operatörleri söz konusu operasyonu telefon bilgisi paylaşmaksızın gerçekleştirdiğinden,

davacı şirketin borçluların telefon numarası bilgisine hiçbir zaman erişiminin bulunmadığını, uygulama sözleşmesi uyarınca davacı şirketin, kurması gereken ücreti toplama sistemini Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyollarda OGS ve HGS istemlerine ait etiketlerin etiket değişikliğine ihtiyaç duyulmadan kendi kuracağı ücret toplama sisteminde de kullanılabilecek şekilde uyumlu tesis etmekle yükümlü olduğunu, davacı şirketin geçiş tarihi itibari ile araç sahiplerin geçiş ücretini ödeyebilmeleri için birçok ödeme kanalı sunmakta olduğunu,

araç sahipleri geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde araç plakası üzerinde davacı şirkete ve KGM'ye ait internet sitesi ve gerçek kişiler açısından e-devlet (Otoyol, Köprü ve Tünel Geçiş, İhlalli Geçiş ve Borç Sorgulama) üzerinden sorgu yaparak geçiş ücretini ceza tahakkuk etmeden ödeyebildiğini, geçiş ücreti herhangi bir nedenle tahsil edilemedi ise bunu tespit edebilmekte olduğunu, araç sahipleri, temin edilen araç sahiplik bilgilerine istinaden plakaya ilave olarak aynı şekilde T.C.

Kimlik numarası ve Vergi numarası üzerinden de sorgulama ve ödeme yapabildiğini, araç sahiplerinin bu kapsamda geçiş ücretinin davacı şirketten kaynaklanan nedenlerle ödenememesi iddiasının tamamen haksız ve dayanaktan yoksun olduğunu, açılan davaya konu uyuşmazlık esasına konu ihlalli geçiş fiili kapsamında, davalı ihlalli geçiş ihtarnamesi ile posta yolu kullanılmak suretiyle bilgilendirilmiş olduğunu, bu nedenle davalı şirketin geçişi inkâr etmeksizin, icra dosyasına yapmış olduğu itirazının hukuki dayanaktan yoksun olduğunun açık olduğunu,

6102 sayılı TTK.'nın 5/A maddesi'nin 1. fıkrası gereğince dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olduğunu, ancak arabuluculuk görüşmesine ilişkin analaşamama tutanağının düzenlendiğini, açıklanan tüm bu nedenlerden dolayı mahkemece re'sen göze dikkate alınacak nedenlerle;

yapılacak yargılama neticesinde, davalı şirketin İzmir ...İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağının yüzde 15,75 reeskont faizi ve diğer tüm fer'i'leri ile birlikte tahsili için takibin devamını ve emsal kararlarda hükmedildiği şekilde borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

KANITLAR

İzmir ...İcra Dairesi'nin ... sayılı İcra dosyası UYAP sistemi üzerinden çıkartılarak dosya içerisine alınmıştır.

GEREKÇE

Dava; otoyol geçiş hizmet alım bedeli ödemeden yapılan ihlalli geçişe ilişkin cezalı geçiş alacağının tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali davası olduğunun Dava,1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.

6001 Sayılı Kanun'un 30. maddesi ...fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir" şeklinde düzenlendiği,

25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanun'un 18'inci maddesi ile "on katı tutarında" ibaresi "dört katı tutarında" olarak "(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

(Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)" şeklinde değiştirilmiş, 7144 sayılı Kanun'un 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici Madde 3. uyarınca "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30'uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30'uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." tamamı tahsil edilen alacaklar bakımından işbu değişikliğin

uygulanmayacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda, davalıya ait ... plakalı aracın davacı şirket tarafından işletilen otoyoldan ihlalli geçişler yaptığı, buna ilişkin fotoğrafların dava dilekçesinde sunulduğu, ihlalli geçişe ilişkin ödeme ihtarının davalıya tebliğ edildiği, davalının 6001 sayılı yasanın 30. maddesinde öngörülen 15 günlük yasal sürede geçiş ücretini cezasız olarak ödeme imkanı varken ödemediği, 6100 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmakla davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

2004 sayılı İİK.'nın 67/2. Fıkrasına göre; bir davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.

Kanuni düzenlemeye göre davalı borçlunun icra inkar tazminatına mahkum edilebilmesi için takip tarihi itibari ile itirazında haksız bulunması yeterlidir. Diğer bir anlatımla kötüniyetli olması alacaklı bakımından getirilmiş bir koşuldur. Ancak itirazın haksızlığı tek başına icra inkar tazminatına hükmedilmesine elverişli değildir. Yani bu tazminata hükmedilmesi için takip konusu alacağın belirli, sabit olması, borçlu tarafından bilinmesi veya tayin ve tahkik edilmesinin mümkün nitelikte bulunması, hakimin takdirine bağlı olmaması gerekir. (Yargıtay HGK 13/12/1967 Tarih, 9/1344- 615) Diğer bir anlatımla alacağın likit ve belli olması gerekir.

Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip... e-imzalı Hakim... e-imzalı