Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1031 K.2025/848

Mahkememize açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin maliki olduğu 38 ... plakalı araca, 27/05/2024 tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki 06 ... plakalı aracın çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada davalı şirket nezdinde sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketine 26/10/2024 tarihinde yaptıkları başvuru neticesinde müvekkiline 23.500,00-TL'lik kısmi bir ödeme yapıldığını ancak bu bedelin müvekkilinin aracında meydana gelen zararı karşılamadığını,

yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de bir netice alamadıklarından bahisle davanın kabulü ile müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının tazmini için şimdilik 100,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ayrıca 100,00-TL hasar farkı tazminatının yine kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde: müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, aracın onarımının kasko sigortacısı tarafından yapıldığını ve müvekkili tarafından kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'ye 35.291,00-TL rücu ödemesi yaptıklarını, buna rağmen davacının araç onarılmamış gibi onarım bedeli talep ettiğini, davacının gerçek zararının karşılandığını, halefiyet ilkesi gereği davacı tarafın dava açma hakkı bulunmadığını, gerçek değer kaybının ödenmiş olması nedeniyle müvekkili sigorta şirketinin bir sorumluluğu kalmadığını, neticeten davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü kayıtları, İstanbul Oto Galericiler ... Esnaf Odasından emsal ücret araştırması, kaza tespit tutanağı, kazaya karışan araçların trafik kayıtları, sigorta şirketine yapılan başvuruya ilişkin belgeler ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Dosyaya mübrez 15/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda: 06 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağın kendi seyir istikametine göre "DUR" trafik tanzim levhası bulunmasından dolayı kavşağın diğer kolunda ana yol üzerinde seyir halinde olan araçları beklemesi gerekirken beklemediği ve dava konusu araca çarpması ile sebebiyet verdiği olayda.

KTK'nın 47/c maddesi, 52/a maddesi, 57/a maddesi ve 84/h maddelerindeki kural ihlallerini gerçekleştirmesi nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğu, 38 ... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'nın ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir kusurunun bulunmadığı, dava konusu hasar nedeniyle 38 ... plakalı sayılı araçta oluşan hasarın sol arka kapı ve çamurluk kısmında meydana geldiği ve onarım tercihine göre 53.014,02-TL (KDV dahil-iskontosuz) hasar bedeli araç piyasa rayiç bedeli (650.000,00-TL) ile kıyaslandığında pert işlemi gerekmediği, onarım yapılmasının uygun olduğu,

38 ... plakalı sayılı 2016 model araçta dava konusu kaza nedeniyle oluşan hasar miktarının 53.014,02-TL (KDV dahil-iskontosuz) olduğu, davacı yana ait kasko sigortacısı Doğa Sigorta tarafından 35.292,21-TL hasar bedelinin karşılandığı, bakiye hasar bedelinin 17.721,81-TL (KDV dahil-iskontosuz) olduğu, 27/05/2024 tarihinde meydana gelen dava konusu kaza için ZMMS kapsamında davalı yan sigorta firması tarafından kasko sigorta firmasına 35.291,00-TL rücu ödemesinin gerçekleştiği, davacı yana dava konusu araç için herhangi bir hasar bedeli ödemesinin yapılmadığı,

davalı veya ZMMS sigorta firması tarafından değer kaybı bedeli olarak 23.500,00-TL ödeme yapıldığı, dava konusu 38 ... plaka sayılı araçta meydana gelen trafik kazası sonrası değer kaybı bedelinin 50.000,00-TL olduğu, buna göre bakiye değer kaybı bedelinin 26.500,00-TL olduğu görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.

Davacı vekili 08/09/2025 tarihli talep artırım dilekçesinde: hasar bedeli olarak talep ettikleri 100,00-TL'yi 17.621,81-TL artırdıklarını, 17.721,81-TL tazminatın sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, değer kaybı olarak talep ettikleri 100,00-TL'yi 26.400,00-TL artırdıklarını, 26.500,00-TL tazminatın sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, meydana gelen trafik kazasında davacının aracında meydana gelen hasar ve değer kaybının tazmini talebine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.

Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;

Tarafların uyuşmazlık konuları; 27/05/2024 tarihili trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu, hangi trafik kurallarının ihlal edildiği, bu kaza nedeniyle davacıya ait 38 ... plakalı araçta tazmin edilmemiş bakiye araç hasar zararı, araç değer kaybı zararı olup olmadığı var ise davalının bu zararlardan sorumlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;

Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür.

Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Dosya içesindeki bilgi ve belgelerden davacı tarafın dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine e-mail yoluyla 26/10/2024 tarihinde başvurduğu, böylelikle dava şartının mevcut olduğu değerlendirilmiştir. Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;

Mahkememizce görevlendirilen Makine Yüksek Mühendisi Öğretim Görevlisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 15/07/2025 tarihli raporda özetle. "Yapılan inceleme ve değerlendirmelerde; dosyada mevcut sürücüler tarafından düzenlenen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağındaki veriler, iddia, savunma, sigorta bilgi gözetim merkezi kayıtları ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde;

kazanın 27/05/2024 günü saat 17:10 civarında sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracı ile Melikgazi İldem Cumhuriyet mahallesi Saffet Arıkan Bedük caddesi üzerinde seyrederken Çınar sokak kavşağını geçişi esnasında kavşak kollarında "DUR" levhası ile tali yol olarak belirlenen Çınar sokak üzerinden çıkıp caddeye katılış yapmak için kavşağa kontrolsüz bir şekilde giriş yapan sürücü ... sevk ve idaresindeki 06 ... plakalı aracın ön kısımları ile 38 ...plaka lı aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucu meydana gelen kazada.

06 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağın kendi seyir istikametine göre "DUR" trafik tanzim levhası bulunmasından dolayı kavşağın diğer kolunda ana yol üzerinde seyir halinde olan araçları beklemesi gerekirken beklemediği ve dava konusu araca çarpması ile sebebiyet verdiği olayda.

KTK Madde 47/c "Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu: Madde 47- Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, uymak zorundadırlar." ve Madde 84/h "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84– Araç sürücüleri trafik kazalarında, ......h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar" kurallarını ihlal ettiği asli ve tam kusurlu olduğu.

38 ... plakalı sayılı araç sürücüsü Murat Sarı'nın ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı." şeklinde rapor düzenlenmiştir. Bu rapor, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Araç hasar zararına dair değerlendirmede;

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın gerçek hasar zararından zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte sorumludur.

Somut olayda 27/05/2024 tarihli trafik kazasında davacıya ait 38 ... plakalı, 2011 model Opel İnsigna marka otomobil hasarlanmıştır.

Mahkememizce görevlendirilen Makine Yüksek Mühendisi Öğretim Görevlisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen 15/07/2024 tarihli raporda özetle; "dava konusu kaza dolayısıyla 38 ... plakalı aracın hasarının sol arka kapı ve çamurluk kısımlarında gerçekleştiği, onarım tercihine göre 53.014,02-TL (KDV dahil-iskontosuz) hasar bedelinin araç piyasa rayiç değeri (650.000,00-TL) ile kıyaslandığında pert işlemi gerekmediği, kaza nedeniyle oluşan hasar miktarının 53.014,02-TL (KDV dahil iskontosuz) olduğu, davacının kasko sigortacısına 35.292,31-TL hasar bedeli ödemesi yapıldığı, 17.721,81-TL Bakiye Araç Hasarı olduğu bildirilmiştir.

Bu raporda davacının aracının bakiye 17.721,81-TL hasar zararı olduğu bildirilmiştir. Rapordaki davacının aracının onarıldığına ilişkin tespit, dosya kapsamındaki beyanlar, hasar dosyası, servis fatura ve kayıtları ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Ancak bu kaza sırasında hasarlanan davacının aracının onarıldığı, ek zararın ispatlanmadığı, sigortacı tarafından anlaşmalı onarım servislerinde hasarın daha uygun fiyata onarımının sağlanması sonrasında ekspertiz raporu ile daha yüksek belirlenen hasar tutarı arasındaki farkı davacının talep hakkı bulunmadığı değerlendirilmiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2023/2262 Esas ve 2023/4146 Karar sayılı emsal ilamı).

Bu nedenle yedek parça ve işçilik fiyatlarının ekspertiz raporunda yazılı olandan daha yüksek olduğundan bahisle araç hasar zararı bulunduğuna ilişkin bilirkişi raporundaki tespit mahkememizce benimsenmemiştir.

Davaya konu kazadan sonra davacının aracının sigorta poliçeleri kapsamında onarıldığı ve hasarın giderildiği, sigortacı tarafından anlaşmalı onarım servislerinde hasarın daha uygun fiyata onarımının sağlanması sonrasında yedek parça ve işçilik maliyetleri yönünden ekspertiz raporu ile daha yüksek belirlenen hasar tutarı arasındaki farkı davacının talep hakkı bulunmadığı, davacının hasar zararının karşılanmış olduğu, davacının ek zararın olduğu da iddia ve ispatlanmadığı dikkate alındığında davacının davalılar hakkındaki araç hasar zararına ilişkin tazminat isteminin reddine karar verilmesi kanaati edinilmiştir.

Araç değer kaybı zararına dair değerlendirmede;

Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren, hem de zorunlu trafik sigortacısı sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 06/12/2016 tarihli, 2015/18642 Esas ve 2016/11228 Karar sayılı ilamı)

Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları,

davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/6070 Esas, 2020/3614 Karar sayılı ilamı).

Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı),

tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.

Mahkememizce görevlendirilen Makine Yüksek Mühendisi Öğretim Görevlisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen 15/07/2025 tarihli raporda özetle; " davalı sigorta firması tarafından değer kaybı bedeli olarak 23.500,00-TL ödeme yapıldığı,

değer kaybı hesabında 19/06/2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. maddesi gereği (kaza tarihinde uygulanan değer kaybı hesabı) kaza öncesi piyasa rayiç değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle piyasa rayiç değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği, dava konusu aracın meydana gelen kaza sebebiyle 50.000,00-TL değer kaybına uğrayacağı, yapılan ödeme mahsup edildiğinde bakiye değer kaybı zararının 26.500,00-TL olduğu kanaatine varılmıştır.

Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar). Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır.

Bedel arttırım talebi, temerrüt tarihi ve faiz türü ile ilgili değerlendirmede;

2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.

Anılan açıklamalar uyarınca davalı sigorta şirketinin dosyadaki yazı cevabına göre davacı, dava açmadan evvel değer kaybı talebi ile davalı kuruma 26/10/2024 tarihinde başvurmuştur. Bu tarihten itibaren 8 iş günü ileri gidildiğinde davalı 07/11/2024 tarihi itibariyle temerrüde düşmüştür. Dava dilekçesinde faiz türü belirtilmemiş, talep arttırım dilekçelerinde ise yasal faiz talep edilmiştir. Sigortalı araç hususi otomobil vasfında olduğuna göre hükmedilen değer kaybı bedeline belirlenen temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmış ve aşağıdaki hükmün tesisi uygun görülmüştür.

Katip ... Hakim ...