Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/805 K.2025/458

Mahkememize açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " Müvekkili şirketin ... Mahallesi ... sok. No:...

Kocasinan/Kayseri adresinde faaliyet göstermekte iken adres değişikliği yapılmak istendiğini, bu hususta fiili olarak şirket merkezi 04/10/2024 tarihinde taşınmaya başladığını, taşınma sırasında şirkete ait Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri, Ortaklar Pay Defteri ve Demirbaş Amortisman Defterinin müvekkilinin tüm dikkat ve özenine rağmen zayi olduğu görüldüğünü, müvekkil şirket tarafından yapılan tüm araştırmalara rağmen ilgili defterlerin bulunamadığını, 08/10/2024 tarihinde Kayseri Anadolu Haber Gazetesine ilan verilerek söz konusu defterlerin zayi hükümsüz olduğunun belirtildiğini,

6102 Sayılı Türk Ticaret kanunun bu hükmün verildiğini ileri sürerek müvekkili şirkete ait Genel kurul Toplantı ve Müzakere Defteri, Ortaklar Pay Defteri ve Demirbaş Amortisman Defterinin zayi olduğuna dair belge verilmesini " talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. Ticaret Sicili Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, ...keti'nin tescil bilgilerinin, yetkili ortağının, şirketin faal olup olmadığına dair evrakların celp edildiği görüldü. Kayseri Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere cevap verildiği görüldü. Mahkememizce 15/05/2025 tarihli celsede davacı şirket yetkilileri ... ve ...'nün beyanlarının alındığı görüldü.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren 30 gün içinde yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini istemesi gerektiği belirtilmiştir. TTK'nın 82/7. Maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi için başvuru süresi hak düşürücü süre olup bu süre içinde başvuru yapılması zorunludur.

Davacı, şirkete ait genel kurul toplantı ve müzakere defteri, Ortaklar pay defteri ve demirbaş Amortisman defterinin 04/10/2024 tarihinde gerçekleşen taşınma sırasında kaybolduğunu beyan etmiştir.

Mahkememiz davanın süresinde açılıp açılmadığı noktasında değerlendirme yapmıştır. Şirketin taşınmaya başlanması 04/10/2024 tarihinde olmuş ve iş bu davanın ise 08/10/2024 tarihinde açıldığı görülmüştür. Davanın 30 günlük hak düşürücü süresi içinde olduğu yani davanın süresinde açıldığı görülmüştür.

Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür.

Bu nedenle tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur (Yargıtay HGK'nın 25/09/1985, E. 1984/11-12, K. 1985/728 tarih ve sayılı kararı).

Bundan ayrı olarak, ticari defter ve belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır (Arkan, Sabih: Ticarî İşletme Hukuku, 24. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara 2018, s. 382).

Somut olayda davacı şirket yetkilisinin iş yerinin taşınması sırasında diğer eşyalarla beraber ticari defterlerin bulunduğu koliyi taşıdıkları ve taşınma gerçekleştikten sonra ticari defterlerin bulunduğu koliyi bulamadıkları anlaşılmıştır. Şirket yetkililerinin ticari defterleri taşırken diğer eşyalardan ayrı olarak ve daha özenli taşıması gerekirken bu hususa riayet etmediği, ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, şirket yetkililerini elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olmadığı, ticari belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermediği, bu nedenle metnine yukarıda yer verilen 6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmünde düzenlenen koşulların gerçekleşmediği anlaşılmakla talebin reddine karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır