Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/492 K.2025/75

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLLERİ

DAVALI : 2-

VEKİLLERİ

DAVALI : 3-

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

Mezkur kazada müvekkiline ait araç sürücüsüne atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, ... plakalı aracın sürücüsü ...'in asli ve tam kusurlu hareketleriyle mezkur kazaya sebebiyet verdiğini, davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile dikkat ve özen kurallarına aykırı şekilde aracının hakimiyetini kaybederek müvekkilin park halindeki aracına arkadan çarpmasıyla asli ve tam kusurlu hareketleri ile kazaya sebebiyet verdiğini, davalı ...'in 2918 sayılı K.T.K.

84/1-L maddesi uyarınca "Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma" kuralını ihlal ettiğini, söz konusu trafik kazasına sebebiyet veren ... plakalı araç kaza tarihinde 107196788 poliçe numaralı Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile ... Sigorta Anonim Şirketin'de sigortalı olup davalı sigorta şirketi müvekkile ait ... plakalı 2014 model ...

1.6 TDI C 105 Dsg ... marka araçta meydana gelen maddi hasar tazminat bedeli ile değer kaybı tazminat bedellerinden sorumlu olduğunu, bu kapsamda taraflarınca davalı sigorta şirketine 06/07/2023 tarihinde başvuru yapılmışsa da Sigorta Şirketi tarafından 14/07/2023 tarihinde 30.528,94-TL kısmi değer kaybı ödemesi yapıldığını, ancak yapılan ödeme müvekkilinin gerçek zararını karşılamadığını, eksik kalan bakiyenin tamamlanması amacıyla sigorta şirketine taraflarınca 19/07/2023 tarihinde yapılan başvuruya sigorta şirketinden dönüş yapılmadığını,

mezkur kaza sebebiyle müvekkilinin aracında maddi hasar ve değer kaybı meydana gelmiş olup müvekkiline ait aracın 2014 model ...

1.6 TDI C 105 Dsg ... marka özelliklere sahip olduğunu, sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında düzenlenen ekspertiz raporunda müvekkile ait araçta meydana gelen hasar bedeli en az 36.459,52-TL olarak tespit edildiğini, ancak müvekkile ait araçta meydana gelen reel zarar bedeli karşılanmadığını, bu husus mahkeme tarafından resen seçilecek bilirkişi raporu ile de ortaya çıkacağını, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile şimdilik 100,00 TL maddi hasar tazminatının kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen HMK 107.

Madde gereği değer kaybı bedeli alacaklarının yargılama ile tespit edilmesi ve daha sonrasında bedeli artırmak üzere, 100,00-TL değer kaybı bedeli alacağının kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen HMK 107.

Madde gereği aracın tamir süresinde kullanılamamasından kaynaklı zararımıza ilişkin alacağımızın yargılama ile tespit edilmesi ve daha sonrasında bedeli artırmak üzere, 100,00-TL aracın tamir süresinde kullanılamamasından kaynaklı zararımıza ilişkin alacağımızın kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Mimarlık Mühendslik Müteahhitlik Turizm Tiic. Ltd.

Şti. ve ...'ten alınarak tahsili ile davacı müvekkile ödenmesine karar verilmesini, diğer yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine, karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı ... Turizm Ticaret Ltd Şti vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. maddesi uyarınca; alacağın miktarının belli olmaması halinde belirsiz alacak davası açılabileceğini, somut olayda ise, davacı tarafın araç hasarı zararı yönünden talep konusunu belirlediğini ve fakat davasını yine de belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacı tarafın dava konusu tamamen ve açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılması hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davacının belirsiz alacak davası açmakta menfaati bulunmadığından,

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. maddesi uyarınca davanın esasına girmeden doğrudan ve usulen reddini talep ettiğini, davacı tarafça işbu dava görevli olmayan mahkemede açıldığını, zira araç mahrumiyet tazminatı davalarında görevli ve yetkili mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davacı tarafça müvekkili şirket yönünden zorunlu arabuluculuk şirketi yönünden zorunlu arabuluculuk faaliyeti işletilmediğini, limidet şirket olarak faaliyet gösteren müvekkili şirket yönünden ticari davalarda zorunlu arabuluculuk faaliyeti işletilmediğinden eldeki davanın dava şartı yokluğundan reddini talep ettiklerini, dolayısıyla,

huzurdaki davanın usulden reddini talep ettiklerini, öncelikle mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için konu kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene bakiye ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun tespitini talep ettiklerini, davacı tarafından dava dilekçesinde ifade edildiği üzere diğer davalı ...

Sigorta A.ş. tarafından işbu davadan önce, davacı yana 14.07.2023 tarihinde 30.528,94 TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, değer kaybı talep edilen aracın yaşı,kilometresi,geçmiş hasar kaydı,aracın kaza tarihindeki değeri vb. unsurlar da gözetildiğinde yapılan ödemenin araçta oluşan değer kaybını karşıladığı açık olduğunu, davacıya ait aracın davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, davaya konu edilen aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması,

araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması ve araç kilometresinin 165.000 km’ den fazla olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı için belirtilen hususların tespitini ve netice olarak davanın reddini talep ettiklerini, davacıya ait aracın davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, davaya konu edilen aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması,

araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması ve araç kilometresinin 165.000 km’ den fazla olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı için belirtilen hususların tespitini ve netice olarak davanın reddini talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle davanın usulden reddine karar verilmesini, usulden ret talepleri kabul edilmemesi halinde davanın cevap dilekçelerinde yer alan nedenler ve re'sen gözetilecek sair nedenlerle esastan reddine,

ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile, hasar tazminatı, değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatı yönünden yukarıda belirttikleri gibi bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile davacı tarafa yapılan ödemelerin belirlenecek tazminattan indirilmesine, araç mahrumiyet tazminatına ilişkin delil sunulmaması halinde mahkemece hakkaniyete uygun bir bedel belirlenmesine, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirket aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle.

Müvekkili Şirket genel müdürlük adresi Sarıyer/İSTANBUL olduğunu, bu sebeple yetkili mahkeme İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, zira bir davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde açılabilmesi için tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili husustan doğan bir hukuk davası olması gerektiğini, davacı tarafın aracı ticari değil, hususi bir araç olduğunu, bu kapsamda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olmadığını, Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu,

kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılması mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, poliçe tanzim tarihi olan 16.04.2022 tarihi göz önünde bulundurulduğunda değer kaybı hesaplamasında genel şartlar göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere bilirkişi hesaplamasının ZMMS Genel Şartlar değer kaybı hesaplama formülü dikkate alınarak yapılması gerektiğini, kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkili şirketin sorumluğu yalnızca poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, mevcut poliçede limit 108,000.00 olduğunu,

müvekkili şirketten poliçe limitini aşan veya sigortalısının kusuru ile paralel olmayan bir bedel istenemeyeceğini, müvekkili şirketin sigortalısının kusuru oranında gerçek hasar bedelini ödeyerek borcunu ifa etmiş sayıldığını, sigorta bir zenginleşme aracı olmayıp sigorta şirketinin, sigortalı aracın sebep olduğu kadar riziko sebebiyle üçüncü kişilere ait mal veya bedeni zarardan ötürü poliçede gösterilen limit meblağın tamamını değil üçüncü kişilerin maruz kaldığı gerçek zarar miktarını araştırıp ödeme yapılması gerektiğini,

müvekkili şirket üzerine düşen mali sorumlulukları davacı vekiline 14.07.2023 tarihinde 30,528.94 TL değer kaybı ödemesi, davacıya 01.06.2023 tarihinde 16,000.00 TL, ... Anonim Şirketi'ne 01.06.2023 tarihinde 17,250.07 TL, ...

Ticaret Limited Şirketi'ne 01.06.2023 tarihinde 3,209.44 TL maddi hasar ödemesi ve poliçe kapsamında olmamasına karşılık ekspere 624.65 TL ödemek suretiyle yerine getirdiğini, müvekkili şirketin üzerine düşen sorumluluğu ifa etmesine rağmen işbu haksız ve mesnetsiz dava ikamet edilmesinin sebebi haksız kazanç sağladığını, müvekkili şirketin sigortalının mali mesuliyet sigortasından kaynaklanan sorumluluğundan sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu,

ancak kusurun gerçeğe en yakın şekilde tespit edilebilmesi bakımından hem Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi'nin hem de Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti'nden seçilecek uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının kaza tarihinden itibaren faiz işletme talebi hukuka aykırı olduğunu, asla borcu kabül anlamına gelmemekle birlikte, davacının kaza tarihi olan 20.04.2023 tarihini esas alarak faiz hesabı yapması taraflarınca kabul edilebilir bir husus olmadığını, davacının araç mahrumiyet bedeli talep ettiğini, ancak bu talep poliçe kapsamı dışında olduğunu,

aleyhe hüküm kurulması halinde parça ve işçilik iskontosu uygulanmalı bu oran da en az yüzde otuz olması gerektiğini, müvekkil şirketin kdv’den sorumluluğu bulunmadığını, tüm bu nedenlerle davanın öncelikle görevsizlik itirazlarının kabul edilerek görevli mahkemeye gönderilmesine, mahkeme aksi kanaatte ise yetki itirazlarının kabule dilerek yetkili mahkemeye gönderilmesine,

mahkeme aksi kanaatte ise usule yönelik cevapları dikkate alınarak usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise esasa yönelik cevaplarımız dikkate alınarak esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; 20/04/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının uğradığını iddia ettiği değer kaybı, hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedeli maddi zararının tazmini talepli maddi tazminat davası olduğu,

Taraflar arasındaki ihtilafın ise 20/04/2023 tarihinde meydana gelen kazada davalılara atfı mümkün bir kusur olup olmadığı, davacının uğradığını iddia ettiği bir maddi zararı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalılardan tahsilini talep edip edemeyeceği hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Türkiye Noterler Birliğinden 20/04/2023 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... ve ... plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Dosyadaki bilgilere göre ...

Sigorta Aş'ye dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine,

ayrıca dava tarihi olan 11/08/2023 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan sigorta uzmanı bilirkişisi ve adli trafik bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 21/05/2024 tarihli raporundan özetle; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'in bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK asli kurallardan 84/1-L (Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma) ve madde 52/1-b (Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun şartlara uydurmamak) asli ve tali kural ihlali olup %100 oranında kural ihlalinin olduğu, park halinde olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihindeki değer kaybı miktarının 14.471,06 TL, mahrumiyet bedeli tutarının 7.500,00 TL olduğu kanaati bildirilmiştir.

Davacı vekilinin Mahkememize ibraz ettiği 12/11/2024 tarihli bedel artırım dilekçesinden özetle; 14.471,06 TL değer kaybı tazminat bedelinin kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkile ödenmesine, 7.500,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Tic. Ltd Şti ve ...'ten tahsili ile davacı müvekkiline ödenmesine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, arttırılan meblağ üzerinden tamamlama harcı yatırılmış, davalı tarafa bedel arttırım dilekçesi tebliğ edilmiştir.

HÜKME ESAS ALINAN YASAL DÜZENLEMELER İLE ESAS HAKKINDA MAHKEMEMİZCE YAPILAN DEĞERLENDİRME:

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalı kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortası değer kaybından sorumludur.

Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır.

Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.

Yargıtay . HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.

Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır.

Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir.

2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.

Davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 19/07/2023 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.

Faizin ticari avans faizi / yasal faiz olup olmayacağı değerlendirmesinde, kazaya sebebiyet veren ve davalı sigorta şirketinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı ile teminat altına alınan aracın ticari vasıfta olmaması nazara alınarak yasal faize hükmedilmesi gerekmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yukarıda belirtilen izahat çerçevesinde ve alınan hüküm kurmaya elverişli, denetime açık, gerekçeli ve açıklamalı bilirkişi raporunun ilgili kısmı da nazara alınarak, aşağıda belirtilen şekilde karar verilmesi kanaati oluşmuştur.

Katip Hakim