Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/786 K.2025/514

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;... Yönetim kurulunun 20.09.2023 tarih 4 sayılı müvekkilinin ortaklıktan çıkarıldığına dair kararın yasada aranan şart ve unsurları taşımadığını, ...

Yönetim kurulunun 20.09.2023 tarih 4 sayılı hukuka aykırı kararının TTK ve Kooperatifler Kanunu hükümleri gereğince iptali gerektiğini, müvekkilinin ilk tebligattan sonra kısmi ödemeler yaptığını, yapıldığı iddia edilen tebligatların usulüne uygun olmadığını, Kooperatifler Kanunun 27. maddesine göre, yapılan on gün süreli ilk ve yazılı tebligattan sonra bir aylık süre içinde borcun ödenmesi için ikinci kez ikazda bulunulması gerektiğini, halbuki Yönetim Kurulunun on gün süreli tek ihtarla müvekkilinin üyelikten ihracına karar verdiğini, bu hususun Kanuna ve Kooperatif Ana sözleşmesine aykırı olduğunu,

ilk ikaz süresi içinde müvekkilinin maddi olanakları yeterli olmadığından aidat yükümlülüğünü yerine getiremediğini, ihtarnamelerde belirtilen borcun gerçek miktarı yansıtmadığını, davalı kooperatif tarafından üyelerine eşit davranılmadığını, birtakım üyelerin hiçbir borcunun ödememesine rağmen bu konuda işlem yapılmadığını, davalı kooperatifin üyelerine eşit davranma yükümlülüğünün olduğunu, bu nedenlerden dolayı yönetim kurulunun 20.09.2023 tarih 4 sayılı müvekkilinin ortaklıktan ihracına ilişkin kararının iptalini, yargılama giderleriyle avukatlık ücretinin davalı kooperatife yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun tebliği edildiği, davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.

(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER

Konya Ticaret Odası 17/07/2024 tarihli cevabi yazısı ile, davalıya ait bilgi ve belgelerin mahkememize gönderildiği görülmüştür.

Konya . Noterliği 05/01/2024 tarihli cevabi yazısı ile, 22/09/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin ve tebliği şerhinin bir suretinin mahkememize gönderildiği görülmüştür.

Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü 09/02/2024 tarihli cevabi yazısı ile, davalı kooperatifin adres bilgilerinin mahkememize gönderildiği görülmüştür.

Konya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü 09/07/2024 tarihli cevabi yazısı ile, davalı kooperatife ait defter kayıtlarının bulunmadığının mahkememize bildirildiği görülmüştür.

Konya . Noterliği 16/10/2024 tarihli cevabi yazısı ile, 21/02/2022 tarih. ... yevmiye numaralı ihtarnamenin mahkememize gönderildiği görülmüştür.

Konya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği il Müdürlüğü 30/10/2024 tarihli cevabi yazısı ile, dava konusu anasözleşmenin mahkememize gönderildiği görülmüştür.

Konya Ticaret Odası 30/10/2024 tarihli cevabi yazısı ile, davalı kooperatife ait ana sözleşmenin mahkememize gönderildiği görülmüştür.

Kooperatif Alanında Uzman Bilirkişisi ...'in mahkememize sunmuş olduğu 28/02/2025 tarihli kök raporunda özetle.

Mevcut dosya kapsamında, davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından tanzim/keşide edilmek suretiyle, davacı kooperatif ortağı ...’a gönderilen İhtarnamelerde, konu ile ilgili cari mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, başka bir ifadeyle davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından tanzim/keşide edilmek suretiyle, davacı kooperatif ortağı ...’a gönderilen İhtarnamelerin konu ile ilgili cari mali mevzuat hükümlerine uygun olmayan İhtarnameler olduğu, söz konusu İhtarnamelere dayanılmak suretiyle kooperatif ortağı ...’un kooperatif yönetim kurulu kararı ile kooperatif ortalığından çıkarılma/ihraç işlemlerinin geçersiz işlemler olduğu,

Yargıtay’ın benzer durumdaki olaylarla ilgili olarak kararlılık kazanmış yerleşik uygulamalarının ise özetle:“İhtarnamelerin usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmediğinin tespit edilmesi halinde başkaca bir incelemeye gerek olmadan Karar verilmesi gerektiği, İhtarnamelerin usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğinin tespiti halinde ise, borç bulunup bulunmadığı tespit edilmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiği…” yolunda olduğu;

davacı vekili tarafından mahkemeye sunulan bila tarihli dava dilekçesinde yer alan:”…yönetim kurulunun 20.09.2023 tarih 4 sayılı müvekkilin ortaklıktan ihracına ilişkin kararının iptaline karar verilmesi.” yolundaki takdirin sadece sayın mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Kooperatif Alanında Uzman Bilirkişisi ...'in mahkememize sunmuş olduğu 08/05/2025 tarihli ek raporunda özetle; 28.02.2025 tarihli bilirkişi raporunda yer alan tespit ve değerlendirmelerde değişikliğe gidilmesini gerektirecek mahiyette, her türlü şüpheden uzak somut yeni bir bilgi ya da belgenin de dosya kapsamında fiilen mevcut olmadığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.

(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık; kooperatif yönetim kurulunca kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin kararın iptali istemine ilişkindir. Davacı dava dilekçesiyle; davalı kooperatifin 20/09/2023 tarih 4 sayılı yönetim kurulu kararı ile müvekkilinin ortaklıktan çıkarıldığını, müvekkilinin ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin yönetim kurulu kararının tebligatının usulüne uygun yapılmadığını, müvekkilinin ilk tebligattan sonra kısmi ödemeler yaptığını, bu nedenlerle davalı kooperatifin 20/09/2023 tarih 4 sayılı kararının iptalini talep ve dava etmiştir. Davalı tarafa dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun tebliği edildiği, davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.

Dosya rapor tanzimi için kooperatif alanında uzman bilirkişiye tevdi ile, bilirkişi 28/02/2025 tarihli kök raporunda neticeten.

Mevcut dosya kapsamında, davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından tanzim/keşide edilmek suretiyle, davacı kooperatif ortağı ...’a gönderilen İhtarnamelerde, konu ile ilgili cari mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, başka bir ifadeyle davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından tanzim/keşide edilmek suretiyle, davacı kooperatif ortağı ...’a gönderilen İhtarnamelerin konu ile ilgili cari mali mevzuat hükümlerine uygun olmayan İhtarnameler olduğu, söz konusu İhtarnamelere dayanılmak suretiyle kooperatif ortağı ...’un kooperatif yönetim kurulu kararı ile kooperatif ortalığından çıkarılma/ihraç işlemlerinin geçersiz işlemler olduğu,

Yargıtay’ın benzer durumdaki olaylarla ilgili olarak kararlılık kazanmış yerleşik uygulamalarının ise özetle:“İhtarnamelerin usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmediğinin tespit edilmesi halinde başkaca bir incelemeye gerek olmadan Karar verilmesi gerektiği, İhtarnamelerin usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğinin tespiti halinde ise, borç bulunup bulunmadığı tespit edilmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiği…” yolunda olduğunu bildirdiği tespit edilmiştir.

08/05/2025 tarihli ek raporunda neticeten. 28/02/2025 tarihli kök raporunda herhangi bir değişikliğe yer olmadığını belirttiği tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Yapılan yargılama, toplanan tüm deliller, kooperatif ana sözleşmesi, davacı üyeye gönderilen ihtarnameler, yönetim kurulu kararı ve tüm dosya kapsamına göre; davacı ... hakkında üyelik yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesi ile, Konya 7. Noterliğince davacı ...'a 22/09/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile on günlük süre verildiği, yine 21/02/2022 tarih ve ... yevmiye numaralı 2. İhtarnamenin gönderildiği ve ödeme için 10 günlük süre verildiği, neticeten ödeme yapılmadığı gerekçesiyle 20/09/2023 tarihli 4 nolu yönetim kurulu kararı ile de davacı ... hakkında ihraç kararı verildiği görülmüştür.

Taraflarca sunulan ve resen temin edilen belgeler incelendiğinde; davacının davalı kooperatife üye olduğu anlaşılmıştır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi hükmü uyarınca, ortaklar hak ve yükümlülüklerde eşit konumdadırlar. Yönetim kurulu bu ilkenin dışına çıkmak istediği takdirde, bu hususu, genel kurul gündemine alarak, genel kurulun tartışmasına açıkça sunması gerekmekte veya genel kurulun yapılan uygulamayı açıkça ya da zımnen benimsemesi icap etmektedir.

Bu nedenle, sabit ve peşin aidat ödemek suretiyle ortaklığa alınmadaki bu usule uyulmamışsa, böyle bir ortağın (devam eden inşaatların finansmanına katılımı için) üyelik aidat yükümlülüğü devam eder. Açıklanan usule uyulmuşsa, ortaklığa alınmadaki bu farklılık, ortaklığa alındıktan sonra üyelik aidatı istenmesini mümkün kılmaz ise de kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve altyapı giderlerinden ortağın sorumluluğu devam eder.

Davalı tarafından davacıya gönderilen 1. İhtarnamenin noter vasıtası ile gönderilmediği ve hangi tarihte teslim edildiğinin ve teslimin usulüne uygun olup olmadığının tespit edilemediği, yine ihtarname içeriğinde aidat borcunun hangi aylara ilişkin olduğuna dair bir açıklamanın bulunmadığını, bu haliyle 1. İhtarnamenin usulüne uygun olarak düzenlenip teslim edilmediği anlaşılmakla ve yine 2. Ve son İhtarnamenin içeriğinde de aidat borcunun hangi aylara ve neye ilişkin olduğuna dair yeterli açıklamanın bulunmadığı anlaşılmakla; düzenlenen ihtarnameler Kooperatif Kanununa aykırı olduğundan davacının üyelikten çıkarılmasına ilişkin 20/09/2023 tarihli 4 sıra numaralı Yönetim Kurulu kararının davacı yönünden iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...