Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/534 K.2025/215

Mahkememizde görülmekte bulunan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Davacının İddiasının Özeti

Davacı tarafından mahkememize ibraz edilen 22/08/2024 tarihli dava dilekçesi ile özetle; Davaya konu ...Şubesi olan ... çek seri numaralı ... tarihli ... TL bedelli, çekin zayi olduğunu, zayi nedeniyle çekin iptalini talep edilmiştir.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava; Türk Ticaret Kanunu 818 /s Maddesi yollamasıyla çeklerde de uyulması gereken TTK 757. ve devamı maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptal davasıdır.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller

Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinden ve muhatap bankadan istenilen bilgi ve belgeler, Mahkememizin 2025/174 esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar

TTK'nın 818/s.maddenin atfı ile uygulanması gereken TTK'nun 757/1 maddesinde "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." düzenlemesine yer verilmiş olup çek zayii davası açılmasında, hamilin haklarının esas alınmış, iptal davası hamilin senetten kaynaklanan haklarını korumasına ve haklarını temine yönelik bir davadır.

Öncelikle dava hasımsız olduğundan, 3. kişiler açısından kesin hüküm doğurmadığından, mahkemece iptal kararı verilse dahi yasal çerçevede çeki elinde bulunduran kişi henüz ödeme yapmamış keşideci, lehtar veya kendisinden önceki cirantalara müracaat edebilir. Alınan iptal kararı da meşru hamilin senetten kaynaklanan haklarını sona erdirmez. Senedi kaybeden hamilin mahkemeden alacağı iptal kararı, senedi elinde bulunduran kişi meşru hamil ise sorumluluktan kurtarmaz.

Ayrıca iptal kararı verilmemiş olması da, davacıyı ileride gerçekleşmesi muhtemel haksız takipte menfi tespit davası açmasına engel olmaz.

Yasa koyucunun iptal davasına gerek duymasının nedeni; iptal kararı sonrası hakkın hamil tarafından senetsiz tahsilini veya yeni bir senet düzenlenmesini sağlamak (TTK'nun 652. maddesi) iyi niyetle, iptal kararı getiren hamile ödeme yapan borçluyu, senedi ele geçiren üçüncü kişilere karşı senetten kaynaklanan borç nedeniyle sorumluluktan kurtarmaktır.

Yargıtay 11. HD 17/06/2019 tarih 2018/2811 E. 2019/4422 K. Sayılı ilamında"Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır." denilmiştir.

Davacı vekili 10/03/2025 tarihli beyan dilekçesinde; çek istirdatı ile ilgili olarak istirdat davası açıldığını belirtmiştir.

Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre; yargılama sırasında zayi olduğu bildirilen dava konusu ...Şubesi'ne ait, ...çek numaralı ... tarilli 275.000,00TL bedelli çekin ortaya çıktığı mahkememizce verilen süre içerisinde davacı vekili tarafından Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/174 esas sayılı dosyası ile istirdat davası açıldığı, bu nedenle çek iptali davasının konusuz kaldığı anlaşılmakla, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza