Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/717 K.2025/519

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... adresindeki ... ticaret sicil numaralı ticari işletmesinin 21/10/2024 tarihinde yandığını, söz konusu yangında 2018, 2019, 2020, 2021 yılı envanter defter, yevmiye defteri, defteri kebir, alış ve satış faturaları, irsaliyeler, dekontlar ve makbuzlarının, 2022 yılı defteri kebir, alış ve satış faturaları, irsaliyeler, dekontlar ve makbuzların, 2023 yılı alış ve satış faturaları, irsaliyeler, dekontlar ve makbuzların, 2024 yılının Ocak ayından Ağustos ayı da dahil, alış ve satış faturaları, irsaliyeler, dekontlar ve makbuzların zayi olduğunu, bu nedenle tarafına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Dava dosyası 13/02/2025 tarihli celseye davacı vekilinin katılmaması nedeniyle takip edilmeyen dava dosyasının HMK.'nın 150. Maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacı vekilinin 18/04/2025 tarihli dilekçesi ile dosyanın yeniden işleme alındığı, davacı tarafça 615,40-TL yenileme harcı ve 615,40-TL başvuru harcının yatırıldığı anlaşılmıştır.

Dava, zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nun 82/7 maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmü yer almaktadır.

Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.

Davacıya ait iş yeri (Kauçuk Geri Dönüşüm) olarak kullanılan yanları briket duvar çalısı saç kaplı çelik konstrüksiyon tek katlı yapı olduğu, yangının davacıya ait işyerinde başladığı ve çıkış sebebinin tespit edilemediği dosya arasına kazandırılan Sakarya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığınca tanzim edilen yangın raporu ile sabit olduğu, davacı şirketin Vergi Dairesine borcu bulunduğu, yangın raporunda şirketin ticari defterlerinin yandığına dair bir tespitin yer almadığı nazara alındığında davacının zayi iddiasının gerçek ve samimi olmadığı, ticari defterlerin korunması için gereken dikkat ve özenin gösterilmediği anlaşıldığından, davacı iddiaları samimi bulunmamış ve davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır