Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/251 K.2026/174

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde; müvekkili tarafından 16/03/2025 keşide tarihli olarak düzenlenen çekin, keşide tarihinin tahrifatla 16/03/2026 yapıldığını, tahrifat bölgesindeki imzaların müvekkiline ait olmadığını, çekin bu haliyle kambiyo vasfını yitirdiğini ileri sürerek çekin iptaline ve ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya ve kapsamına göre;

Dava: Kıymetli Evrak İptali davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 647/1. maddesine göre; "(1) Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır." senet ciro edilmiş olmasına rağmen ciro edilen kişiye teslim edilmediği sürece devir gerçekleşmez. Kıymetli evrak alacak hakkı içermektedir ve bu hakkın devredilmesi için senedin de devredilmesi gerekir (..., .../ ..., ...; Kıymetli Evrak Hukuku 8. Baskı, Ankara 2018, s. 119).

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."

Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (..., ...; Çekin Zıyaı ve İptali, Erzurum - 2014, s. 85).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06/06/2012 tarih 2011/4524E. 2012/9838K. sayılı kararında; "...çekin henüz dava dışı alıcıya teslim edilmeksizin kargoda kaybolduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı lehdar halen çekin yetkili hamili konumundadır. Teslim söz konusu olmadığından dava dışı alıcının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir..." denilmiştir.

Eldeki dilekçe incelendiğinde; davacının çekin zilyetliğini kaybettiğine dair bir iddiası bulunmamaktadır. Aksine, çekin üzerinde tahrifat yapıldığı ve sahte imza atıldığı ileri sürülmektedir. Sahtelik veya tahrifat iddiası zayi nedeni değildir.

Çek üzerinde tahrifat yapıldığı iddiası, çekin hamili olan kişiye karşı yöneltilmesi gereken bir def'idir. Hasımsız olarak açılan iptal davasında mahkemece grafolojik inceleme yapılarak imzanın sahteliği veya tarihin tahrif edildiği hususunda hüküm kurulamaz. Bu iddialar ancak ilgilisine (hamile) karşı açılacak olan bir Menfi Tespit Davası veya icra takibine karşı yapılacak İmzaya/Borca İtiraz prosedüründe tartışılabilir.

Açılan davada husumetin yöneltildiği kişi açıkça yazılmadığından veya dava dilekçesi içeriğinden de tespit edilemediğinden davaya menfi tespit davası olarak devam edilemez. Davacının davasının, iddia edilen vakıaların (tahrifat/sahtelik) "zayi" kapsamında olmaması ve davanın niteliği gereği hasımsız açılamayacak olması, ayrıca keşideci olan davacının da yetkili hamil olmaması nedenleriyle açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza