Adana Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/2203 K.2024/352

... Asliye Ticaret Mahkemesinin 01/11/2024 tarih, 2024/34 Esas sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Dava: Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle: Müvekkili şirketin elektrik dağıtım şirketi olduğunu, müvekkili şirketin görevlilerince ... nolu tesisatta yapılan incelemede tesisatın enerjisinin 21/02/2024 tarihinde kaçak enerji kullanımı nedeniyle kesilmesine rağmen kesilen elektriğin yükümlülükler yerine getirilmeden açılarak kaçak elektrik kullanımı teşkil edecek şekilde kullanıldığının görüldüğünü, bu nedenle davaya konu ... nolu seri numaralı ve 21/02/2024 tarihli tarihli kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı tutulduğunu ve tesisatın enerjisinin yeniden kesildiğini,

tutanak gereğince tahakkuk eden kaçak elektrik kullanım bedelinin davalı tarafından ödenmemesi nedeniyle ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durdurulduğunu belirterek haksız ve dayanaksız olan borçlu itirazının iptali ve icra takibinin devamına, takibe kötü niyetli olarak itiraz eden davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle : Davanın zamanaşımına uğradığından zamanaşımı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, itirazın iptali davasının kısmi dava olarak açılması hukuken mümkün olmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya devam edilebilmesi için ...

İcra Müd.'nün E:... sayılı dosyasına yaptığı kısmi itirazın iptalini talep ettiğinden itiraza uğrayan alacak miktarı üzerinden peşin harcın tamamlanması için davacı yana 2 haftalık kesin süre verilmesi ve verilen sürede peşin harcın tamamlanmaması halinde yargılamaya son verilerek davanın usulden reddine tamamlanması halinde ise yargılamaya devam edilmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan tüm iş ve işlemler yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine uygun olarak yapıldığını, ancak deprem bölgesinde olağanüstü koşullar altında çalışma işlemleri gerçekleştirilmeye çalışıldığını,

davacı tarafından başlatılan takip üzerine müvekkil şirket tarafından davacının yapmış olduğu tespitler kabul anlamına gelmemek kaydı ile yapılan hesaplamanın maddi duruma ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığını, hukuka aykırı olduğu tespit edilerek yapılan yanlış hesaplamanın düzeltilmesi adına davacı şirkete yazılı başvuruda bulunulduğunu, ancak herhangi bir dönüş alınamadığını, davacı tarafından müvekkil şirket hakkında daha önce de 05/02/2024 tarih ... sayılı kaçak elektrik kullanımı tespit tutanağı düzenlendiğinden 2 katı faturalandırma yapıldığı ileri sürülmekte ise de bu durumu kabul etmediklerini,

müvekkil şirket takibe konu edilen asıl alacaktan kabul edilen ve ödenen kısmı aşan asıl alacak, gecikme cezası ve KDV, bu rakamlara isabet eden vekalet ücreti işlemiş ve işleyecek faiz, faiz oranı ile gecikme zammına yapmış olduğu itirazında haklı olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı Vekilinin Islah Dilekçesinde Özetle: Davacı vekili 10/09/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile: davalı borçlunun iddialarının tamamen hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirketin işlemlerinin usul ve yönetmeliğe uygun olduğu ile kaçak elektrik tüketimi artık ihtilafsız (çekişmesiz) hale geldiği anlaşıldığından dava değerini artırdığını, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı tutarak dava değerini, takipte kesinleşen miktar olan 10.679.402,3 TL miktar üzerinden ıslah ettiklerini bildirmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ: Mahkemece 01/11/2024 tarihli ara kararda "...Taraflar arasında abonelik ilişkisinin mevcut olduğu, dava konusu faaliyet yerinin Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile yapılan sözleşme kapsamında kurulan şantiye olduğu, bu nedenle elektrik enerjisi verilmemesi halinde davacının hizmet faaliyetinde telafisi imkansız zararlar meydana gelebileceği, bu durum "gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir verilebilir" kriterine uygun olduğu anlaşılmakla davalı tarafın tedbire ve teminata yönelik itirazlarının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Davacı tarafın ihtiyati tedbire itirazının REDDİNE,

Davacı tarafın teminata yönelik itirazının KABULÜ ile 10.679.402,30 TLnin % 30 oranı 3.203.820,69 TLden daha önce tahsil edilen 3.000,00 TL teminatın mahsubuyla bakiye 3.200.820,69 TL teminatı ikmal etmek üzere davalı taraf 1 aylık KESİN SÜRE verilmesine, aksi halde dava konusu sayaca (...) konu olan ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi isimli iş yerine (Elektrik enerjisinin verilmesinden sonraki faturaların ödenmemesi hâlinde davacı Şirketin elektriği kesme hakkı baki kalmak kaydıyla) TEDBİREN ELEKTRİK ENERJİSİNİN VERİLMESİNE yönelik ihtiyati tedbirin kaldırılacağı İHTARINA,(ihtaratın ara kararın tebliği ile yapılmış sayılmasına)

Dair kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Adana Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi...." karar verilmiştir.

Mahkemece 20/08/2024 tarihli ara kararda "... Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: Talep, ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

HMK'nin 389 vd. maddelerinde geçici hukuki korumalar arasında ihtiyati tedbir düzenlenmiş olup, HMK'nin 389. maddesinde "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeni ile hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebi ile bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

İhtiyati tedbire karar verilmesi için mutlaka bir tehlikenin veya zararın doğmuş olması veya hâlen var olması da aranmaz. Dava konusu hak veya şey bakımından ortaya çıkacak tehlike ve zararın önlenmesi için de her türlü tedbire karar verilebilir. İhtiyati tedbir talep eden taraf, tedbire esas olan hakkını, ihtiyati tedbir sebep veya sebeplerini keza davanın esası yönünden de haklılığını ispat etmelidir. Ancak burada tam ispat aranmayıp yaklaşık ispatla yetinilecektir.

(HMK 390/3) Yani ispatı gereken hususların tam olarak değil kuvvetle muhtemel gösterilmesi yeterlidir.

Davaya konu edilen elektrik borcunun kime ait olduğunun tespiti yargılamayı gerektirmektedir. Ancak tedbir istenen yerin iş yeri olması açısından telafisi imkânsız zararlara neden olmaması için ihtiyati tedbir isteyenin elektrik enerjisi verilmemesi hâlinin gecikmesinde sakınca bulunan durum kabul edilmekle HMK'nin 389. maddesinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi yönünden gerekli şartların somut olayda mevcut olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan hususlar gereği dava konusu sayaca elektrik enerjisi verilmesinden sonraki faturaların ödenmemesi halinde davacı Şirketin elektriği kesme hakkı baki kalmak kaydıyla takdiren 10.000,00 TL'nin %30'u oranında teminat mukabilinde dava konusu iş yerinde bulunan ... tesisat numarası sayaca tedbiren elektrik enerjisinin verilmesine, ihtiyati tedbir isteyen vekilinin söz konusu cezalı tarife uygulanmaması hakkında ihtiyati tedbir kararı uygulanması talebinin ise yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla talebin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

TALEBİN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile ;

HMK'nin 389 ve devamı maddeleri uyarınca ; ihtiyati tedbir talebinin KABULÜ ile; ihtiyati tedbir talep eden tarafından takdiren 10.000,00 TL'nin %30u oranında teminatın Mahkeme veznesine yatırılması hâlinde, dava konusu sayaca (...) ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi isimli iş yerine (Elektrik enerjisinin verilmesinden sonraki faturaların ödenmemesi hâlinde davacı Şirketin elektriği kesme hakkı baki kalmak kaydıyla) TEDBİREN ELEKTRİK ENERJİSİNİN VERİLMESİNE,

Cezalı tarife uygulanmaması hakkında ihtiyati tedbir kararı uygulanması talebinin REDDİNE,"...." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı Vekili İstinaf Dilekçesinde Özetle : Her ne kadar, takip durmuş ve davacı tarafından davalı müvekkil şirket şantiyesinin elektriği kesilmemişse de mevcut şantiye davalı ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında yapılan sözleşme kapsamında kurulmuş olan bir şantiye olduğundan işbu şantiyenin sürdürülebilmesi ve davalı şirketin Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında yapılan sözleşme hükümlerini yerine getirebilmesi için elektrik kullanımı zorunluluk teşkil etmediğini,

işin niteliği gereği elektriğin müvekkil şirket açısından olmazsa olmaz koşulu olduğu gözetilerek, davacı tarafından müvekkil şirkete ait şantiyede herhangi bir elektrik kesintisinin yaşanmasının müvekkilinin ticari faaliyetinin durmasına sebep olacağını, bu haliyle müvekkilin ağır ekonomik kayıplara uğrayacağını,

elektriğin usulüne uygun olarak sayaçtan geçerek kullanılacak olması nedeniyle enerji kullanım bedelinin tespitinin yapılabilecek olduğu ve kullanıma ilişkin müvekkil şirket tarafından düzenli olarak ödemelerinin yapılacağından ve davacı şirket nezdinde ihtiyati tedbirin uygulanmasından kaynaklı herhangi bir maddi zarar oluşmayacağından bu doğrultuda HMK 389 ve devamı maddeleri doğrultusunda elektrik kesintisinin uygulanmaması ve dava sonuçlanıncaya kadar faturalandırmalarda cezalı tarife uygulanmaması gerektiğini,

mahkemenin tedbir kararı üzerine müvekkil şirkete ait işyerine verilecek elektrik enerjisi yönünden cezalı tarifenin uygulanması hukuken mümkün olmayacağından, her iki tedbir talebi de birbirine bağlı olduğundan ve birinin kabul edilmesine karşın diğerinin kabul edilmemesi hali eksik hüküm teşkil ettiğinden ...

Asliye Ticaret Mah.'nin E:... sayılı dosyasından verilen 20/08/2024 tarihli "Cezalı tarife uygulanmaması hakkında ihtiyati tedbir kararı uygulanması talebinin REDDİNE" dair kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava kaçak elektrik kullanımından kaynaklı ödenmeyen borca istinaden başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davası olup, istinaf yolu ile gelen uyuşmazlık elektrik enerjisinin verilmesi ve dava sonuna kadar faturalandırmada cezalı tarife uygulanmaması yönünde ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece talebin kısmen kabul kısmen reddi ile, HMK'nin 389 ve devamı maddeleri uyarınca ; ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; ihtiyati tedbir talep eden tarafından takdiren 10.000,00 TL'nin %30'u oranında teminatın mahkeme veznesine yatırılması hâlinde, dava konusu sayaca (...) ... inşaat sanayi ve ticaret anonim şirketi isimli iş yerine (elektrik enerjisinin verilmesinden sonraki faturaların ödenmemesi hâlinde davacı şirketin elektriği kesme hakkı baki kalmak kaydıyla) tedbiren elektrik enerjisinin verilmesine, cezalı tarife uygulanmaması hakkında ihtiyati tedbir kararı uygulanması talebinin reddine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

HMK'nın 389 v.d. maddelerinde geçici hukuki korumalar arasında ihtiyati tedbir düzenlenmiş olup, HMK'nın 389. maddesinde "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeni ile hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebi ile bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Görüldüğü üzere kanun koyucu bu konuda hakime oldukça geniş bir takdir alanı bırakmıştır. Ancak ihtiyati tedbire karar verilmesi için mutlaka bir tehlikenin veya zararın doğmuş olması veya halen var olması da aranmaz. Dava konusu hak veya şey bakımından ortaya çıkacak tehlike ve zararın önlenmesi için de her türlü tedbire karar verilebilir.

İhtiyati tedbir talep eden taraf, tedbire esas olan hakkını, ihtiyati tedbir sebep veya sebeplerini keza davanın esası yönünden de haklılığını ispat etmelidir. Ancak burada tam ispat aranmayıp yaklaşık ispatla yetinilecektir. (HMK m.390/3) Yani ispatı gereken hususların tam olarak değil kuvvetle muhtemel gösterilmesi yeterlidir.

Somut olaya bakıldığında, davaya konu edilen elektrik borcunun kime ait olduğunun yargılamayı gerektirdiği, ancak tedbir talep edilen yerin iş yeri olması hususu dikkate alındığında telafisi güç ve imkansız zararlara sebebiyet vermemesi açısından ihtiyati tedbir isteyenin elektrik enerjisi verilmemesi halinin gecikmesinde sakınca bulunan durum kabul edilerek, gerekli şartların oluştuğu gerekçesi ile davalının davaya konu iş yerine elektrik enerjisi verilmesine yönelik ihtiyati tedbir talebinin mahkemece kabul edildiği,

davalının bu talebi dışında dava sonuna kadar faturalandırmada cezalı tarife uygulanmaması yönünde de tedbir talebinde bulunduğu, ancak bu talebin yargılamayı gerektirdiği gerekçesi ile mahkemece reddedildiği, mahkemenin red gerekçesinin hukuka uygun olduğu, cezalı tarife uygulanıp uygulanmaması gerektiği hususunun bilirkişi incelemesi sonucunda yargılama ile ortaya çıkacağı kanaatine varıldığından, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarına itibar edilmemiştir.

İstinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede; ilk derece mahkemesi ara kararının ûsul ve esas bakımından hukuka uygun bulunduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır