Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/640 K.2025/455

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşme gereği davalı şirketlerin davacı tarafın hizmet işlerini yürüttüğünü, söz konusu hizmet sözleşmeleri gereği ve davalı şirketlere bağlı olarak çalışan işçilerden ... isimli işçinin iş akdinin sonlandırılması sonucu ...'un kuruma karşı bir kısım işçilik alacakları talebi ile ....

İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı davasını açtığını, yapılan yargılama sonucu verilen kararın işçi tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra takibine konulduğunu ve kurum tarafından ilgili icra dosyasına 03/09/2015 tarihinde 36.936,14.TL ödeme yapıldığını ileri sürerek dava dışı işçiye ödenen toplam 36.936,14.TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Müh. İnş Taah Tur Ltd. Şti. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesi ile talep edilen rücuen tazminata ilişkin talebin usule ve yasaya aykırı olup müvekkili şirket yönünden mesnetsiz olduğunu, haksız ve mesnetsiz talebin müvekkili adına kabulünün mümkün olmadığını, öncelikle zamanaşımı yönünden davanın esasa girilmeden usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini,

davalı müvekkili şirketin davacı kurumun işlerini yürüten taşeron şirket olup işçi alacaklarından kaynaklı tazminat ödenen ...'un ... adına ihale usulü ile iş yapan müvekkili şirket nezdinde bir yıl süre ile çalışmış ve ihale ile alınan işin süresinin dolması nedeni ile tüm hak ve alacaklarının ödendiğini ve iş akdinin sona erdiğini, dava dışı işçi ...'un müvekkili şirket nezdinde çalıştığı döneme ilişkin yasal olarak hak etmiş olduğu tüm alacaklarının ödenmiş olduğundan şirketten herhangi bir hak ve alacağının kalmadığını, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz açılan davanın müvekkili şirket yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Mühendislik ve ... İnş Tic. Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... ile müvekkili firma arasında 20.09.2013-07.12.2013 tarihleri arasındaki hizmet alım ihalesi sonucu sözleşme imzalanmadığını, doğrudan temin yolu ile yapılan hizmet alım sözleşmesinin 01.10.2013-09.10.2014 tarihlerini kapsadığını, müvekkili firma ile ... arasındaki sözleşmenin 09/10/2014 tarihinde sona erdiğini, ...'un iş akdinin bu tarihte sona erdiğini ve iş akdinden doğan hak ve alacaklarının ... Bankası ... Şubesi'ndeki ... hesabına yatırılarak ödendiğini, .... İş Mahkemesi'nin davacısı ...'un müvekkili firmada çalışmasından doğan herhangi bir hak ve alacağının kalmadığını, bu nedenle açılan tazminat davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; şirket bazında çalışma süreleriyle sınırlı sorumluluklarının %100 olduğu ve rapor tarihi itibariyle ... Mühendislik Şirketi tarafında dava öncesi 22.07.2014 tarihinde yapılan 1.937,68.TL'nin rapor tarihine göre güncellenmiş tutarı 3.091,05.TL ödeme, yüklenici dönemine isabet eden 7.440,50.TL'den mahsup edilerek 4.349,45.TL sorumluluk tutarının bulunduğunu, davacının davalı şirketlerden ... İnş. Taah. Ltd. Şti. 9.668,00.TL, davalı ...

Mühendislik için 19.827,64.TL, davalı ... Mühendislik için 4.349,454.TL olmak üzere toplamda 33.845,09.TL alacağının olduğu belirtildiği gerekçesi ile rapor hükme esas alınarak, açılan davanın kısmen kabulü ile, 9.668,00.TL'nin davalı ... Turz. İnş. Taah. Zirai. Ür. Teks. Rest. ve Düğün Sal. Metal Ve Mobilya Tic. ve Paz. Ltd. Şti. (eski ünvanı ... İnş. Taah. Paz. Ltd. Şti.)'nden, 19.827,64.TL'nin davalı ... Mühendislik'ten, 4.349,45.TL'nin davalı ... Müh. İnş. Taah. Tur. Ltd.

Şti'nden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dışı işçiye yapılan söz konusu ödemelerin tamamından sözleşmede yer alan maddeler gereği yüklenicilerin sorumlu olması nedeni ile alt iş veren şirketlere rücu zorunluluğunun doğduğunu, iş veren olarak idarenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkının bulunduğunu, eksik hesaplamalar sonucu kısmen kabul, kısmen ret etmesi yönünden vermiş olduğu kararın kabul etmediklerini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Turz. İnş. Taah. Zirai. Ür. Teks. Rest. Ve Düğün Sal. Metal Ve Mobilya Tic. ve Paz. Ltd.

Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; iş yerinin yönetimi işçi alımı ve işten çıkarılmasının müvekkili firma olduğunu, yapılan ihalenin süreli olduğunu, süre bitimi sonunda yeniden ihale yapıldığını, buna ilişkin sözleşmelerin dosyada mevcut olduğunu, iş yerinin yönetimi işçi alımı ve işten çıkarılması müvekkilinin tasarrufunda olmayıp ... tasarrufunda olduğunu, sözleşme ile birlikte işçilerde devredilmekte sözleşme bitiminden sonra işçilerle birlikte iş yerinin yeni taşerona devredildiğini, bu durumda tüm yetkinin ...'de olduğunu, işçilik haklarının da ... tarafından ödenmesi gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğundan söz edilemeyeceğini,

sözleşme hükmünün açık olduğunu, bu ödemelerin idareye ait olduğunu, yüklenicinin ödeme mecburiyetinde kalması halinde dahi idarenin bu ödemeleri yükleniciye iade edeceğini, davacının bu miktarı müvekkiline iade etmesi gerekirken Mahkeme'nin rücu kararı vermesinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Müh. İnş. Taah. Tur. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava dışı işçinin çalıştığı döneme ilişkin bütün hak ve alacaklarını tam ve vaktinde kendi nezdinde çalışması sonlandıktan sonra ödediğini, ancak bu karşın yerel mahkeme'nin müvekkili şirketin hem rücu tazminatından tam sorumlu, hem de bu rücu tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizinden sorumlu olduğu kararını verdiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibarıyla hizmet alım sözleşmesine dayalı rücuen tazminat davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı yüklenicilere bağlı olarak çalışan dava dışı ...'un işçilik alacakları hususunda açtığı dava sonucu hükmedilen alacakların asıl işveren olarak müvekkili tarafından dava dışı işçiye ödendiğini, davacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri bulunduğunu, bu sözleşmeler uyarınca davalıların çalıştırdığı işçilerin işçilik haklarından kaynaklı ödemelerden sorumlu olduğunu belirterek davacının ödediği bedelin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, bir kısım davalılar davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, diğer davalılar ise davaya cevap vermemiştir.

Neticede ilk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davacı vekili ile davalı ... Tur. İnş. Taah. ... Ltd. Şti. vekili ve davalı ... Müh. ... Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. Davalı ... Tur. İnş. Taah. ... Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 15.HD'nin 2021/933-2926 EK sayılı bu mahiyettedir)

Somut olayda, davalı vekili istinaf dilekçesinde işçilik alacaklarıyla ilgili sorumluluğun davacı kuruma ait olduğunu savunmuş olup, işveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde işçiye ödeme yapıldıktan sonra ödenen miktardan kimin ne miktarda sorumlu olacağının taraflar arasındaki sözleşme uyarınca tespit edileceği ve taraflar arasındaki sözleşmede davacı kurumun hizmet satın alan kişi olarak işçi ücretlerinden de sorumlu olacağına dair açık bir hüküm bulunmadığı,

aksine genel şartnameye atıfta bulunulduğu ve sunulan teknik şartnamenin 21 maddesinde işten çıkarılan işçilerin kıdem tazminatları ile diğer yasal haklarının ... tarafından yüklenici nam ve hesabına işçilere ödeneceğinin ve iş bu alacaklardan yüklenicinin sorumlu olduğunun düzenlendiği, bu haliyle davalı alt işverenin tüm işçilik alacaklarından sorumlu olup, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın hukuka uygun olduğu, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacı vekili ile davalı ... Müh. ... Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;

İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verildiği, davacı yönünden reddedilen dava değerinin 3.091,05.TL olup, iş bu miktarın gerek dava tarihi, gerekse karar tarihi itibariyle kesin nitelikte olduğu, yine davalı ... Müh. ... Ltd. Şti. yönünden kabul edilen miktarın 4.349,45.TL olduğu ve iş bu miktarın gerek dava tarihi, gerekse karar tarihi itibariyle kesin nitelikte olduğu, istinafa başvuran davacı ve davalı yönünden kabul ve reddedilen miktarların kesinlik sınırının altında kaldığı, bu nedenle iş bu karara karşı adı geçen taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulamayacağı anlaşılmakla esasa ilişkin herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan istinaf başvurularının ayrı ayrı usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır