Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/3231 K.2026/306

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/10/2025 tarih, 2025/... Esas ve 2025/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, borçlu ...'dan alacaklı olduğunu, proforma faturanın; dış ticarette kullanılan bir belge türü olduğunu, uluslararası satış sözleşmesi olarak nitelendirildiğini, müvekkilinin ABD vatandaşı olduğunu, Hindistandaki SAİMPEX adlı şirkete elma sevkiyatı sağlama konusunda ABD'den Türkiye'ye gelerek ... ile anlaştığını, gerekli ödemelerin sağlandığını, müvekkili Ganesh ile borçlu ...'nın Türkiye'den Hindistan'a iki konteyner ve proforma faturada geçtiği minvalde kırmızı elmanın tedariği konusunda anlaştıklarını,

bunun üzerine ...'nın ...Bankası ... nolu IBAN'ına 12.01.2024 tarihinde 43.140 Dolar(kesintilerden kaynaklı) havale ettiğini, ...'nın elmalarının tedariği için paketleme için karton kutu almak gibi sebeplerle para talebinde bulunduğunu ve müvekkilini bu giderler için 3003,99 Dolar para havalesi gerçekleştirdiğini, müvekkilinin üzerine düşen sorumluluğu, ödemeleri yerine getirdiği hâlde ödemenin karşılığı olan proforma faturada geçtiği minvalde ... tarafından kırmızı elma tedariği sağlanmadığını, davalının mal kaçırma ihtimaline karşın,

alacaklarının sürüncemede kalmaması ve yaptıkları icra takibinin sonuçsuz kalmaması açısından borçlunun menkul, gayrimenkul ve 3. şahıslardaki hak ve alacakları üzerine İİK’de ihtiyati haciz için aranan koşullar bulunduğundan ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ettiklerini, İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/...

Değişik İş dosyasında ihtiyati haciz talebinin kabul edildiğini ve davalının bu karara itiraz ettiğini, itirazının reddedildiğini, yine davalının 17.09.2025 tarihli dilekçesi ile İİK 264'e dayalı olarak ihtiyati hacizlerin düşmesini sağlamaya çalıştığını, ivedilikle ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ettiklerini, davalının İskenderun İcra Dairesinin 2025/...

Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaliyle takibin 43.140,00 USD (takip tarihindeki karşılığı 1.656.576TL) alacak, işlemiş faiz, vekâlet ücreti ve ferileri üzerinden devamına, asıl alacağa ödeme tarihinden itibaren yasal ticari faiz işletilmesine, %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, davacının alacağının tahsilini güvence altına almak üzere dava değeri üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesine, icra dosyasına yatırılmış olan teminatın, ihtiyati haciz kararı için gerekli teminat olarak kabul edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN 25/09/2025 TARİHLİ ARA KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi ara kararında özetle; talep edenler vekili tarafından ileri sürülen iddiaları yaklaşık ispat seviyesinde destekleyecek nitelikte herhangi bir belge veya delil ibraz edilmediği, telafisi güç zararı somut verilerle yaklaşık ispat düzeyinde ortaya koyan hâllerde istisnai olarak başvurulabilecek geçici bir hukuki koruma olduğu öngörülen koşulların bu dosya bakımından oluşmadığı gerekçesi ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır. DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN ARA KARARIN İSTİNAFINA İLİŞKİN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/...

D.İş sayılı dosyasında yaklaşık ispatın gerçekleştiği tespit edilerek ihtiyati haciz kararı verildiği, yeni dosyada delil setinin dahada güçlendiği, proforma+banka/Western Union dekontları+ yeminli tercümeli Whatsapp yazışmaları yanında borçlunun ödemeyi aldığını gösterir yazılı belgelerinde ibraz edildiği, mahkeme kararında delilleri hiç tartışılmadığı, ilk haciz hükümsüz kalmasının yeniden ihtiyati haciz talebine engel olmadığı, yeni dosyada yaklaşık ispatın daha kuvvetli olduğu,

müvekkili alacaklının üzerine düşen tüm yükümlülüğü yerine getirdiği halde ödemenin karşılığı olan proforma faturada geçtiği minvalde kırmızı elme tedarikinin sağlanmadığı, açıklanan nedenlerle itirazın iptali davasında ihtiyati haciz talebin reddine dair kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, kararın kaldırılması ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN NİHAİ KARARININ ÖZETİ

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/10/2025 tarih, 2025/... Esas ve 2025/... Karar sayılı kararında, alacağın oluştuğu iddia edilen tarih ve dava tarihinde davalının tacir sıfatına haiz olduğuna ilişkin bilgi ve belgenin mevcut olmadığını, deprem mücbir sebebiyle en son vergi beyannamesinin 2022 yılına ilişkin verildiğini, Türk Ticaret Kanunu anlamında tacir sayılamayacağını, davanın mutlak ticari davalardan olmadığı ve davalının tacir sıfatına sahip olmadığı; görevli Mahkemenin genel görevli Asliye Hukuk Mahkemelerinin olduğu gerekçesi ile mahkemenin görevsiz olması nedeniyle davanın usulden reddine, karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının vergi mükellefiyeti işletme hesabı defter tutması ve ticari faaliyette bulunmasının sabit olduğu, dolayısıyla uyuşmazlığın TTK 3-5 kapsamında ticari nitelikte olduğu, davanın ticari alım satımdan kaynaklandığı, asıl uyuşmazlığın TTK dan doğduğu, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu, Hassa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ise bu davaya bakma yetkisinin olmadığı, açıklanan nedenlerle İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararın kaldırılması uyuşmazlığın ticari nitelikte olduğunun ve görevli mahkemenin İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine mahkemece reddedilen ihtiyati haciz talebin kabulüne karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/... Esas ve 2025/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, hukuki niteliği itibariyle İtirazın İptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi'nce, 24.09.2025 tarihli ara kararla davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği, bilahare mahkemece 01.10.2025 tarihli nihai kararla görevsizlik kararı verildiği, ihtiyati haciz talebinin reddine dair ara karar ile nihai karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Aynı Kanunun 4. maddesi uyarınca Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiş olan hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılmakta olup, TTK’nın 5/1 maddesi uyarınca da ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinde görülür. TTK'nın 5/3. maddesi "asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." hükmünü haizdir.

Somut olayda, davacı tarafından Hindistan" daki şirkete iki konteyner elma sevkiyatı yapılması için davalı ile anlaşıldığı, davalıya 43.140 Dolar gönderildiği, ayrıca paketleme için para gönderildiği, davalının elmaları göndermediğinin ileri sürüldüğü, iddia olunan sözleşme konusu üstlenilen işin mahiyeti ve bedeli nazara alındığında, davalının ticari amaçla satan kişi olduğu,

dolayısıyla davalının 6102 Sayılı TTK’nın 15. maddesi kapsamında ekonomik faaliyetin sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanma koşulunu gerçekleştirmediğinden esnaf değil tacir olduğu bu sebeple ticari davalara bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu, bu nedenle ilk derece mahkemesince işin esası incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken görevsizlik kararı verilmesi doğru bulunmamıştır.

Davacı vekilinin ihtiyati haciz kararının reddine yönelik istinaf sebebinin incelenmesinde; dayanılan deliller dikkate alındığında ihtiyati haciz için aranan yaklaşık ispat şartının somut olayda gerçekleşmediği, talebin yargılamayı gerektirdiği bu sebeple mahkemece davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu davacı vekilinin ihyiyati haciz talebine yönelik aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, davacı vekilinin ara karara ilişkin istinaf başvurusunun reddine İlk Derece Mahkemesi'nce görevsizlik nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan reddine dair verilen nihai kararın kararın usul ve yasaya uygun olmadığı, davacı vekilinin nihai karara ilişkin istinaf başvurusu yerinde olduğu anlaşıldığından bu konudaki istinaf başvurusunun esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır