Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/1591 K.2024/1354

İhtiyati tedbir talebinin reddine verilen ara karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; acentelik sözleşmesi ve tadil protokolleri karşı tarafça haklı nedene dayalı olmaksızın feshedildiğini, müvekkili ile karşı taraf arasında akdedilen acentelik sözleşmesinin feshine ilişkin ihtarname taraflarına tebliğ sözleşmenin ve tadil protokollerinin davalı şirketçe haksız olarak tek taraflı feshi nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradıklarını, acentelik denkleştirme alacağı, tüm çeşitli komisyon alakları ve kar kayıpları, acentelik sözleşmesi ve tadil protokollerinin davalı tarafından haksız, yetkisiz ve kötü niyetli olarak tek taraflı feshedilmesi,

müşterilere çeşitli bildirimlerde bulunulması ve ticari itibarın zayıflatılması sebebiyle uğranılan manevi zarar ile davaya konu çekler ve teminat mektuplarının tahsilinin durdurulması amacıyla bankalara ödeme yasağının konulması ve icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; her ne kadar davaya konu çekler ve teminat mektuplarının tahsilinin durdurulması amacıyla bankalara ödeme yasağının konulması ve icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiş ise de, taraflar arasında yapılan sözleşmenin feshini haksız olup olmadığı hususunun yargılamayı gerektirmesi ve dava dilekçesi ekinde sunulan bilgi ve belgelere göre yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği gerekçeleriyle yasal koşulları oluşmayan ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

HMK'nun 389.maddesinde öngörülen koşulların gerçekleştiğini, uygulanacak tedbir ile teminatların bedelsiz kalma ihtimalinin söz konusu olmadığını, taraflar arasında mahsuplaşmanın yapılması gerekmekle müvekkiline ödenmemiş prim alacağının bulunduğunu, haksız fesih nedeniyle tazminat talebi söz konusu olduğundan ihtiyati haciz anlamında ihtiyati tedbir karar verilmesi gerektiğini, davalının sözleşme koşullarını ihlal ettiğini, feshin haksız olduğunu, davalı tarafa verilen temliklerin tahsil olması sonrasında çeklerin iadesi gerekmesine rağmen çeklerin iade edilmeyerek tahsil edilmeye çalışıldığını,

bu nedenle çek ve mektuplar hakkında tahsilinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesinin zorunluluk olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; ihtiyati tedbirin reddine ilişkin ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

HMK'nın 389/(1). maddesinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği,

HMK'nın 390/(2). maddesinde de hakimin talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde karşı taraf dinlenmeden de tedbir kararı verebileceği hüküm altına alınmıştır. HMK'nın 390/(3). maddesinde ise tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu düzenlenmiştir.

İhtiyati tedbir kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca tarafların dava konusu ile ilgili olarak hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte geniş veya sınırlı hukuki korumadır.

İhtiyati tedbir kararı verilebilmesinin diğer bir koşulu ise mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkın elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacak ya da tamamen imkansız hale gelecek ise veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesidir.

Somut olayda, davacı yanca taraflar arasındaki sözleşme ve protokollerin davalı yanca haksız olarak feshi nedeniyle uğranılan zararın tazmini amacıyla açılan eldeki davada, davalının elinde bulunan teminat çekleri ve teminat mektuplarının tahsilinin durdurulması ile bankalarca ödemesini durdurulması amacıyla ödeme yasağı konulması, icra konulmasının önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiş olup, ilk derece mahkemesinin talebin reddine ilişkin gerekçeleri ve tedbir istenen çek ve teminat mektuplarının davanın konusu olmamasına göre yazılı şekilde hüküm kurulmasına bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesi ara kararında usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığından ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.