Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/1146 K.2026/597

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili aleyhine senede dayalı icra takibi başlattığını, müvekkilinin alacağı için dava dışı keşideci ...'tan dava konusu senedi aldığını, sonrasında senedi dava dışı ...'a cirolayarak verdiğini, davalının müvekkili ve keşideci aleyhine takip başlattığını, müvekkilinin davalıyı tanımadığını, senedin protesto edilmemesi nedeniyle ciranta olan müvekkiline karşı takip yapılamayacağını, taraflar arasında temel ilişki de bulunmadığını belirterek takibin iptaline ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının doğru olmadığını, dava dışı ...'ın davacının çalışanı olduğunu, davacının müvekkiline olan borcundan dolayı dava dışı ... ile birlikte müvekkilinin işyerine geldiğini, senedin davacı ve dava dışı ... tarafından cirolanarak müvekkiline verildiğini, davacının keşideci sıfatıyla imzalayıp müvekkiline verdiği senetlerinin de bulunduğunu savunarak davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece 02/11/2022 Tarih, 2022/441 Esas, 2022/857 Sayılı Kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 24/03/2025 Tarih, 2023/20 Esas, 2025/338 Sayılı Kararı ile hükmün HMK 297.maddesine aykırı olması ve eksik harç alınması nedeniyle kaldırıldığı, kaldırma kararından sonra mahkemece yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacının senette lehtar olarak yer aldığı, protesto şartı yerine getirilmediğinden kambiyo ilişkisinden kaynaklı alacağın davacıdan talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne, davacı aleyhinde yapılan takibin iptaline, şartları oluşmadığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava dışı ...'ın davacının çalışanı olduğunu, davacının müvekkiline olan borcu nedeniyle senedin davacı ve dava dışı ... tarafından cirolanarak müvekkiline verildiğini, borcun ödenmediğini, senedin kambiyo vasfında olduğunu, davacının keşideci müvekkilinin ise lehtar konumunda olduğu başka senetlerin de bulunduğunu, takibin üzerinden uzun zaman geçmesine ve takip işlemleri hakkında bilgisi olmasına rağmen davacının kötüniyetli olarak işbu davayı açtığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının senede dayalı takip nedeniyle borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava konusu senedin 17/12/2018 keşide tarihli, 31/03/2019 vade tarihli, 600.000,00 TL bedelli olduğu, dava dışı ...'ın keşideci, davacı ...'in lehtar, lehtar cirosundan sırasıyla dava dışı ... ve davalı ...'in ciranta olduğu görülmüştür.

Ankara 9.İcra Müdürlüğünün 2020/7898 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 29/08/2020 tarihinde davalı alacaklı tarafından davacı borçlu ve dava dışı borçlu ... aleyhine senede dayalı 600.000,00 TL asıl alacak, 198.723,51 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 798.723,51 TL alacağın tahsili için kambiyo takibi başlatıldığı görülmüştür.

6102 sayılı TTK 778/d-e maddesi yollamasıyla bonolar hakkında da uygulanması gereken 739.maddesinde;

"(1) Poliçe, yerleşim yerleri ödeme yerinde bulunan kişiler tarafından araya girerek kabul edilmiş veya yerleşim yerleri ödeme yerinde bulunan kişiler gereğinde ödemede bulunmak üzere gösterilmişlerse, hamil en geç, ödememe protestosunun çekilmesi için belirli olan sürenin bittiği günün ertesi günü, poliçeyi bütün bu kişilere ibraz etmeye ve gereğinde araya girerek ödemeden kaçınılması hâlinde protesto çekmeye zorunludur.

(2) Protesto, süresinde çekilmemişse, gereğinde ödeyecek kişiyi göstermiş olan veya araya girerek lehine poliçe kabul edilmiş bulunan kişi ile onlardan sonra gelen borçlular sorumluluktan kurtulur." hükmü,

Aynı kanunun 730.maddesinde ise;

" (1) Hamil;

a) Görüldüğünde veya görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şart olan poliçeyi ibraz,

b) Kabul etmeme veya ödememe protestosunu düzenleme,

c) “Gidersiz iade olunacaktır” kaydının bulunması hâlinde, poliçeyi ödeme amacıyla ibraz, için belirli süreleri geçirirse, kabul eden kişi hariç olmak üzere, cirantalara, düzenleyene ve diğer borçlulara karşı sahip olduğu hakları kaybeder.

(2) Hamil, kabul amacıyla ibraz edilmesi için düzenleyenin verdiği süreye uymazsa, kabul etmeme ve ödememe sebebiyle başvuru haklarını kaybeder; meğerki, düzenleyicinin yalnız kabule ait sorumluluğu istisna etmek istediği kayıttan anlaşılsın.

(3) Ciroda ibraz için bir süre şart kılınmışsa ancak ciranta bu süreyi ileri sürebilir bulunmaktadır. " hükmü bulunmaktadır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına,

ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle davanın İİK 72/3 maddesi gereğince takibe dayalı menfi tespit istemine ilişkin olup davacının temel ilişkiyi inkar etmesi ve senette davacı ile davalı arasında dava dışı ciranta bulunup protesto şartı yerine getirilmediğinden davalının davacıya senede dayalı olarak başvuru hakkının TTK 730, 739/2 maddesi gereğince düşmesine göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."