Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/2472 K.2024/1583

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Müdürlüğü vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 11.02.2022 tarihinde davalı ...

Müdürlüğü adına kayıtlı olup dava dışı sürücü idaresinde bulunan, davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın davacıya ait ... plakalı araca çarparak kazaya sebebiyet verdiğini, kaza tespit tutanağı uyarınca araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, davacıya ait aracın yetkili serviste onarıldığını ve hasarın giderildiğini, davacıya ait araçta değer kaybı meydana geldiğini, davalı sigorta şirketi tarafından 18.03.2022 tarihinde 6.844,00 TL ödeme yapıldığını, ancak ödemenin gerçek değer kaybını karşılamadığını,

kaza tarihi itibariyle aracın onarımsız değeri ile onarım sonrası değeri arasında meydana gelen gerçek değer kaybının davacıya ödenmesi gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibarin işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında talebini 43.156,00 TL olarak artırmıştır.

Davalı Sigorta şirketi vekili, davanın yetkili mahkemede açılmadığını ve İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu, davalı sigorta şirketinin ödeme ile tüm yükümlülüklerini yerine getirildiğini, davacı asile 10.03.2022 tarihinde 5.800,00 TL hasar ödemesi yapıldığını, ayrıca değer kaybı konusunda 6.844,00 TL'nin 18.03.2022 tarihinde ödendiğini, değer kaybının Genel Şartlar eki uyarınca hesaplanması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Müdürlüğü vekili, davada idari yargı görevli olup yargı yolu yönünden davanın reddi gerektiğini, idarenin tazmin yükümlülüğünün doğması için eylemin hukuka aykırı olması, ağır hizmet kusurunun bulunması, bu eylemden zarar oluşması ve hukuka aykırı bu eylemle zarar arasında sebep sonuç ilişkisi bulunması gerektiğini, dava konusu olayda idareye atfedilebilecek kusur bulunmadığını ve sorumluluğuna gidilmesinin mümkün olmadığını, davacının sigorta şirketinden aldığı tutarın mahsubu gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı talebine ilişkin olduğu, makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 26.07.2022 tarihli raporda kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücünün kusursuz olduğunun belirtildiği, bilirkişi raporundaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme de nazara alınmak suretiyle davanın kabulü ile 43.156,00 TL değer kaybının davalı sigorta şirketi bakımından (30.356,00 TL kalan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 10.03.2022 tarihinden itibaren, davalı ...

Müdürlüğü bakımından kaza tarihi olan 11.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı ... Müdürlüğü vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde, davanın kabulüne ilişkin kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, idare aleyhine arabuluculuk aşamasına başvurulmadan dava açıldığından davanın dava şartı eksikliği nedeniyle reddi gerektiğini, idarenin tazmin yükümlülüğünün doğması için eylemin hukuka aykırı olması, ağır hizmet kusurunun bulunması, bu eylemden zarar oluşması ve hukuka aykırı bu eylemle zarar arasında sebep sonuç ilişkisi bulunması gerektiğini, dava konusu olayda idareye atfedilebilecek kusur bulunmadığını ve sorumluluğuna gidilmesinin mümkün olmadığını, bilirkişi raporunda davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemelerden birinin mahsup edildiğini, hesaplamanın hatalı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca resen gözetilmesi gereken hususlar ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Davacı vekili, 11.02.2022 tarihinde ddavalı ...

Müdürlüğü adına kayıtlı, davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın davacıya ait ... plakalı araca çarpması sonucunda meydana gelen kazada davacıya ait araçta değer kaybı meydana geldiğini, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yetersiz olduğunu belirterek değer kaybı talebinde bulunmuş, mahkemece makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 26.07.2022 tarihli raporda kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücünün kusursuz olduğunun belirtildiği,

bilirkişi raporundaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme mahsup edilerek davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı ... Müdürlüğü vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dosya içeriğinden, 11.02.2022 tarihinde davacı idaresindeki araca en sağ şeritte seyir halinde iken aracının sol arka kapı ve çamurluk kısımlarına solunda orta şeritte aynı istikamette seyreden dava dışı sürücü idaresindeki ... plakalı aracın çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün şerit izleme ve değiştirme kuralını ihlal ettiği, davacı sürücünün kural ihlali bulunmadığının belirtilmiştir.

Mahkemece değer kaybının belirlenmesi yönünden hükme esas alınan 26.07.2022 tarihli raporda, davacıya ait araç hakkında düzenlenmiş eksper raporlarına göre toplam 5.800,00 TL hasar bedeli belirtildiği, 2018 model ...

34.975 km'de araç olduğu, aracın rapor tarihindeki ve kaza tarihindeki kasko değerine göre oranlama yapılarak 2. El piyasa değerinin belirlendiğinin belirtildiği ve buna göre hasarsız değerinin 1.225.000,00 TL, onarıldıktan sonraki değerinin 1.175.000,00 TL olduğu değer kaybının buna göre 50.000,00 TL olacağı, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre ise 58.979,00 TL olduğu belirlenmiş, mahkemece reel piyasa koşullarına göre yapılan hesaplama esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş ise de raporda araçta hasar gören parçaların ve değerlerinin ayrı ayrı gösterilmediği,

aracın 2 el değerinin piyasa koşullarına göre değil kasko değerleri oranlanarak bulunduğu, rapora göre 5.800,00 TL olarak belirtilen hasar nedeniyle 50.000,00 TL değer kaybı meydana gelmesinin gerekçesinin açıklanmadığı anlaşılmakla raporun hüküm vermeye yeterli olmadığı görülmüştür.

Davalı taraf davacının gerçek zararını gidermekle yükümlü olup gerçek zararın usulüne uygun olarak tespit edilmesi gerekir.

Meydana gelen kaza nedeniyle, aracın hasar gördüğünden bahisle hasar miktarının ve bedelinin tespiti, davacının aracının markası, modeli, yaşı ve kaza ile uyumlu hasar durumu birlikte irdelenmek suretiyle araçtaki hasarlanan parçaların tek tek belirtilmek ve kaza ile uyumlu olduğu da teyit edilmek sureti ile kaza tarihindeki değerlerinin aracın yaşına ve değişecek parçalara göre hurda, amortisman ve kıymet kazanma tenzili de değerlendirilerek hasarlı parçaların bedeli + işçilik bedeli + KDV değerlerinin gösterilmesi, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının tespiti;

tamiri ekonomik değilse (araç pert ise) aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki farkın hasar bedeli olarak tespiti ile bu durumda araçta değer kaybı olmayacağı; aksi halde aracın tamirinin ekonomik olması durumunda da araçta oluşan değer kaybı bedelinin ise Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları doğrultusunda; fotoğraflar, kaza tespit tutanağı, faturalar sigorta ekspertiz dosyası ve tüm belgeler incelenerek,

aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza tarihindeki kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybını göstereceği ilkesine göre tespit edilmesi gerekmektedir.

Bu durumda mahkemece, 11.02.2022 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle bakiye değer kaybı talebiyle açılan davada yukarıda açıklanan ilkelere uygun olarak davacıya ait araçtaki hasarlı parçaların tek tek gösterilmesi, kaza ile uyumlu olup olmadığının belirlenmesi, davalı ... Müdürlüğünün itirazları da değerlendirilmek suretiyle değer kaybı yönünden uzman bilirkişiden gerekçeli, denetime ve hüküm vermeye elverişli rapor alınması ve varılacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken anılan hususların göz ardı edilmiş olması doğru görülmemiştir.

Davalı ... Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.