Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/374 K.2025/613

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı ... AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 30.09.2017 tarihinde davalı ... Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı araç ile davalı ...

AŞ adına kayıtlı olup davalı ...Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın karıştığı kazada bu araçta yolcu olarak bulunan davacının ağır şekilde yaralandığını, kazada her iki araç sürücüsünün kusurlu olduğunu ve kazanın iş kazası olduğunun tespit edildiğini, davacının 4 ay boyunca çalışamadığını, maluliyet oranının % 12 olduğunun belirlendiğini, tedavisi nedeniyle 32.000,00 TL ödediğini, yüzünde kalıcı izler oluştuğunu ve defalarca operasyon geçirdiğini, ayrıca kaza nedeniyle manevi olarak zarar gördüğünü, sigorta şirketlerine başvurudan ve arabuluculuk aşamasından sonuç alınamadığını belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL çalışma gücünün azalması nedeniyle tazminatın, 100,00 TL ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar için tazminatın davalı sigorta şirketleri ve davalı işyerinden, 32.000,00 TL tedavi giderinin davalı ...’dan olmadığı takdirde diğer tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı işyerinden kaza tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmesini, yargılama sırasında davalı ...Sigorta AŞ ile sulh olunduğunu, davalı ...

Sigorta AŞ yönünden davadan feragat ettiklerini bildirmiştir.

Davalı ...Sigorta AŞ vekili, davacının davalı sigorta şirketine başvurusunun maluliyeti bulunmaması nedeniyle reddedildiğini, aksi kanaat halinde Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasını talep ettiklerini, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olup kusur raporu alınmasını talep ettiklerini, geçici iş göremezlik tazminatı ve tedavi giderlerinin teminat dışında olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili, davacı tarafça usulüne uygun başvuru yapılmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, kusura ilişkin Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasını talep ettiklerini, davacının emniyet kemerinin takılı olup olmadığının araştırılması ve müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve tedavi giderlerinin poliçe teminatı dışında olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Başkanlığı vekili, davacının tedavisinin yapıldığı şirket ile davalı kurumun sözleşmesi bulunmadığını, davacının kaza sonrası tedavisinin Gazi Üniversitesince yapıldığı ve kuruma fatura edildiğini, davacıya mevzuat hükümlerine göre ödeme yapılamayacağının bildirildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalı cevap dilekçesi sunmamış, yargılama aşamasında davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğunu, Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesinden alınan 24.03.2021 tarihli raporda, kazanın meydana gelmesinde sürücü Yakup İnce'nin % 25 oranında, sürücü ...'ın % 65 oranında, davacının da % 10 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulu tarafından Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen 22.04.2022 tarihli raporda davacının özür oranının % 0 (sıfır) olduğu,

iyileşme süresinin 3 ay olduğunun belirtildiği, aktüer bilirkişi raporunda, davacının maddi zararını hesaplayarak ... tarafından yeterli ödeme yapıldığından geçici iş göremezlik tazminatı bulunmadığının, sürekli iş göremezlik zararı bulunmadığının, davalı ... sigortanın geçici bakıcı giderinden 269,59 TL talep edebileceğinin belirtildiği doktor bilirkişi raporunda talep edilen tedavi giderlerinin ...'nın sorumluluğunda olmadığının belirlendiğinden davalı ... aleyhine açılan davanın reddi gerektiği,

davacının davalılar ...ve ... sigorta lehine davadan feragat ettiğinden bu davalılar yönünden feragat nedeni ile davanın reddine karar vermek gerektiği, davacının kalıcı maluliyeti bulunmadığı, geçici iş göremezlik zararının ... tarafından karşılanmakla geçici-kalıcı işgöremezlik tazminatı, ekonomik geleceğin sarsılması ve çalışma gücünün azalmasından doğan tazminat taleplerinin sübut bulmadığı, bu alacaklar yönünden davadan davalı sigortalar yararına feragat ettikleri gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile davalı ... aleyhine açılan davanın husumet nedeni ile reddine, davalı ...ve ...

Sigorta AŞ aleyhine açılan davanın feragat nedeni ile reddine, davalı ...

AŞ aleyhine açılan maddi tazminat davasının davalının sigortacısı ...Sigorta AŞ olmakla, davalı sigortaya yapılan ödeme ile davalı da bu oranda borçtan kurtulduğundan ve davalının kusur oranı gözetildiğinde davacının bakiye alacağı bulunmadığından reddine, davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 10.000,00 TL manevi tazminatın 30.09.2017 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...

AŞ'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili ve davalı ... AŞ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, kazada hiçbir kusuru olmayan davacının yüzünde sabit iz kalmış olup hüküm altına alınan manevi tazminat tutarının hukuka aykırı olduğu olduğunu, davacının ömrü boyunca kazanın izini fiziken ve psikolojik olarak taşıyacağını, kaza nedeniyle işe giremediğini, polis olamadığını, yüzündeki sabit izin memur olmasına engel olduğunu, maddi ve manevi bütün hayatını etkilediğini ve müstakbel çalışma hayatını da etkileyeceğini, hükmedilen manevi tazminat tutarının hak ve nefaset kurallarına aykırı olduğunu,

davalı ...Sigorta AŞ ile maddi tazminat konusunda anlaşma sağlanarak protokol yapıldığını ve karşılıklı vekalet ücretlerinden feragat edildiğini, davalı ...

AŞ feragat kapsamında tutularak borçtan kurtarıldığını, mahkemece davalı lehine 300,00 TL vekalet ücretine hükmedildiğini, davalı şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını, davanın davalı ... yönünden husumet nedeniyle reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bedensel zarara rağmen husumet nedeniyle red kararı verilmesi ve ... lehine vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının doğru olmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ... AŞ vekili, davalı şirketin davada taraf sıfatına haiz olmadığını, davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, kazanın iş kazası niteliğinde olmadığını, şirketin kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu olayın niteliğine göre hukukçu bilirkişi tarafından incelenmesi gerektiğini, davalı şirket aleyhine hüküm altına alınan manevi tazminatın hukuka aykırı olduğunu, dava dışı sürücünün kendi kusuru ile zarara sebebiyet verdiğini ve manevi tazminatın davalı şirkete yüklenmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Davacı vekili, davalı ... Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı araç ile davalı ... AŞ adına kayıtlı olup davalı ...Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın karıştığı kazada bu araçta yolcu olarak bulunan davacının ağır şekilde yaralandığını belirterek maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuş, mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin hükme karşı davacı vekili ve davalı ... AŞ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

6100 sayılı HMK’nin “Dava Şartları” başlıklı 114/1-c bendinde “Mahkemenin görevli olması” dava şartları arasında sayılmış, aynı Kanun’un “Dava şartlarının incelenmesi” başlıklı 115/1. maddesinde “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.” düzenlemelerine yer verilmiş ve devamında dava şartı noksanlığının tespiti halinde uygulanacak hükümler düzenlenmiştir.

Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi için gerekli olan şartlar olup varlığı ya da yokluğu hâkim tarafından davanın her aşamasında kendiliğinden gözetilebileceği gibi taraflarca da noksanlığı davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Dava şartları mahkemeye, taraflara ve dava konusuna ilişkin olmak üzere üç ayrı ana bölümde incelenmelidir. Dava şartlarının hangi sıraya göre incelenmesi gerektiği konusunda açıklık olmamakla birlikte 6100 sayılı HMK’nın 143/2. maddesi uyarınca öncelikli olarak mahkemeye ilişkin dava şartlarının incelenmesi gerekir.

6100 sayılı HMK'nın 1. maddesinde "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmüne yer verilmiş olup görev hususu mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 1. maddesinde Kanun'un kapsamı belirtilerek, “Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir.

Bu kanun, 4 üncü maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.” düzenlemesi yer almış, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde ise 4857 sayılı İş Kanununa veya 11.01.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarında görevli mahkemenin, iş mahkemeleri olduğu belirtilmiştir.

Somut olay yukarıda açıklanan Kanun hükümleri ve ilkeler doğrultusunda değerlendirildiğinde, davanın 30.09.2017 tarihinde davalılardan ...

AŞ'nin işleteni olduğu ... plakalı araçta bulunan davacı ...'ın yaralanması nedeniyle açılan geçici iş göremezlik tazminatı, çalışma gücünün azalması nedeniyle tazminat, ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklı tazminat ve tedavi gideri ile manevi tazminat taleplerine ilişkin olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre davacı ...'ın kaza tarihinde davalı ... AŞ'de hizmet akdi ile çalıştığı, davalı şirket ile davacı arasında işçi-işveren ilişkisi bulunduğu, ...

Başkanlığı Sincan Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 21.10.2019 tarihli cevabi yazısında davacının maruz kaldığı iş kazası ile ilgili geçici iş göremezlik ödemelerinin bildirildiği, davanın 5510 sayılı Kanun'un 13/1-a ve b bentleri uyarınca trafik iş kazası niteliğinde olduğu nazara alındığında davaya bakmaya iş mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmıştır.

Diğer davalılar ... ve sigorta şirketleri ise de, İş mahkemeleri, Asliye Ticaret Mahkemelerine göre daha özel bir mahkeme olduğundan, usul ekonomisi, ihtiyari dava arkadaşları arasında görülen davalarda, taraflardan biri hakkında verilecek hükmün diğerini de etkileyeceği dikkate alındığında davalıların tamamı hakkında davanın özel mahkemede görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu durumda davanın açıklanan niteliğine göre 4857 sayılı İş Kanunu'nun 1 ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca davaya bakmaya iş mahkemesinin görevli olduğu, uyuşmazlığın iş mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken anılan hususun göz ardı edilmiş olması isabetli görülmediğinden davacı vekili ve davalı ... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.a.3 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak görev hususunda karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.