Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2024/196 K.2025/1532

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Makina Tesis Tasarım İmalat ve İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 29.01.2022 tarihinde davalı şirkete ait olup davalı sigorta şirketine kasko ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı araca çarpması sonucunda meydana gelen kazada davacıya ait aracın hasar gördüğünü ve değer kaybı oluştuğunu, onarım gören davacının aracında yaptırılan eksper incelemesi sonucunda 50.000,00 TL değer kaybı meydana geldiğinin belirtildiğini, ayrıca 472,00 TL eksper ücreti ödendiğini, davalıların zarardan sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla,

davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı için 1.000,00 TL ve 472,00 TL ekspertiz ücretinin ticari faizi ile birlikte davalılardan alınmasına karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında değer kaybı talebini 45.000,00 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, kasko poliçesinde ihtiyari mali sorumluluk teminatı bulunduğunu, zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sıralı sorumluluk öngörüldüğünü, davacı tarafça zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında ödeme yapıldığına ilişkin belge sunulmadığını, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ispatı gerektiğini ve Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasını talep ettiklerini, kasko sigorta özel şartlara göre değer kaybının teminat dışında olduğunu, gerçek zararın tespiti gerektiğini, dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı şirket vekili, davanın kısmi dava olarak açılmasının mümkün olmadığını, kazaya karışan aracın zorunlu ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olup değer kaybı zararının sigorta şirketi üzerinde olduğunu, davacının zorunlu mali sorumluluk sigortası tarafından karşılanmayan zararı bulunmadığından davalının sorumluluğu bulunmadığını, davacının karşılanmayan zararı var ise ihtiyari mali sorumluluk sigortası kapsamında sigorta şirketi tarafından karşılanacağını, davalı şirketin özen yükümlülüğünü yerine getirdiğinden sorumluluğu bulunmadığını, değer kaybı talebinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı istemine ilişkin olduğu, 09.08.2022 tarihli bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde davalı şirkete ait aracın sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğunun belirtildiği,

ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesinde her türlü değer kaybı, kazanç kaybı taleplerinin teminat dışında tutulduğunun belirtildiği ve sigorta şirketi yönünden davanın reddi gerektiği, 09.08.2022 tarihli bilirkişi raporundaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak 45.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 29.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı ...

Makine Ltd.Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı ... Makine Ltd.Şti vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

Makine Ltd.Şti vekili istinaf dilekçesinde, davanın kısmi dava olarak açılmasının mümkün olmadığını ve davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davalının işleteni olduğu aracın zorunlu ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olup davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olduğunu, davacının zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi tarafından karşılanmayan herhangi bir zararı bulunmadığından davalının sorumluluğu bulunmadığını, ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketi tarafından zararın karşılanacağını,

davalı sigorta şirketinin objektif özen yükümlülüğünü yerine getirdiğinden sorumluluğu bulunmadığını, talep edilen değer kaybının fahiş olduğunu, davacı taraf ile dava dışı işçinin uzlaştığını ve tüm zararın tahsil edildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca resen gözetilmesi gereken hususlar ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Davacı vekili, 29.01.2022 tarihinde davalıların işleteni ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğu araç ile davacıya ait aracın karıştığı trafik kazası meydana geldiğini, kazada davacıya ait aracın hasar gördüğünü ve değer kaybı oluştuğunu belirterek araç değer kaybı talebinde bulunmuş, mahkemece 09.08.2022 tarihli bilirkişi raporundaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak davalı işleten yönünden davanın kabulüne, değer kaybı talebinin ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesinde teminat dışı bırakıldığı gerekçesiyle davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davalı ... Makine Ltd.Şti vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dosya içeriğinden, 29.11.2022 tarihinde kaza tespit tutanağına göre sürücü ... idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halinde iken kavşakta sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucunda kaza meydana geldiği, ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı Kanun'un 57/1-b maddesi kuralını ihlal ettiği, davacıya ait araç sürücüsünün kural ihlali bulunmadığının belirtildiği,

davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeniyle değer kaybı talebinde bulunulmuş, mahkemece davacıya ait 2017 model ... marka aracın değer kaybı talebi yönünden hükme esas alınan 09.08.2022 tarihli raporda, aracın kaza nedeniyle hasar gören parçalarının bilirkişi tarafından belirlenip kaza ile illiyetinin ortaya konulmadığı, 08.04.2022 ve 11.04.2022 tarihli ekspertiz raporlarına atıf yapılarak rapor düzenlendiği,

değer kaybının ise aracın güncel piyasa değerinin 790.000,00 TL civarında olacağı, güncel rayiç fiyatın kasko değerlerindeki değişim oranı ile kaza tarihine taşınmasının en uygun yol olduğu belirtilerek kasko değerine göre oranlama yapılarak aracın rayiç değerinin 330.000,00 TL olacağı, onarıldıktan sonra ise 285.000,00 TL değerinde olacağı belirtilerek değer kaybının 45.000,00 TL olarak belirlendiği, raporun hüküm vermeye elverişli olmadığı anlaşılmıştır.

Davalı taraf davacının gerçek zararını gidermekle yükümlü olup gerçek zararın usulüne uygun olarak tespit edilmesi gerekir. Yargıtay uygulamalarına göre kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, önceye ait hasarları, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği gibi hususlar ile kaza tarihindeki emsal satışlar da araştırılmak suretiyle aracın olay tarihindeki ikinci el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki ikinci el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının belirlenmesi gerekir.

Bu durumda davacıya ait araca ilişkin davalıya ait aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası tarafından ödeme yapıldığı belirtildiğinden hasar dosyası ve ödeme belgelerinin getirilmesi, dava dışı sürücü tarafından ödeme yapıldığı iddia edilmiş olmakla dava dışı sürücü tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti ile ekspertiz raporları ve fotoğraflar, hasar dosyaları ve tüm deliller değerlendirilmek suretiyle uzman bilirkişiden öncelikle davacıya ait araçta hasar gören parçaların ayrı ayrı belirtilerek kaza ile illiyeti de değerlendirilmek suretiyle aracın onarımı için gereken parça ve işçilik bedellerinin ayrı ayrı belirtilmesi,

hasarın kaza ile uyumlu olup olmadığının belirlenmesi, daha sonra kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği gibi hususlar ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle Yargıtay uygulamaları doğrultusunda,

aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybını göstereceği ilkesine uygun olarak gerekçeli, denetime ve hüküm vermeye elverişli rapor alınması, tahkikatın eksiksiz olarak tamamlanması ve varılacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Davalı ... Endüstri Makine Ltd.Şti vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.