Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2024/991 K.2025/891

(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız) (HMK. 353/1-b.1 Maddesi Uyarınca Başvurunun Esastan Reddine)

ESAS NO : 2024/991

KARAR NO : 2025/891

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/04/2024

NUMARASI

2021/482 Esas - 2024/283 Karar

DAVANIN KONUSU

Eser Sözleşmesine Dayalı Alacak

KARAR TARİHİ : 16/10/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 16/10/2025

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada, mahkemece asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davalı - karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;

İDDİA

Davacı - karşı davalı vekili; taraflar arasında 03/07/2019 tarihinde, "Sivas Yıldızeli Nevruz Sulaması Arazi Toplulaştırma Hizmetleri Alt Yüklenici Sözleşmesi" imzalandığını, müvekkilinin arazi toplulaştırma işini başlattığını, bunun için gerekli personelin çalıştırıldığını ve gerekli ekipmanın müvekkili şirket tarafından sağlandığını, sözleşmenin müvekkili şirkete bakan yönüyle herhangi bir gecikmenin bulunmadığını, proje kapsamındaki bütün köylere ait mera izin dosyalarının hazırlanıp onaylandığını, DSİ 19. Bölge Müdürlüğüne yazılacak bir müzekkere ile bu hususun ortaya çıkacağını,

buna rağmen davalının sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini, sözleşmenin İşverenin Sorumlulukları başlıklı maddesinde, "İşveren, Alt Yüklenicinin sabit giderlerini karşılamak için her ay sonunda Alt Yükleniciye 16.000,00 TL ödeyecektir " hükmünün bulunduğunu, ancak işbu hükmün davalı tarafında hiçbir zaman tam ve vaktinde yerine getirilmediğini, buna rağmen müvekkilinin üzerine düşen yükümlülüklerin büyük bir kısmını tamamladığını, davalının ise sözleşme hükümlerini gereği gibi yerine getirmediğini, davalı şirketin gönderdiği fesih ve dayandığı nedenin haksız olduğunu,

davalının Ankara 23. Noterliğinden 25.06.2021 tarih ve 10378 yevmiye nolu ihtarnameyi keşide ederek akdi feshettiğini bildirdiğini, ihtar incelendiğinde, fesih sebebi olarak işin süresinde bitirilmemesinin gösterildiğini, davalı tarafından sözleşme feshedilmeden önce yapılan ve teslim edilen işlerin olduğunu ve bunların bedellerinin ödenmediğini, Ankara 67. Noterliğinden gönderilen 30.06.2021 tarih ve 10092 yevmiye numaralı cevabi ihtarlarında söz konusu yapılan işlerin bir kısmının açıklandığını ve feshin haksız olduğunun,

yaşanan gecikmenin davalı işveren şirketin edimlerini yerine getirmemesinden kaynaklı olarak ortaya çıktığının talep ve dava hakları saklı tutularak bildirildiğini, ihtar aşamasından sonra dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, Ankara Arabuluculuk Bürosunun 2021/78896 sayılı dosyası ile görüşmeler yapıldığını, ancak 30.07.2021 tarihinde "Anlaşamama" sonuçlu arabuluculuk tutanağının düzenlendiğini, müvekkili şirketin davalı tarafından akit haksız olarak feshedilmeden önce üzerine düşen sorumlulukları yerine getirdiğini ve aldığı ödemelerden fazla iş yaptığını, akdin feshinde müvekkili şirkete yüklenecek bir kusurun bulunmadığını,

davalı tarafın edimlerini yerine getirmemesinin bu durumu doğurduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 7.000,00 TL'nin fesih tarihinden başlayacak avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı yandan tahsil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı - karşı davacı vekili; sözleşmenin 5. maddesinde, alt yüklenicinin sözleşmenin imzalanmasına müteakip 7 gün içinde işe başlayacağı, işin tamamının süresinin 12 ay olduğunun kararlaştırıldığını, ancak davacı-karşı davalı firmanın sözleşme gereği işi süresi içinde tamamlayıp teslim etmediğini, bu nedenle Ankara 13. Noterliğinin 25.06.2021 tarih ve 10378 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 7 gün içinde gereken işlere başlanılmaması ve hızlı bir şekilde ilerlenmemesi halinde sözleşmenin feshedileceğinin davalı tarafa ihtar edildiğini,

yapılan ihtara rağmen gereken işlerin yapılmamış olması nedeniyle Ankara 13. Noterliğinin 24.08.2021 tarih 15034 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin 12. maddesi uyarınca anılan sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmenin 4. maddesi gereğince işin yapımında çalışan personelin her türlü hak ve borçlarından davacının sorumlu olduğunu, ancak davacı tarafından yapılan iş kapsamında alt işyeri dosyasının açılmadığını, bu nedenle de aslında davacı çalışanı olan personel, alt iş yeri dosyası olmadığı için müvekkil şirket iş yerinde sigorta kaydı altına alınmış olduklarını,

bu ödemelerin de sözleşme gereği hakediş kesilip fatura kesme aşamasına gelindiğinde davacıya fatura edilecekken, bunun yapılmadığını, sözleşmenin 6. maddesi gereğince müvekkili tarafından yapılan tüm bu masraf ve harcamaların aslında davacı tarafından karşılanması gerektiğini, davacı - karşı davalının "aylık 16.000,00 TL ödemelerin yapılmamış olması nedeniyle işin aksadığı" yönündeki iddialarının gerçeği yansıtmadığını,davacı tarafından yapılan ve idarenin hakedişine giren işler dikkate alındığında, ödenmesi gereken bedelden çok daha fazlasının davacıya ödenmiş olduğunu,

davacının aldığı ödemelerden daha fazla iş yaptığı ve bu işlerin bedellerinin ödenmediği iddiasının yerinde olmadığını, ayrıca, kabul anlamına gelmemekle birlikte temerrüt tarihinin dava tarihi olup, davacının fesih tarihinden itibaren faiz talebinde bulunmasını da kabul etmediklerini, davacı- karşı davalıya sözleşmenin 7. maddesi gereğince, idarenin hakedişine giren işler kapsamında ödenmesi gereken bedelden çok daha fazla ödeme yapıldığını,

yapılacak inceleme neticesinde de tespit edileceği üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL fazla ödemenin karşı dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi gerektiğini, karşı dava talepleri ile ilgili "Dava Şartı Zorunlu Arabuluculuk" başvurusu kapsamında Ankara Arabuluculuk Bürosu'na 2021/10343 numaralı başvurunun yapıldığını ve Arabuluculuk görüşmeleri neticesinde anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek,

hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile karşı davalıya yapılan şimdilik, 10.000,00 TL fazla ödemenin karşı dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte karşı davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı - karşı davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı-karşı davalı vekili; karşı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "asıl ve karşı davaya ilişkin iddia ve istemlerin yerinde olup olmadığının tespiti amacıyla, mahkememizce tensip aşamasından itibaren asıl ve birleşen davaya ilişkin uyuşmazlıkların çözümü için gerekli olan deliller ile tarafların dayandıkları delillerin toplanmasına karar verilmiş, tensiben verilen ara kararlar ile DSİ 19. Bölge Müdürlüğüne yazı yazılarak, "Sivas Yıldızeli Nevruz Sulaması Arazi Toplulaştırma Hizmetleri" işi ihalesine ilişkin tüm evrak ile DSİ Genel Müdürlüğü Proje İnşaat Dairesi Başkanlığına yazı yazılarak,

Sivas Yıldızeli Nevruz Sulaması Arazi Toplulaştırma Hizmetleri işine ilişkin tüm evrakın gönderilmesinin istenilmiş, taraflardan uyuşmazlık dönemine ilişkin ticari defter ve belgelerinin bulunduğu yeri bildirmelerinin istenilmiş, banka kayıtları getirtilmiş, 12.04.2022 tarihli celsede bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, dosya oluşturulan bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor ve ek raporlar alınmıştır.

Asıl ve karşı davaya ilişkin olarak yapılan yargılamaya, toplanan delillere, alınan asıl ve ek bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan sözleşmes uyarınca idare'nin dava dışı DSİ olduğu, davacı-karşı davalı ... Mühendislik Harita İnş.Taah...Ltd.Şti.'nin "Alt Yüklenici/Taşeron", davalı-karşı davacı ...

İnşaat Tic. ve San.Ltd.Şti.'nin ise "İşveren" olduğu, asıl davada davacı alt yüklenici sözleşme uyarınca üzerine düşen yükümlülüklerin büyük bir kısmını tamamladığını, davalı tarafından akit haksız olarak feshedilmeden önce üzerine düşen sorumlulukları yerine getirdiğini, aldığı ödemelerden fazla iş yaptığını ileri sürerek, ödenmeyen iş bedelini talep etmiş; davalı ise davaya verdiği cevabında ve açtığı karşı davasında, davacı- karşı davalı firmaya ödenmesi gereken bedelden çok daha fazla ödeme yapıldığını ileri sürerek,

fazla ödemenin tahsilini talep etmiş olup, aynı sözleşmeye ve sözleşme konusu işe ilişkin olarak açılan dava ve karşı davada yapılan yargılamada ve toplanan deliller sonrasında alınan bilirkişi raporlarında, birbirinden farklı sonuçlara ulaşılmış ise de mahkememizce DSİ 19. Bölge Müdürlüğüne yazılan "Sivas ili, Yıldızeli Nevruz Sulaması İşi Arazi Toplulaştırması" işi kapsamındaki işlerin yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa hangi taşeron tarafından yapıldığı,

hangi taşeronun işin hangi kısımlarını yaptığına ilişkin hususların dayanak bilgi ve belgeleri ile birlikte bildirilmesinin istenmesi üzerine DSİ 19. Bölge Müdürlüğünün 03.07.2023 tarih ve 3564092 sayılı yazısında cevap verildiği, yapılan iş ve işlemlerin CD içeriğinde sunulduğu, sonrasında bilirkişilerce yapılan inceleme sonucu düzenlenen10.08.2023 tarihli 3. ek rapor ile aynı bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 20.12.2022 tarihli ek raporun uyuştuğu görülmekle, davacının alt yüklenicinin bakiye alacağının;

yapılan imalat tutarı olarak tespit edilen 220.724,47 TL'den davalı-karşı davacı işverenin ödediği tutar olan 164.500,00 TL ile yansıtma tutarı olarak hesaplanan 6.926,58 TL çıkarılması sonucu davacının ödenmeyen bakiye iş bedeli alacağının 49.297,89 TL olarak hesaplandığı, buna göre, davacının ödenmeyen bakiye iş bedelinin bulunması karşısında, davalı işverenin bu ödemeyi davacıya yapmakla yükümlü olduğu, sözleşmeyi feshetmiş olmasının bu yönden bir öneminin bulunmadığı,

sözleşme feshedilmiş olup, davalı sözleşmenin feshinde haklı olsa bile alt yüklenici olan davacının yaptığı iş karşılığı hak ettiği tutarın ödenmesi gerektiği, asıl davada fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere 7.000,00 TL'nin talep edilmiş olması karşısında, asıl davanın talep edilen tutar üzerinden kabulü ile 7.000,00 TL'nin dava tarihi olan 16.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

davacının fesih tarihinden itibaren faiz yürütülmesine ilişkin feri nitelikteki talebinin, fesihle davacının talep ettiği alacak yönünden temerrüdün gerçekleşmemesi nedeniyle reddine, asıl davada davacı alt yüklenicinin alacaklı olduğunun tespit edilmiş olması karşısında, davalı tarafça açılan karşı davada ileri sürülen davacı-karşı davalı alt yükleniciye yaptığı işten fazla ödeme yapıldığı iddiasının ispatlanamamış olup, davacı alt yüklenicinin alacaklı olduğu" gerekçesi ile, asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı - karşı davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; yerel mahkemece alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, hükme esas alınamayacağını, DSİ tarafından sunulan bilgi ve belgeler ile bilirkişi tarafından sunulan, hükme esas alınan, son raporun birbirinden tamamen farklı olduğunu, hükme esas alınan rapor ve dosya kapsamı incelendiğinde bilirkişi tarafından kalem kalem yapılan hesaplamaların DSİ tarafından sunulan bilgiler doğrultusunda değil de, 20/12/2022 tarihli ek raporda kullanılan ve davacı tarafından sunulmuş olan DVD kapsamında belirlendiğinin görüleceğini,

davacı - karşı davalının taraflar arasında aktedilen sözleşme uyarınca yüklendiği edimlerini tam ve gereği gibi yerine getirmediğini, işi sözleşme ve şartname koşullarına uygun olarak yapmadığını, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 6. maddesinde işin götürü bedel karşılığının 350.000,00 TL olarak kararlaştırılmasına rağmen, bilirkişi tarafından sözleşme bedeli aşılarak,

sözleşmede herhangi bir hüküm bulunmamasına rağmen, bu bedelin 370.778,55 TL olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu ayrıca, hesaplama yapılarken hakediş düzenlemesinin de dikkate alınmadığını, mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Davacı alt yüklenici, davalı yüklenicidir. Mahkemece asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davalı - karşı davacı vekilince istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı - karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan ... · E-imzalıdır Üye ... · E-imzalıdır Üye ... · E-imzalıdır Katip ... · E-imzalıdır