Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/3060 K.2021/2247

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADA

A-)Açılan dava ve iddia :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ".... davalı bankanın müvekkili aleyhine haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bir takip yaptığını, takibin hukuka aykırı olduğunu, takibe konu bononu hem şekli yönden hem de esas yönlerinden hukuka aykırı olduğunu, müvekkili hakkında aynı dayanakla Denizli 1. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile de daha önce takip yapıldığını, müvekkili hakkında aynı dayanakla Denizli 1. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile de daha önce takip yapıldığını ve müvekkili tarafından yapılan itirazın neticesinde müvekkili lehine karar verildiğini,

karar neticesinde müvekkile yapılan ödeme emrinin tebliğ işleminin iptaline karar verildiğini, müvekkili lehine çıkan kararlar sonrasında davalı bankanın müvekkili aleyhine Çal İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile yeni bir takip başlatıldığını, takibin hukuka aykırı olduğunu, müvekkiline gönderilen ödeme emrinin ekinde senet sureti olarak gönderilen belgeyi kabul etmediklerini, davayı kabul etmediklerini, davanın kabulü ile söz konusu icra takibinin iptal edilmesine,

mahkeme masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, haksız yere icra takibi yapıldığı için alacaklı olduğu iddia eden taraf aleyhine alacaklı olduğu iddia edilen meblağın %20 sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini......" talep ve dava etmiştir.

B-) Cevap ve Karşı Talepler : Davalı vekili cevap dilekçesi ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C-)İlk Derece Mahkemesi Kararı :

İlk derece mahkemesince "........Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin Denizli ili mülki sınırları olarak belirlenmesine, iş bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiş olup, halihazırda açılmış davaların Denizli Asliye Ticaret Mahkemesine devredileceğine dair bir düzenleme mevcut değildir.

Bu nedenle iş bu davanın açılış tarihinin 01/09/2021 tarihinden önceki bir tarih olan 08.04.2021 tarihi olduğu da göz önüne alınarak HSK'nın yukarıda anılan kararı nedeniyle istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik yada gönderme kararı ile derdest dosyaların Denizli Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine olanak bulunmadığı, yukarıdaki açıklamalar göz önüne alındığında uyuşmazlığın meydana geldiği ve davanın açıldığı tarihte görevli olan mahkemenin uyuşmazlığı çözmesi gerektiği yönündeki ana kural doğrultusunda mahkememizin görevsizliğine...." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Kararı davalı yan istinaf etmiş ve dilekçesinde özetle "....Denizli il merkezinde Tüketici Mahkemesi kurulup göreve başlamadan önce tüketici uyuşmazlıkları Tüketici Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemeleri'nde görülmekte idi.

Fakat Tüketici Mahkemesi'nin kurulması ile birlikte Asliye Hukuk Mahkemeleri, davaların Tüketici Mahkemesi kurulması ve göreve başlamasından önce açılmış olmalarını dikkate almaksızın, görevleri sona erdiği için, dosyalarda kesin nitelikte gönderme kararı vererek devam eden tüm dosyaları Tüketici Mahkemesi'ne göndermişler, Tüketici Mahkemesi bu dosyaların hiçbirinde görevsizlik kararı vererek dosyaları geri göndermemiş,

Tüketici Mahkemesi'nce esasa girilerek karar verilmiş ve istinaf yoluna giden dosyalarda da Antalya BAM ilgili daireleri "Tüketici Mahkemesi kurulmadan önce açılan ve devam eden davalara Asliye Hukuk Mahkemeleri bakmaya devam edecektir" gerekçesiyle kaldırma kararı vermemiştir. O halde eldeki dosyada da Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevsizlik kararı kamu düzeninden HSK kararına, emsal uygulamalara-hukuk birliği ilkesine, usul ve yasaya aykırı olmuştur.

HSK kararı sonrasında ticaret mahkemesi sıfatıyla yargılama yapma görev ve yetkisi kalmayan ilçe Asliye Hukuk Mahkemesi'nin dosyayı Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderme kararı doğrudur, Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi eldeki dosyada görevli ve yetkilidir. ..." denilerek kararın kaldırılması talep ve istinaf edilmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan alacağa dair borçlu olunmadığı hususunda menfi tespit talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Öncelikle Çal Asliye hukuk mahkemesinin kararı teknik manada bir görevsizlik kararı olmayıp " devir" ve "gönderme" mahiyetinde olmakla somut uyuşmazlık açısından olumsuz görev uyuşmazlığı sözkonusu değildir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1'inci maddesi uyarınca mahkemelerin görevi ancak yasa ile belirlenebilir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir.

Anayasa'nın 37'nci maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz." denilerek görev ve kesin yetki kurallarının gücü, tabii hakim ilkesi olarak ifade edilen evrensel bir ilkenin anayasa hükmü haline getirilmesi suretiyle ortaya konmuştur. Tabii hakim ilkesi gereği yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce, yürürlükte bulunan yasalar aracılığıyla görevi, yetkisi ve işleyişi belirlenmiş olan mahkemede görülmesi gereklidir.

Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir (perpetuatio fori). Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğmasıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.

6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu'nun 4/1-a ve 7/2-f düzenlemelerine göre Adalet Bakanlığının bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamak, Kurul Genel Kurulunun görevleri arasındadır.

Ancak yargı çevresi bir mahkemenin hangi coğrafi alandaki davalara bakacağıyla ilgili olup, bir görev kuralı niteliğinde değildir. Bu karar ancak bundan sonra o yerde görülecek davaların yargılamasını yapacak mahkemeyi belirlemek maksatlıdır.

Nitekim karar 07.07.2021 günü alınmış, ancak yürürlük tarihi 01.09.2021 olarak belirlenmiştir. Kurul'un yargı çevresi belirlemeye ilişkin kararı, sadece bu kararın yürürlük tarihinden sonra açılacak davaları ilgilendirir. Aksi fikrin kabulü halinde Kurul'un tabii hakim ilkesini çiğneyerek derdest davaları dilediği mahkemede inceletme yetkisinin bulunduğu yolunda, Anayasa'ya aykırı bir sonuca varılacaktır.

Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararı yerinde olup, davalı yanın istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

......