Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1658 K.2024/905

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı asil, davalı İstanbul 18. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında dosya borçlusu ... aleyhine kambiyo senedine dayalı olarak başlatmış olduğu icra takip dosyasında da tarafına İİK 89/1 89/2 89/3 haciz ihbarnameleri yollayarak kendisini borçlu olarak eklettiğini ve bankalarda olan hesaplarına haciz koyarak bankalardaki parasını çektiğini, davalı tarafa hiçbir borcunun olmadığını, dava konusu İstanbul 18. İcra Dairesinin ...

Esas sayılı icra takip dosyasında tarafına yöneltilen takibin teminatsız olarak dava sonuna kadar durdurulmasına, bu talebi uygun görülmezse İİK'nın 72/3.maddesi gereğince icra dosyasına yapılacak ödemelerin alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davasının kabulü ile İstanbul 18. İcra Dairesinin ...

Esas sayılı icra takip dosyasında davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine, icra takip dosyasında yapılan icra takibinin iptaline, davalı tarafça haksız ve kötü niyetle takibe geçildiğinden davalı tarafın %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacının kardeşi ... aleyhine taraflarınca icra takibi başlatıldığını, işbu takip nedeni ile davacıya haciz ihbarnameleri gönderildiğinı, bu doğrultuda aynı dosyaya borçlu olarak eklendiği ve banka hesaplarına haciz konulmak sureti ile tahsilat yapıldığını, davacının işbu icra dosyası borçlusu ... kendisinden hiçbir hak ve alacağı bulunmadığını, müvekkile borçlu olmadığının tespitini talep ettiğini, davacının işbu davası açıkça hukuka ve yasalara aykırı olduğunu, reddi gerektiğini, davanın İİK MD.89 hükmünde yer alan menfi tespit davası olması ve mahkemece resen göz önüne alınacak hususlarla;

davanın öncelikle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Somut olaya bakıldığında; davacı üçüncü kişi, sadece takip borçlusuna borçlu bulunmadığını ispat etmekle yetinemez; üçüncü kişi, bundan başka, takip alacaklısının, üçüncü kişinin takip borçlusuna borçlu olmadığını bildiği halde, kötü niyetle, onu hataya (yanılmaya) (veya hileye-aldatmaya) düşürerek, borcun üçüncü kişinin zimmetinde sayılmasını sağlamış olduğunu da ispat etmesi gerekir.

Takip alacaklısının kötü niyetle takibi kesinleştirdiği ve alacağın zimmette sayılmasına karar verdirdiği iddiası onu ceza soruşturması ya da kovuşturması ile karşı karşıya bırakacak iddialardır. Yine kötü niyetin ispatı mahiyetinde de düşünüldüğünde, davacıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılmamıştır. Davalı, cevap dilekçesinde, İİK m. 72/4 gereği tazminat talebinde bulunmuştur. Maddeye göre. Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar.

Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez. Mahkememizce, tensip tutanağında tedbir kararı verilse de teminat yatırılmadığından, bu karar uygulanmamıştır.

İİK m. 72/4 gereği, tazminata hükmedilmesi için alacaklının alacağını geç almasına sebep uygulanan bir ihtiyati tedbir olmalıdır ancak dosyada teminat yatırılmadığından, uygulanan bir ihtiyati tedbir olmadığından, davalının İİK m. 72/4 gereği talep ettiği tazminatın reddine, Davanın reddine, Davalının İİK 72/4 gereği talep ettiği tazminatın reddine " karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı asil istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı asil istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin vermiş olduğu davanın reddi kararının usule ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkemenin icra takip dosyasında davalı tarafın kötüniyetli davrandığını ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davalı tarafın açıkça kötüniyetli davrandığını, zira haciz ihbarnamelerini T.K'nın 21.maddesine göre muhtara tebliğ ettirdiğini, ihbarnamelerden haberinin olmadığından süresinde haciz ihbarnamelerine itiraz edemediğini,

takip dosyasında borçlu olan kardeşi ... hiçbir alacağı bulunmamasına rağmen davalı tarafın borçlu kardeşinden olan alacağını tahsil etmek için kötüniyetli olarak kendisini icra dosyasına dahil etme çabasına girdiğini, kendisinin davalı tarafı tanımadığını, davalıya hiçbir borcunun olmadığını, dosya borçlusu olan kardeşinin kendisinde hiçbir hak ve alacağının olmadığını, davalı tarafın kötüniyetli olduğu haciz ihbarnamelerini 21.maddeye göre muhtara tebliğ edilmesinden dolayı davalı tarafın kötüniyetli olduğunun açık olduğunu, tanımadığı bir insanının kötüniyetli olduğunu başka türlü nasıl ispatlanacağını, kanunların kötüniyeti korumadığını,

kötüniyetli kanunu kullananlarını hukuk bünyesinde himaye etmeyeceğinden yerel mahkemenin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, İİK 89/3. maddesi gereğince açılan menfi tespit ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, "..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir.

Bu hükümde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere İİK'nın 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemelerdir. Benzer şekilde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi de 06.11.2023 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamında İİK'nın 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında davacı ile borcun tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmadığını, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığını dolayısıyla asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu açıklamıştır.

Bu durumda ilk derece mahkemesince, davacının takip borçlusu olmaması bu nedenle davada asliye hukuk mahkemesinin görevli olması gözetilerek HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuş, davacı asilin istinaf talebinin resen sebeplerle yerinde olduğu diğer istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Sonuç olarak, davacı asilin istinaf başvurusunun kabulü ile, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-3. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve görevsizlik kararı verilmesi için dosyanın kararı veren yerel mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...