Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/671 K.2025/1117

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacılar vekili ve davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde, davalı ...

A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunan, davalı ... adına kayıtlı olan ve davalı ... idaresindeki ... plaka sayılı araç ile dava dışı sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davalı sürücü yönetimindeki araçta yolculuk yapan davacı ... ın ağır şekilde yaralandığı ve iş göremezliğe maruz kaldığı, davacı .. in diğer davacılar ... ve ... nin çocukları olduğu, davalı sürücünün olayda asli ve tam kusurlu olduğunu, kazazede davacı ... in bedensel zararından dolayı acı ve ıstırap duyduğu ve maluliyeti nedeniyle de psikolojisinin bozulduğu,

diğer davacılar ... ve ... nin ise evladının uğradığı ağır cismani zarardan dolayı üzüntü duyduğunu beyanla ve fazlaya dair hakkı saklı tutulması kaydıyla davacı ... için 5.000,00 TL maddi tazminatın davalı gerçek kişilerden dava tarihinden ve davalı sigorta şirketinden ise olay tarihinden işleyecek ticari faiziyle tahsiline, yine davacı ... lehine 40.000,00 TL ve diğer davacılar ... ve ...nin her biri için ayrı ayrı 15.000,00'er TL olmak üzere toplam 70.000,00 TL manevi tazminatın ise olay tarihinden işleyecek ticari faiziyle davalı gerçek kişilerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili davacı ... için talep olunan 5.000,00 TL maddi tazminatın 100,00 TL'sinin geçici ve 4.900,00 TL'sinin sürekli iş göremezlik zararına ilişkin olduğunu açıkladıktan sonra sunduğu 16/09/2021 günlü ıslah dilekçesinde geçici iş göremezlikten kaynaklı maddi zararını 14.280,75 TL'ye ve daimi iş göremezlik zararını ise 394.011,50 TL'ye yükseltmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; ...plaka sayılı aracın şirketleri nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesiyle sigortalı olduğunu, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, sigorta genel şartları kapsamında ve azami poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, manevi tazminatın poliçe teminat limitine dahil olmadığı, kusurun ve zararın usulünce ispatı gerektiği, iddia olunan oranda malul kalındığına dair ATK ilgili ihtisas dairesinden rapor temin edilmesini, hatır taşıması ve müterafik kusur durumlarından ötürü lüzum indirimlerin uygulanmasını, talep olunan tazminatlar için ticari temerrüt faizi talebinin de yersiz olduğunu, müvekkili şirketin ancak yasal faiz ile sorumlu tutulabileceğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ....davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili idaresindeki aracın dava dışı ....A.Ş. nezdinde kasko sigortasının olduğu ve talep olunan tazminatların sigorta poliçe teminatı kapsamında yer aldığı, anılan şirkete davanın ihbarı icap ettiği, hadisenin vukunda müvekkilinin herhangi bir kusurunun da bulunmadığı, tazminat koşullarının oluşmadığı, aksi durumda ise davacı Sezen'in müvekkilinin alkollü olduğunu bildiği halde kullandığı araca binmesi ve hatır için taşınması nedeniyle lüzumlu indirimlerin uygulanması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Antalya 12.Asliye Ceza Mahkemesinin 20/12/2019 gün ve ... esas, ...sayılı karar örneği, kaza tespit tutanağı, kusur, maluliyet ve tazminat bilirkişi raporu, ekonomik ve sosyal durum araştırma tutanakları, nüfus kayıtları, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; uyuşmazlık konusu kazaya ilişkin ATK trafik ihtisas dairesinden temin edilen kusur raporuna göre davalı sürücünün hadisenin vukunda asli ve tam kusurlu olduğunun belirtildiği, ATK 2. İhtisas Dairesinden alınan maluliyet raporunda Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri kullanılmak suretiyle davaya konu trafik kazasındaki yaralanmasına bağlı arazı nedeniyle davacı .. in %23 oranında daimi malul kaldığı, iyileşme süresinin ise olay tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayacağının mütalaa edildiği,

tazminat bilirkişi raporunda davalı yanın asli ve tam kusur durumu, davacının TRH 2010 yaşam tablosundaki bakiye ömür süresi, ATK raporuyla saptanan geçici ve daimi maluliyet durumu, asgari ücret düzeyindeki gelirine ve kazazede davacının ev hanımı olmasından mütevellit asgari geçim indirimi uygulanıp uygulanmaması gerektiği hususundaki alternatifli yapılan hesaplamaya göre birinci durum aktif devrenin AGİ ilaveli olduğu halde geçici iş göremezlik zararının 15.778,90 TL ve sürekli iş görmezlik zararının 421.354,22 TL olarak hesaplandığı,

AGİ ilavesiz zararın ise geçici iş görmezlik zararının 14.280,75 TL ve sürekli iş göremezlik zararının 394.011,50 TL olarak hesaplandığı, tespit olunan bu zarardan sigorta şirketini poliçe limitinin 360.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olduğu, hatır taşıması ve müterafik kusurla ilgili değerlendirmenin mahkemenin takdirine bırakıldığı, rapordaki hesaplamaların usule uygun olduğu ve AGİ'siz yapılan hesaplamaya itibar edilerek belirlenen zarar miktarı üzerinden hatır taşıması dolayısıyla %20 ve müterafik kusur nedeniyle de %20 oranında indirim uygulanmak suretiyle bakiye maddi zarar yönünden davanın ispatlandığı,

manevi tazminat talebine ilişkin olarak ise olayın meydana geliş şekli, kusur durumu, kazazede davacının uğradığı bedensel zararın boyutu ve diğer etmenlere göre talebin kısmen haklı olduğu, yine evladın uğradığı ağır cismani zarar nedeniyle davacı ebeveynlerin manevi tazminata müstahak oldukları ve manevi tazminat istemlerinin kısmen yerinde görüldüğü gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile hesaplanan 14.280,75 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 394.011,50 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 408.292,25 TL maddi tazminatından %20'si oranında müterafik kusur ve %20'si oranında hatır taşıması indirimi yapılarak toplam

261.307,04 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ...

A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı tutulması ve hükmedilen tazminat için 04/01/2019 temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi işletilmesine, manevi tazminat davası bakımından davacı ... için 20.000,00 TL ve diğer davacılar ... ve .. nin her biri için ise 5.000,00'er TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılar ... ve .. dan tahsiline, fazlaya dair maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı yanın asli ve tam kusuru neticesinde vuku bulan trafik kazası nedeniyle davacının yüksek oranda malul kaldığı ve uzun süre tedavi gördüğünü, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması için gerekli şartların oluşmadığı gibi belirtilen nedenlere dair fahiş oranda tenzilat yapıldığını, uğranılan cismani zararın boyutu, davalı yanın asli kusur durumu, tarafların ekonomik ve sosyal konumu ile diğer etmenler göre hem kazazede davacı için hem de evladının uğradığı ağır cismani zarar nedeniyle ebeveyn davacılar lehine makul miktarda talep edilen manevi tazminat tutarlarınına aynen hüküm altına alınması gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri gibi karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; kazazede davacının %15 oranında malul kaldığına dair sunduğu Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan rapor ile ATK 2. İhtisas kurulunca hazırlanan ve %23 oranında davacıya daimi maluliyet tayini yapılan rapor arasında farklılık bulunduğunu, üst kuruldan alınacak ayrı bir maluliyet raporu ile bu çelişkinin giderilmesi gerektiğini, TRH 2010 yaşam tablosu ve 1,8 teknik faiz yönetimine göre zarar tespiti yapılmamasının da hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

Davalı .... vekili istinaf yasa yoluna başvurmamıştır.

İSTİNAFA CEVAP

Davalı ... vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; hatır taşıması ve müterafik kusur şartlarına ve belirtilen nedenlere dayalı uygulanan tenzilata yönelen istinaf itirazlarının hukuki bir dayanağının bulunmadığını, hükmedilen manevi tazminat tutarının da yetersiz olmadığını beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. Yine aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ağır bedensel zarar halinde zarar görenin yakınları da manevi tazminat isteyebilirler.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davalı ... idaresindeki .... plaka sayılı araç ile dava dışı sürücü .... yönetimindeki ... plaka sayılı aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davalı sürücünün kullandığı araçta yolculuk yapan davacı ... ağır şekilde yaralanmış ve iş göremezliğe maruz kalmıştır. Davacı ..., diğer davacılar ... ve .. nin çocuklarıdır. Davalının idaresindeki araç davalı .. A.Ş. nezdinde trafik sigortalı olup bu aracın kayıt maliki davalı ... dır.

Davacılar, belirtilen trafik kazası sonucunda davacı .. in yaralanması ve maluliyetinden dolayı kazazede davacı için geçici ve daimi iş göremezlik adı altında maddi tazminatın karşı aracın kayıt maliki sürücüsü ve trafik sigortacısı olan davalılardan müteselsilen, kazazede davacının bedensel zararı nedeniyle acı ve ıstırap duyması ve maluliyetinin verdiği ruhsal çöküntü için davacı ... lehine ve yine evladın uğradığı ağır cismani zarar nedeniyle duydukları üzüntüye karşılıkta diğer davacılar lehine bir miktar manevi tazminatın karşı aracın kayıt maliki ve sürücüsü olan davalı gerçek kişilerden tahsilini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davacılar vekili ve davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Davalı .. nın ilk derece mahkemesi karar tarihinden önce olacak şekilde ... tarihinde vefat ettiği anlaşılmıştır. Bu durumda ölüm ilk derece mahkemesinin yargılaması sırasında gerçekleşmiştir.

Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, 6100 Sayılı HMK’nın 50. maddesinde tanımlanan gerçek kişilerin taraf ehliyeti ve 4721 Sayılı TMK'nın 28/1. fıkrası uyarınca ölümle son bulur. Kural olarak bu durumda mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Ancak, ölü kişiye karşı yargılama yapılamaz ve ölü kişi adına hüküm kurulamaz. 6100 Sayılı HMK'nın 55. maddesi hükmü dikkate alınarak ölen tarafın mirasını reddetmeyen mirasçılarının, davayı dava arkadaşı olarak hep birlikte takip etmeleri gerekir. Bu halde mirasçılar arasında mecburi dava arkadaşlığı mevcuttur.

İlk derece mahkemesinin yargılaması sırasında ölüm ile taraf sıfatı sona eren davalı .. nın mirasçılık belgesi temin edildikten sonra, tüm mirasçılarının davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlanması ve sonrasında yargılamaya devam olunarak davalının mirasçıları yönünden hüküm kurulması gerekirken, mahkemece yargılama sırasında vefat eden davalının mirasçıları davaya dahil edilip taraf teşkili sağlanmadan ve mirasçılara savunma hakkı verilmeden ölü kişi adına hüküm kurulması yoluna gidilmesi doğru görülmediğinden, ilk derece mahkemesi kararının kamu düzeni yönünden kaldırılması gerekmiştir.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekili ile davalı ... sigorta vekilinin istinaf talebinin kamu düzeni yönünden 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1. fıkrası (a-6) bendi ve 355 maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın taraf teşkili sağlanarak yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davacılar vekili ile davalı ... A.Ş. vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

...