Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/3423 K.2026/347

Taraflar arasındaki davada Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, Tapu İptali ve Tescil istemine ilişkindir.

Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.03.2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna karar verildiği anlaşılmıştır.

Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 14.03.2025 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile mahkemenin görevsizliğine, görevli mahkemenin Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığının doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Asliye Hukuk Mahkemelerinin Görevi” başlıklı 2 nci maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu Kanun'da ve diğer Kanun'larda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.

6335 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2 nci maddesi ile değişik TTK’nın 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, asliye ticaret mahkemesi tüm ticarî davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir” hükmünü, 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası ise; “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükümlerini içermektedir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Örneğin, ödünç para verme işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, iflas davaları ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 154 ve devamı maddeleri hükmünce ticari dava sayılır.

Buna karşılık Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılan havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıklardan doğan davalar herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari dava vasfını kaybedecektir.

Somut olayımıza gelince; davanın kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklı tapu iptal ve tescil davası olduğu, mutlak ticari dava olmadığı, nisbi ticari dava özelliği de taşımadığı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Asliye Hukuk Mahkemelerinin Görevi” başlıklı 2 nci maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir hükmü uyarınca genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmakla Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M/:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere

1-6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. Maddeleri gereğince Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine,

2-Dosyanın merci tayini talebinde bulunan mahkemesine iadesine,

...