Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/630 K.2024/795

İncelenen Kararın Mahkemesi: Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 28/01/2022 Dava Türü: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesi) (Antalya Genel İcra ... Esas)

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, DSİ 13. Bölge Müdürlüğünce, davalılara ihale edilmiş olan ... İlçesi ... Yapım İşine ilişkin bir kısım proje, montaj ve imalat işlerinin davacı tarafından yapılması konusunda tarafların anlaştıklarını, davacının son hakedişinin ve ödemesinin yapılmaması üzerine, keşide edilen 75.547,01 TL bedelli faturanın, davalı tarafa noter aracılığıyla düzenlenen ihtarname ile tebliğ edildiğini, bu konuda alınan ihtiyati haciz kararına istinaden başlatılan icra takibine davalı borçluların itiraz ettiklerini belirterek, itirazın iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı iş ortaklığı adına davalı şirketler vekilinin cevabında, davalı iş ortaklığının adresi Ankara olduğundan ve davada Ankara Mahkemeleri yetkili bulunduğundan, mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, adi ortaklığın tüzel kişiliği olmadığından taraf ehliyetinin bulunmadığını ve adi ortaklığa karşı değil, adi ortaklığı oluşturan ortaklara karşı dava açılması gerektiğini, davacı tarafından yapılan işlerin bedelinin eksiksiz olarak ödendiğini, davacının yapmadığı işe ilişkin olarak gönderilen 75.547,01 TL bedelli faturaya itiraz edilerek,

cevabi ihtarname ekinde davacıya iade edildiğini, ortada muaccel hale gelmiş bir alacak bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının sözleşme kapsamında yaptığı ve bedellerini almadığı imalatı varsa bile, bu bedelin ancak idareye yapılan kesin hakediş ile birlikte tespit edildiğinde kendisine ödeneceğini, icra takibi ve davanın kötü niyetli, haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek, davanın usulden ve esastan reddine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... . vekili cevabında, davalı şirketin faaliyet merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri davada yetkili olduğundan, mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, davacının sözleşme kapsamında henüz muaccel hale gelmiş alacağının bulunmadığını, takibin dayanağı olan faturanın kabul edilmediğini ve ihtarname ekinde iade edildiğini, zira davacının fatura konusu imalatları yapmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için davacının sözleşme kapsamında yaptığı ve bedelini alamadığı imalatları olduğu düşünülse dahi,

bu bedellerin ancak idareye yapılan kesin hakedişle birlikte tespit edildiğinde kendisine ödeneceğini, davacının başlatmış olduğu icra takibinde kötü niyetli olduğunu belirterek, davanın reddine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, somut olayda, davalı iş sahiplerinin yerleşim yeri adreslerinin Ankara ve İstanbul ili olduğu, eser sözleşmesine konu işin, Antalya Aksu ilçesinde yapıldığı, bu durumda davalıların ikametgahı Antalya ili değilse de, sözleşmenin ifa yeri Antalya ili olduğundan, davalıların yetki itirazlarının yerinde olmadığı, Yargıtayın yerleşik içtihatlarına göre, eser sözleşmesi fesih ya da başka bir nedenle ortadan kaldırılmadıkça, sözleşme imzalandıktan sonra, sözleşme kapsamında yapılan işlerin yüklenici tarafından yapıldığının karine olarak kabul edilmesi gerektiğinin anlaşıldığı,

ancak bu karinenin aksinin savunulup ispat edilebileceği, bu kapsamda davalının aksini savunup iddia da etmediği dikkate alındığında, sözleşme kapsamındaki işlerin davacı yüklenici tarafından yapılıp teslim edildiğinin karine olarak kabul edilmesi gerektiği, mahkemece mahallinde 22/10/2021 tarihinde keşif icra edildiği, keşif sonrası 08/11/2021 tarihli bilirkişi raporunun değerlendirme kısmında, ödemesi yapılmayan tutarın 75.547,01 TL olarak rapor edildiği,

sözleşmenin ödeme başlıklı 5. maddesinde her ayın sonunda işveren ile DSİ arasında yapılan hakedişe giren miktarlar üzerinden taşeron hakedişinin yapılacağı ve yasal kesintiden sonra tahakkuk eden tutarın DSİ'nin işverenin hakedişini ödeme yaptığında 3 gün içerisinde davacının banka hesabına yatırılacağının düzenlendiği, bilirkişi tarafından da irdelenen bu maddeye göre yapılan hesaplamaya göre, davalıların davacıya hakedişlerini ödemediği ve davacının talep etmiş olduğu 75.547,01 TL'nin sözleşmedeki hesaplamaya uygun olduğunun belirtildiği, bu nedenle davacının talebinde haklı olduğunun kabul edildiği,

ancak alacağın takipten önce muaccel olmadığı, dolayısıyla davacı tarafından davalılara gönderilen ihtarnamelerin davalıları bu nedenle temerrüde düşürmediği kanaatine varıldığından, takip öncesi faiz yönünden talebin kabul görmediği, icra inkar tazminatı açısından ise, İİK 67/2 maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi için, öncelikle usulüne uygun olarak geçerli bir icra takibinin yapılması, borçlunun süresi içerinde ödeme emrine itiraz etmesi, itirazın iptali davasının 1 yıllık süre içerisinde açılması ve borçlunun haksızlığına karar verilmesi gerektiği, dosya kapsamında geçerli bir icra takibinin bulunduğu,

7 günlük itiraz süresi içerisinde davalının ödeme emrine itiraz etmiş olduğu ve yine itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, borçlunun haksızlığından kastın ise, alacak miktarının likit yani belirlenebilir olması gerektiği, borçlu şayet alacak miktarını belirlemek için bütün unsurları biliyor ise alacağın likit sayılacağı, ayrıca borçlunun icra takibine kötü niyetle itiraz etmesi şartının kanunda aranmadığı, somut davada alacağın eser sözleşmesinden kaynaklandığı,

işin yapılıp yapılmadığı ve yapılan işin değeri bilirkişi raporu ile belirlenecek olmakla, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, Antalya Genel İcra Dairesinin ...

Esas sayılı icra takip dosyasının davalıların yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin asıl alacak 75.547,01 TL ve 1061,80 TL ihtiyati haciz masrafı olmak üzere toplam 76.608,81 TL üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren yıllık yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına gerek olmadığına karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili, dava konusu faturanın davalıya noter kanalıyla ihtar edilmiş olup, muacceliyetin oluştuğu, bu nedenle işlemiş faize de hükmedilmesi gerektiği, fatura miktarının kuruşuna kadar doğru olup, hükme alındığından likit koşulunun oluştuğu, bu nedenle icra inkar tazminatına da hükmedilmesi gerektiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

Davalı... vekili, taraflar arasındaki sözleşmenin 5 maddesi gereğince, DSİ tarafından davalı şirkete hakediş kesilip ödeme yapılmadan alacağın muaccel olmayacağı ve davacıya ödeme yapılmayacağı, muaccel bir alacak olmadan düzenlenen faturaya istinaden alınan ihtiyati haciz kararına dayanarak icra takibi başlatıldığı, itirazın iptali davasının icra takibine sıkı sıkıya bağlı bir dava olduğu, bu davanın alacağın kaynağı bakımından da takibe bağlı olduğu, bu nedenle davanın reddi gerektiği, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, İcra İflas Kanununun 67. maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır. Dava bir yıllık hak düşüm süresi içerisinde açılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici (taşeron), davalılar ise iş sahibi (asıl yüklenici)'dir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire, ortaya koyduğu gerekçeye ve ayrıca dosya içerisine getirtilen delil ve belgeler ile mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporu dikkate alınarak, faturaya dayalı asıl alacak ve ihtiyati haciz masraflarına ilişkin alacak miktarı üzerinden itirazın iptaline karar verilmek suretiyle hüküm tesis edilmiş olmasına,

alacağın likit nitelikte olmaması itibariyle davacının icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinin reddine karar verilmiş olmasında isabetsizlik bulunmamasına göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla, davalı ... vekilinin (3.2) nolu bendin kapsamı dışında kalan hususlar bakımından, davacı vekilinin ise (3.3) nolu bendin kapsamı dışında kalan husus bakımından istinaf başvurularının ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.

3.2.6098 Sayılı TBK'nun 620 ve devamı maddelerinde düzenlenen adi ortaklığın tüzel kişiliği ve taraf ehliyeti bulunmamaktadır. Taraf ehliyeti 6100 Sayılı HMK 114/1-d maddesi gereğince dava şartlarından olup, taraflarca ileri sürülmese dahi, mahkemece re'sen nazara alınması gerekmektedir.

Davalı iş ortaklığının taraf ehliyetinin bulunmaması nedeniyle, bu davalı yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu davalı yönünden de yazılı şekilde esasa dair karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmemektedir. Kaldı ki, icra takibinin dayanağı olan Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ihtiyati haciz talebinin kabulüne ilişkin karar tesis edilen ...

Değişik iş sayılı dosyası üzerinden verilen 15/02/2021 tarihli ek karar ile, iş ortaklığı aleyhine takip yapılamayacağı gerekçesiyle, davalı iş ortaklığı yönünden 19/01/2021 tarihli ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın kabulüne ve kaldırılmasına karar verilmiştir. Belirtilen ek karar dikkate alındığında, adı geçen iş ortaklığı yönünden, geçerli bir icra takibinin varlığından söz edilemeyecek olması nedeniyle, bu yönden de dava şartı noksanlığı bulunmaktadır.

3.3.Yerel mahkemece, davacı tarafından davalılara gönderilen ihtarnamelerin, davalıları temerrüde düşürmediği gerekçesiyle, takip öncesi faiz yönünden talebin reddine karar verilmiş ise de, mahkemenin bu yöndeki kabulü dosya kapsamına uygun düşmemekte olup, yerinde değildir.

Zira, davacı tarafından, davalı iş ortaklığına keşide edilen ve faturaya dayalı 75.547,01 TL alacağın 10 gün içerisinde ödenmesi ihtarını içerir Antalya 15. Noterliğinin 10/07/2019 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, davalı iş ortaklığına 11/07/2019 tarihinde tebliğ edilmekle, ihtarnamede verilen sürenin dolmasını müteakiben 22/07/2019 tarihi itibariyle davalı borçlunun temerrüdü oluşmuştur.

Belirtilen alacak tutarının, takip tarihi olan 23/01/2021 tarihine kadar işlemiş yasal faiz tutarı, 10.264,04 TL olarak dairemizce hesaplanmıştır. O halde, hüküm altına alınan asıl alacakla, 10.264,04 TL takip tarihine kadar işlemiş faiz talebinin kabulüne, fazlaya ilişkin işlemiş faiz talebinin ise reddine karar verilmesi gerekirken, işlemiş faiz talebinin yazılı şekilde tümden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

Bu sebeplerle, taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca belirtilen hususların düzeltilmesi amacıyla kararın kaldırılarak, yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

1)İlk derece mahkemesi kararının tümüyle ORTADAN KALDIRILMASINA,

2)Antalya Genel İcra Dairesinin... Esas sayılı icra takip dosyasında, 75.547,01 TL asıl alacak, 1.061,80 TL ihtiyati haciz masrafı olmak üzere toplam 76.608,81 TL ile asıl alacağa takip tarihine kadar işlemiş 10.264,04 TL faiz alacağı yönünden borçlu davalılar ... ve ... itirazlarının iptaliyle, bu miktarlardan 76.608,81 TL alacağa takip tarihi olan 23/01/2021 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanacak şekilde takibin devamına, fazlaya ilişkin talepler ile icra inkar tazminatı talebinin reddine,

3)Davalı ...-... İş Ortaklığı yönünden açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine,

4)Alınması gerekli 5.934,28 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 1.077,67 TL harcın mahsubuyla, bakiye 4.856,61 TL harcın davalı ... ve davalı ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

5)Davacı tarafın başvuru harcı ile birlikte peşin ödediği toplam 1.136,97 TL harcın davalı ... ve davalı ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

6)Davacı tarafından harç dışında yapılan 1.451,40 TL yargılama giderinin, 86872/90728 oranında davalı ... ve davalı ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

7)Davalı ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin, kendi üzerinde bırakılmasına,

8)Davalı ... dışındaki davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

9)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ve davalı ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

10)Peşin alınan istinaf karar harçlarının istekleri halinde ilk derece mahkemesince istinaf yoluna başvuran taraflara iadesine,

11)Taraflarca yatırılan gider avanslarının kullanılmayan kısımlarının HMK'nun 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince yatıran taraflara iadesine,

...