Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi E.2024/4464 K.2024/384

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih ve numarası gösterilen ara karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... tarihinde davalı şirkete ait ve sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç park halinden trafiğe katılmak isterken aracının sol ön kısımları ile müvekkil şirkete ait seyir halinde olan sürücü . olan ... plakalı aracın sağ ön kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda davalı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ... nolu tramer sonucuna göre %100 oranında kusurlu bulunduğu, müvekkili şirketin aracında meydana gelen hasar, aracın kasko poliçesini yapan sigorta şirketi tarafından giderildiği,

ancak müvekkil şirketin aracında ciddi manada değer kaybı oluştuğu, belirsiz dava kapsamında, davaya konu kaza nedeni ile müvekkil şirketin aracında meydana gelen 1000 TL tutarındaki değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkile ödenmesini, davalı şirkete ait ...plakalı aracın 3. Kişilere devrinin yapılmasını engellemek için araç üzerine ihtiyati tedbir bırakılmasını, yargılama giderlerini davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini iddia ve talep etmiştir.

B) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "6100 sayılı HMK'nın 389 ve devamı maddeleri gereğince ihtiyati tedbir şartlarının somut olayda oluşmadığı, ihtiyati tedbirin ancak uyuşmazlık konusu üzerine konulabileceği, taleple bağlılık kuralı da dikkate alındığında ihtiyati tedbir talebinin reddine " şeklinde karar verilmiştir.

C) İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde;... tarihinde, davalı şirkete ait... plakalı aracın sürücüsü ..., park halinden trafiğe katılmak istediğinde, müvekkil şirkete ait seyir halindeki ... plakalı aracın sağ ön kısmına çarparak maddi hasarlı bir trafik kazası meydana getirdiğini, kazanın oluşumunda ...'ın %100 kusurlu olduğu, tramer raporu ile tespit edildiği, mahkeme, kazaya karışan araçların taraflar arasında çekişmeli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verdiğini, ancak, müvekkil şirketin zararına neden olan, ihtiyati tedbir talep edilen aracın sürücüsü, doğrudan kazaya karışan kişi olduğu,

HMK'nin 389. maddesine göre, mevcut durumda bir değişiklik olma ihtimali, hakkın elde edilmesini zorlaştırabileceği veya gecikme nedeniyle ciddi zararlar doğabileceği endişesiyle ihtiyati tedbir kararı verilebileceğini, Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi’nin.... E numaralı dosyasında ihtiyati tedbir talebinin reddine yönelik kararın kaldırılması ve davalı şirkete ait aracın üçüncü kişilere devrinin engellenmesi için araç üzerine ihtiyati tedbir konulması talep etmiştir.

D) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Davacının istinafı, İlk derece mahkemesince ret edilen tedbir talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi, Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılmıştır.

HMK'nun 394. maddesinde "Karşı taraf dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebileceği, ihtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı tarafın hazır bulunmaması halinde tedbire ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak kararı veren mahkemeye itiraz edebileceği, itiraz eden dilekçe ile itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazın dayanağı olan tüm delilleri eklemek zorunda olduğu, mahkemenin ilgilileri dinlemek üzere davet edeceği, gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yapılarak karar vereceği, itiraz hakkında verilen karara karşı da kanun yoluna başvurulabileceği" şeklinde düzenleme mevcuttur.

Ayrıca HMK'nun 396/1. maddesi uyarınca, durum ve koşulların değişmesi sebebiyle teminat aranmaksızın tedbirin değiştirilmesi ya da kaldırılmasına talep üzerine karar verilebilecektir.

Geçici hukuki koruma tedbirlerinin özel ve yaygın bir türü olan ihtiyati tedbir 6100 sayılı HMK’nun 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş, ihtiyati tedbirin şartlarını belirten 1. fıkrasında; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği belirtilmiştir.

Bilindiği üzere uyuşmazlık bir miktar para alacağına ilişkin ise İİK 257. vd. maddeleri gereğince ihtiyati haciz; uyuşmazlığın dava konusu hakkında olması halinde 6100 Sayılı HMK'nun 389. vd maddeleri gereğince ihtiyati tedbire ilişkin geçici hukuki koruma kararı verilmesi istenebileceği açıktır.

Somut olayda; davacının talebinin aracında oluşan değer kaybı tazminat talebi olduğu, anılan taleplerin 6098 Sayılı TBK'un 117 inci maddesi uyarınca kaza tarihinde muaccel hale geldiği anlaşılmakta ise de; ihtiyati tedbir ancak uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceğinden HMK 389.Maddesinde belirtilen koşulların oluşmadığı, ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir taleplerinin reddine ilişkin ara kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

Bu itibarla, dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; ihtiyati tedbire itiraz eden davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.