Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/2277 K.2025/148

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih ve numarası gösterilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A) DAVACI VEKİLİNİN İDDİASI VE İSTEMİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "müvekkili yolcu olarak bulunduğunu, yeğeni olan sürücü ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın ....günü Maliye Konutlarından ....

Mah. istikametine doğru seyir halinde iken idare tarafından yol çalışmasının bitirilmemiş olduğu ve buna rağmen gerekli ikaz ve uyarı levhalarının konmamasından kaynaklı ve yine ....'ın sokakları aydınlatma yükümlülüklerini yerine getirmemesinden ötürü sürücünün aracın direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu tek taraflı maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucu müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, müvekkilin yeğeni olan sürücü .... alkol kullanmadığından ve emniyet kemeri takılı olduğundan kazada hafif şekilde yaralandığını ve kazadan sonra hemen yardım çağrısı yaptığını,

...'in yardım çağrısına rağmen ambulans ve polis ekiplerinin geciktiğini ve ....'in gecenin geç saatinde yardım edecek birilerini bulmak amacıyla yukarıda bulunan caddeye doğru koştuğunu, müvekkilinin kaza sırasında yeğeni .... ile telefonda konuşuyor olmasından kaynaklı olay yerine en hızlı ....'in geldiğini, müvekkilini olay yerine direkt intikal eden ...in Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim Araştırma Hastanesine götürdüğünü,

kaza sonrası yapılan yardım çağrısına rağmen geciken polis ekiplerinin daha sonra olay yerine intikal ettiğini ve kazanın meydana gelme şeklini yeterince araştırmadan hem müvekkilin hem de araç şoförünün yokluğunda tek yanlı ve hatalı kaza tespit tutanağı düzenlendiğini, araç malikinin bu sebeple bilirkişiye başvurduğunu, .... Ltd.

Şti.'nin .... sayılı dosyası ile .... tarihleri arasında kesin olarak düzenlenen raporda, 20.07.2021 tarih ve 03:00 sıralarında sürücü ....'in sevk ve idaresindeki...plakalı araç ile .... mevkisinde seyir halinde iken aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek yoldan çıkarak taşlık alana girmesi sonucu tek taraflı maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini,... tarihleri arasında kesin rapor olarak düzenlediği,

bahse konu ekspertiz kesin raporunda sürücü ....'in dosya içerisinde sürücü belgesi olduğunun da tutanak altına alındığını, 05.09.2021 tarihinde bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen objektif ve tarafsız olmakla en teknik ayrıntıları ile düzenlenen raporda aracın içerisinde 2 kişi olduğu,

müvekkilin ve sürücünün beyanlarının desteklendiğine ilişkin detaylı bir bilirkişi raporu tanzim edildiğini, sürücü ...'in şüpheli, müvekkilin mağdur sıfatı ile yer aldığı Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ... nolu dosyası üzerinden yürütülen soruşturma dosyasında, kaza nedeniyle polis ekiplerince düzenlenen kaza tespit tutanağının hatalı olduğunun tespit edildiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kaza nedeniyle müvekkilinin ağır yaralandığını, geçici ve sürekli maluliyetinin oluştuğunu, tedavisi için harcamalar yaptığını,

maddi zararlarının giderilmesi için sigorta şirketine yapılan başvurudan ve arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla tedavi giderleri ve iyileşme sürecinde yapılan her türlü masraflar için 100,00 TL, geçici işgöremezlik nedeniyle iş ve kazanç kaybı için 100,00 TL, sürekli işgöremezlik nedeniyle çalışma gücü ve kazanç kaybı için 100 TL ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar için 100,00 TL olmak üzere şimdilik 400,00 TL'nın kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi birlikte davalıdan tahsilini" talep ettiği görülmüştür.

B) DAVALININ SAVUNMASI

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; "kaza tespit tutanağı ve ifade tutanaklarından anlaşılacağı üzere, sigortalı aracın sürücüsünün davacı olduğunu ve kimsenin kedi kusurundan kaynaklı tazminat isteminde bulunamayacağını, söz konusu talebin teminat dışı olduğunu, araç sürücüsünün ... olduğunun davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, her ne kadar davacı tarafından tespit yaptırılmış olsa da, yokluklarında yapılan tespitin kabul edilemeyeceğini, savunma ve itiraz haklarının kısıtlandığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla kazaya konu kusur oranının ve maluliyet oranının tespitinin gerektiğini, davacının sosyal ve ekonomik durumunu ispatlaması gerektiğini, sigorta şirketinin temerrüde düşmediğini beyan ederek davanın reddini" talep ettiği görülmüştür.

C) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Kararı ile; " yapılan açıklamalar, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından, somut olayın özelliğine göre, ispat yükü üzerinde olan davacı tarafından davaya konu kazaya karışan sigortalı araç sürücüsünün .... olduğu ispat edilemediğini, sürücünün davacı ....olduğunun kabulü gerektiğini, davalı sigorta şirketi tarafından, trafik kazasından kaynaklı işleten ve yardımcıları ile sürücünün kusuru nedeniyle üçüncü kişilere verilen zararların sigorta poliçesi kapsamında teminat altına alındığına göre, davacı sürücünün kendi kusuruna dayalı sigorta şirketi aleyhine tazminat talep etme hakkı bulunmadığını, bu durumda, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

D) İSTİNAF NEDENLERİ

Hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinafında özetle; bahse konu trafik kazasında yolcu koltuğunda bulunan müvekkilin ağır şekilde yaralandığını, yeğeninin de yaralandığını ve yardım çağrısı yaptığını, ambulans ve polis ekiplerinin geciktiğini, kararda.. ..'in yardım bulmak maksadıyla caddeye koşturmasının hayatın olanağına aykırı bulduğunu oysa ki yaşanan olay ile dehşete kapılan ve panikleyen birinin her türlü tavrı sergileyebileceğini, polislerin yeterince araştırmadan hem müvekkil hem de araç şoförünün yokluğunda sadece .... yanılgılı beyanları üzerine tek yanlı ve hatalı bir kaza tespit tutanağı tespit edildiğini, raporda aracın içerisinde 2 kişi olduğunu,

sürücü ...in şüpheli, müvekkil ...se mağdur olarak yer aldığını, olay yerine sonradan intikal eden polis ekiplerince müvekkilleri yokluğunda ....ın yanılgılı beyanlarıyla tanzim edilen kaza tespit tutanağının hatalı olduğunu, eksik inceleme yapılarak davanın reddine karar verilmesinin kararının hukuka aykırı olduğunu, somut delillere rağmen yerel mahkemenin ısrarla bahse konu kazada araç sürücüsünün .... olduğunun ispatlanmadığı gerekçesi ile davanın reddi kararı hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu,

yerel mahkemenin eksik ve usule aykırı kararının ortadan kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

E)DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, Tek taraflı trafik kazası sonucu davacıda meydana gelen yaralanmaya istinaden maddi tazminat istemine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılan incelemede;

Davacı vekili müvekkilinin yolcu olarak bulunduğunu, yeğeni olan sürücü ...'in sevk ve idaresinde bulunan .... plakalı aracın .... tarihinde tek taraflı trafik kazasına karışması sonucu müvekkilinin yaralandığından bahisle maddi tazminat talebinde bulunmuş olup , davalı vekili cevap dilekçesinde kazaya karışan aracı davacının kullandığından bahisle davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece taraflarca bildirilen delillerin toplanması için ilgili kurumlara müzekkere yazılarak belgeler dosya arasına kazandırılmıştır.

Davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulan ...tarihli makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda: "...Sigortalının, karayolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz taşıtlardan, römdüfk veya karavanlar ile iş makinelerinden ve lastik tekerlekli traktörlerden doğan menfaatinin, aracın karayolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz taşıtlarla müsademesi, gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması, aracın yanması,

çalınması veya çalınmaya teşebbüsü gibi tehlikeler dolayısıyla uğrayacağı maddi zararları teminat altına alırken, sigortalı aracı kullanan, koruyan ve/veya menfaat sağlayan kişi ve kurumlar önemli sorumluluklar yüklediği ve bu sorumlulukların yerine getirilmemesi halinde ispat hakkının yer değiştireceği Kasko Sigortası genel şartları içinde bulunmakta ve riskin teminat altına alındığı andan itibaren tarafların bu şartlara bağlı kalacağı kabul edilmiş olacağı bilinen bir husustur.

Sigortalı aracın maruz kaldığı kazanın seyir halinde olduğu, araç üzerinde oluşan hasarfarın Kasko sigortası teminat kapsamından karşılanmasının talep edildiğini ve bu müracaat talebin de belirtilen hususların doğru olduğu araç sürücüsü tarafından müşteki ifade tutağına yazılarak imza altına alındığı görüldüğünü, müşteki ifadesiyle, trafik polislerinin düzenlemiş olduğu tutanakların örtüşmediği görülsede sigorta şirketinin gerekli araştırmaları yapmadığını, araç üzerindeki elektronik kontrol ünitelerinden elde edilen bilgilerde sigortalı araç malikinin ifadelerini destekler yönde bilgi akışının görüldüğünü,

bu sebeple .... sigorta şirketinin gerekli araştırma ve incelemeleri yerine getirmediğini, polis raporuna göre dosyayı red yönde değerlendirdiği gözlemlendiğini, yapılan incelemede aracın elektronik kontrol ünitelerinden elde edilen bilgiler ve sigortalının emniyette vermiş olduğu bilgiler ile örtüşmesi nedeniyle ... Sigorta Şirketi araç üzerinde oluşan hasardan sorumludur..." şeklinde rapor düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Diyarbakır CBS' nin ... soruşturma numaralı dosya incelendiğinde dosyada bulunan ... tarihli kaza tespit tutanağında özetle kazaya karışan araç sürücüsünün ... olduğu, kaza yerine gelindiğinde sadece kazalı aracın görüldüğü, yaralı olan sürücünün yakını tarafından hastaneye intikal ettirildiği, bilgi alma amaçlı hastane görevlisi ve ....Polis Merkezi görevlileri ile görüşme yapıldığı, beyanda bulunan kişilerin ...in araçta tek başına olduğunu, yanında kimsenin olmadığını ve aracı kendisinin kullandığını ifade ettiğinin bildirildiği,

araç ve sürücü belgesi sorgusunda ....'in sürücü belgesinin beş yıl içinde ikinci defa alkol kullanmaktan geçici olarak alındığı, kazanın oluşumunda .... in kusurlu olduğu belirtilmiştir. Soruşturma dosyasında ifadesine başvurulan ... beyanında.

21/07/2021 tarihinde saat 03:20 civarlarında ikametinde bulunduğu adreste uyurken dışarıdan gelen gürültü sesiyle uyandığını, ne olduğuna bakmak için balkondan dışarı baktığında kaza yapan aracı gördüğünü, araçta yaralı olduğunu düşünerek polisi aradığını, sonrasında araçtan bir kişinin indiğini gördüğünü ancak hava karanlık olduğu için hangi taraftan indiğini göremediğini araçtan inen şahsın tek başına olduğunu ve yanında kimsenin olmadığını, araçtan inen başka birini görmediğini, sonrasında polislerin kendisini araması üzerine olayı anlattığını beyan etmiştir.

Polis Memurları ...ve ...beyanlarında.

20.07.2021 tarihinde saat 03:20 sıralarında meydana gelen trafik kazası anonsuna istinaden olay yerine gittiklerini, araç içerisinde ve çevresinde herhangi birine rastlamadıklarını, sonrasında detaylı bilgi almak için kazayı ihbar eden kişiyle telefon aracılığıyla görüştüklerini, kendisinin sese uyandığını, camdan baktığında araçtan bir kişinin indiğini gördüklerini, daha sonrasında yaralı şahsın hastaneye götürüldüğü bilgisine ulaştıklarını, olay yerine ulaştıktan yaklaşık on dakika sonra trafik ekiplerinin olay yerine geldiğini, edinilen bilgilerin trafik ekiplerine aktarıldığını beyan etmişlerdir.

Polis .... . ve ... beyanlarında. Diyarbakır Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünce görevli polis memuru olduklarını, 20.07.2021 tarihli 03.20 sıralarında meydana gelen trafik kazası anonsuna istinaden kaza mahalline gittiklerinde P.M.A.

Ekibinin orada olduğunu, kazanın nasıl gerçekleştiği sorulduğunda, araç sürücüsünün tek olduğu, yanında kimsenin olmadığı bilgisinin edinildiği, konuyla ilgili kazayı ihbar eden ve hastane polisiyle yapılan görüşmede, şahsın araçta tek olduğuna dair bilgilerin teyit edildiği, yapılan sorguda ...'in sürücü belgesinin beş yıl içinde ikinci defa alkıllu araç kullanmaktan geçici olarak el konulduğunun tespit edildiğini ve su bilgilere istanaden kaza tespit tutanağının düzenlendiğini beyan etmişlerdir.

Davacı soruşturma aşamasındaki beyanında aracı yeğeni olan dava dışı ....' in kullandığını beyan etmiş olup, mahkeme huzurunda tanık olarak dinlenen ... beyanında.

20/07/2021 tarihinde gece vakti amcası olan davacı ...'i Maliye Konutlarına sıraktığını, gece saat 02:30 civarlarında davacıyı ikamet ettiği adrese bırakmak tekrar almaya gittiğini, yol güzergahında seyir halinde iken davacının yeğeni olan ....ile telefonda görüşüyor olduğunu,, kazanın meydana geldiği yolda ışıklandırmanın bulunmaması ve bu nedenle yoldaki kum yığınını görememesi nedeniyle davaya konu kazanın gerçekleştiğini, kaza esnasında emniyet kemeri takılı olduğu için kendisine birşey olmadığını, ancak davacının emniyet kemerinin takılı olmaması nedeniyle kaza esnasında beli de zedelendiği için kapıyı açtığı anda yere düştüğünü,

yanına gittiğinde yerde baygın şekilde yattığını, yardım amacıyla caddeye gittiğini ancak herhangi bir kişiye ulaşamadığını, 20 dakika sonra geri döndüğünde aracın yanında kimseyi göremediğini, davacının en yakın hastaneye götürüldüğünü düşünerek Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesine gittiğini, sonradan davacıyı diğer yeğeni olan ....'in kaza yerine yakın olduğundan kendi aracıyla birlikte hastaneye götürdüğünü öğrendiğini. hastaneye gittikten sonra kaza yerine bir daha gitmediğini,

kazanın ilk gerçekleşmesinden sonra caddeye yardım için gidip tekrar aracın yanına geldiğinde kaza yerinde herhangi bir polis ekibine rastlamadığını beyan etmiştir. Tanığın benzer mahiyette soruşturma aşamasında ifadesinin bulunduğu görülmüştür. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş olup karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Sürücünün trafik kazasının oluşmasında kusurlu bulunması durumunda zarar gören 6098 Sayılı TBK'nun 49. Maddesi gereğince sürücüye, 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince motorlu araç işletenine karşı ve sorumluluk sigortacısına karşı dava açabilir. İşleten ve sürücü zarar görenlere karşı müteselsilen sorumludur. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri TBK'nın 162/2 ve 163. maddelerine göre borcun tamamından sorumludur. İhtilaf kazaya karışan aracın davacın sürücüsünün davacı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dosya incelendiğinde davaya konu kazanın 21/07/2021 tarihinde saat 03:20 civarlarında meydana geldiği kaza tespit tutanağından, davacı ve tanık beyanı ile soruşturma dosyasında beyanları alınan polis memurları ve bilgi sahibi beyanlarından sabittir. Bu hususta dosyaya yansıyan farklı bir beyan bulunmamaktadır.

Soruşturma dosyasında beyanı alınan tarafsız tanık ..., ikamet ettiği adresinde uyurken duyduğu ses üzerine uyandığını, balkondan dışarı baktığında kazaya karışan aracı gördüğünü, içinden tek bir kişinin indiğini ve hemen polisi aradığını beyan ettiği, her ne kadar davacı ve dava dışı ....' in sürücünün ...olduğu yönünde beyanları bulunmakta ise de , meydana gelen kaza nın oluş türü itibariyle kazada sürücü olan dava dışı ...' un yaralanmasının muhtemel olacağı, ancak sürücü olduğu belirtilen ....' un yaralandığına dair dosyada delil bulunmadığı,

meydana gelen kazanan niteliği ve davacının yaralanma türü dikkate alındığında, sürücünün kaza mahallini terketmeden telefonla yardım isteyebileceği imkanı olmasına rağmen kaza mahallini terkedip yardım aramaya gitmesi,

gitmiş olsa bile kazada yaralanan davacının 3 kişiler tarafından hastaneye götürülmesine kadar ya da polisler kaza mahalline intikal edene kadar kaza mahaline dönmemesi hayatın olağan akışına aykırı olup gerek bağımsız tanık .....' ın ifadeleri gerekse de kaza tespit tutanağında da kazaya karışan araç sürücüsünün davacı olduğu anlaşılmakla davacı sürücünün kendi kusuruna dayalı sigorta şirketi aleyhine tazminat talep etme hakkı bulunmadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesi yerinde olduğundan davacı vekilinin istinaf sebeplerine itibar edilmemiştir.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine,

vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esas yönünden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.