İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/987 K.2025/1133

: İstanbul Anadolu 2.ATM 2023/499 Esas 2024/22 Karar, : İstanbul Anadolu 2.ATM 2023/500 Esas 2023/580 Karar

ASIL VE BİRLEŞEN DAVALARDA

ASIL VE BİRLEŞEN DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/07/2025

Asıl ve birleşen davaların reddine ilişkin kararın asıl ve birleşen davalarda davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin nakliye rizikolarına karşı sigortaladığı sigortalısı ... şirketi tarafından Polonya'daki alıcıya 28.6.2021 tarihli fatura ile 662 bağ metal profil emtianın 26.6.2021 tarihinde ... numaralı konişmento ile ... gemisine 38 konteyner yükü olarak yüklendiğini, emtianın 3.8.2021-17.8.2021 tarihleri arasında ...

Terminalinden tahliye edilerek Liman Antreposuna istiflendiğini, tahliye sırasında nem alıcıların emtia üzerine akarak korozyona ve hasara sebep olduğunun anlaşıldığını, hasarın konteynerler içerisine yerleştirilen nem alıcıların bünyesinde topladıkları nem ile zamanla doyum noktasına ulaştığı ve üzerindeki nem ve kimyasal karışımını emtianın üzerine akıtarak/damlatarak emtia yüzeyinde paslanmaya sebebiyet vermesi neticesinde meydana geldiğinin tespit edildiğini, hasara sebebiyet veren nem alıcıların davalı ... şirketinden satın alındığını, diğer davalı ... nem alıcıların üreticisi, ...

Sigorta ise ...'ın ürün sorumluluk sigortacısı olduğunu,hasar nedeniyle müvekkili şirket tarafından sigortalısına 25.000-USD tazminat ödendiğini ve sigortalının halefi olduğunu, müvekkilinin sigortalısına ödediği tazminatın davalılardan talep edildiği ancak taleplerinin sonuçsuz kaldığını, müvekkilinin alacağının tahsili için İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin ... esas sayılı dosya ile icra takibi başlattıklarını, davalıların takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalıların itirazının iptaline, takibin devamına ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN 2023/500 ESAS SAYILI DAVA: Davacı vekili; asıl davada ki aynı vakıaları tekrar ederek. 23.08.2021 tarihli fatura ile satılan 153 bağ metal profil cinsi emtianın 11 adet 40’ konteyner içerisine yüklenerek 21.08.2021 tarihli ... numaralı konşimento kapsamında ... gemisine yüklenen emtianın Polonya’ya sevk edildiğini, konteynerlerin 28.09.2021 – 29.09.2021 tarihleri arasında ...

Terminalinden tahliye edilerek Liman Antreposuna istiflendiğini, emtiaların nem alıcıları nedeniyle hasarlandığının anlaşıldığı, sigortalıya ödenen hasar tazminatının davalılara rücusu için başlattıkları İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalılar tarafından itiraz edildiğini davalıların itirazlarının iptaline, icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN 2023/498 ESAS SAYILI DAVA: Davacı vekili; asıl davadaki vakıalar tekrar edilerek sigortalının 10.8.2021 tarihli fatura muhteviyatı 316 bağ profilin 9.8.2021 tarihli ... numaralı konişmento kapsamında ... gemisine yüklenen emtianın 28.9.2021-29.9.2021tarihleri arasında ...

Terminalinden tahliye edilerek Liman Antreposuna istiflendiğini, emtiaların nem alıcılarının akması nedeniyle hasarlandığının anlaşıldığı, sigortalıya ödenen hasar tazminatının davalılara rücusu için başlattıkları müvekkili şirket tarafından sigortalısına 25.000-USD tazminat ödediğini, ödenen tazminatın davalılardan talep edildiği ancak taleplerinin sonuçsuz kaldığını, müvekkilinin alacağının tahsili için İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin ... esas sayılı dosya ile icra takibi başlattıklarını, davalıların takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalıların itirazının haksız olduğunu iddia ile itirazın iptaline,

takibin devamına ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN 2023/499 ESAS SAYILI DAVA: Davacı vekili, sigortalının 27.7.2021 tarihli fatura ile Polonya'da mukim alıcıya satılan 419 bağ profil emtiasının 27 adet konteynere yüklenerek 28.7.2021tarihli ... nolu konişmento ile ... Gemisine yüklendiğini 4.9.2021 -22.9.2021 tarihlerinde ...

Terminalinden tahliye edilerek Liman Antreposuna istiflendiğini emtiaların nem alıcıları nedeniyle hasarlandığının anlaşıldığı, müvekkili şirket tarafından sigortalısına 25.000- USD tazminat ödediğini ve sigortalısının halefi olduğunu, müvekkilinin sigortalısına ödediği tazminatın davalılardan talep edildiği ancak taleplerinin sonuçsuz kaldığını, müvekkilinin alacağının tahsili için İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya ile icra takibi başlattıklarını, davalıların takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalıların itirazının haksız ve yersiz olduğunu iddia ile itirazın iptaline,

takibin devamına ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ASIL VE BİRLEŞEN DAVALARA CEVAP

Davalı ... Sig.A.Ş. vekili; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirket nezdinde ... (...) ... Sanayi ve Ticaret AŞ adına tanzim edilen ... numaralı 3. Şahıs ve Ürün Sorumluluk Sigorta Poliçesinin 31/05/2021-2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere düzenlendiğini; poliçe teminat limitinin olay başı maksimum 82.149.000-TL olduğunu somut olayda;

... firmasının uluslararası deniz taşımacılığında kullanılmak üzere taşınan çelik emtiaların korozyona uğramasını engellemek amacıyla ... sigortalı firmadan ... marka ... markalı nem alıcı malzeme satın aldığı ve taşıma sonucunda taşınan metal ürünlerin müşterilerine ulaşması sonrasında yapılan kontrollerde konteyner içerisinde bulunan ürünlerde hasarlar tespit edildiği,eksper raporunda açıkça görüleceği üzere ortada bir ürün hatası bulunmadığı, tamamen kullanıcıdan kaynaklı hasar oluştuğunun tespit edildiğini, 6 adet nem tutucu torbanın konteyner için yeterli olmadığı,

en az 12 tane konulması gerektiği ve bu konuda firmaya bilgilendirme yapıldığı açıkça yazılı olarak tespit edilmiş, buna ilişkin taşıyıcı firmaya bilgilendirmelerin yapıldığı tespit edilmiş, konteynerler üzerinde deformasyonların olduğu, nem tutucuların iyi sabitlenmediği, taşıma esnasında düştüğü ve hatta taşınan emtia ile temas halinde olduğu, yüklerin konteyner duvarına koruma olmadan bitişik konulduğu ve zarar görmesine karşın bir koruyucu materyal kullanılmadığı tespitleri yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davalı ... (...) AŞ vekili asıl ve birleşen davalarda;

davacının müvekkili şirketin üreticisi olduğu nem alıcı torbaların ayıplı olduğuna ve bu nedenle emtianın hasara uğramasına neden olduğu iddiasının dayanaksız olduğunu, hasarın, sigorta ettirenin her bir konteyner için kullanması gereken adette nem alıcı torba kullanmaması ve/veya konteynerlerin zeminine doğrudan yükleme yapması, konteyner içini temizlemeyip ıslakken yükleme yapılması,

konteynerlerin taşımaya uygun nitelikleri haiz olmaması vb. gibi bizatihi sigorta ettirenin sorumluluğunda olan yükleme sürecindeki hata ve eksikliklerden yani sigorta ettirenin kendi kusurundan veyahut taşıma sürecinde ya da konteynerlerden tahliye ile alıcı yedinde bulunurken kaynaklanan herhangi bir sebeple oluştuğunu, bu sebeple müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını,davanın reddi ile alacağın % 20'si nispetinde müvekkili şirkete kötü niyet tazminatı ödemesine hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı ...Ltd.Şti. vekili asıl ve birleşen davalarda;

hasar, sigorta ettirenin her bir konteyner için kullanması gereken adette nem alıcı torba kullanmaması ve/veya konteynerlerin zeminine doğrudan yükleme yapması, konteyner içini temizlemeyip ıslakken yükleme yapılması, konteynerlerin taşımaya uygun nitelikleri haiz olmaması vb. gibi bizatihi sigorta ettirenin sorumluluğunda olan yükleme sürecindeki hata ve eksikliklerden yani sigorta ettirenin kendi kusurundan veyahut taşıma sürecinde ya da konteynerlerden tahliye ile alıcı yedinde bulunurken kaynaklanan herhangi bir sebeple oluştuğunu, bu sebeple müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmayıp,

bu durumun davacı sigortacının atadığı ekspere de bildirildiğini, davacı tarafından durum açıkça bilinirken müvekkili şirket aleyhine bile bile haksız takip başlatılıp akabinde dava açılmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek haksız davanın reddine, müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını bilmesine karşın kötü niyetli takip başlatan davacının ayrıca takip konusu alacağın % 20'si nispetinde müvekkili şirkete kötü niyet tazminatı ödemesine hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; somut olayda; dava dışı sigortalı şirketi tarafından konteynerler içerisinde en az 10-12 adet şerit nem alıcı kullanılması gerekirken 5-6 adet kullanılmış olduğu, konteynerlerdeki nem alıcı miktarlar ve kullanılan bölgelerin kullanma kılavuzu ile uyuşmadığı, bazı konteynerlerde dıştan delinmeler olduğu,

konteyner kapak fitillerindeki aşınma ile kapak aralarından konteyner içine hava akımı olabileceği, emtianın deniz yolu ile taşındığı düşünüldüğünde tuzlu su buharı, nem veya deniz dalgası sonucu konteynerdeki nem oranın artarak ürünün hasarlanmasına yol açabileceği, konteyner içinde kapak bölgesinde asılı olması gereken nem tutucuların bulunmadığı, konteyner içinde bulunan nem alıcıların nemi aldığı ancak nem oranının yüksek olması sebebiyle yüksek doygunluk sağladığı, hasarın oluşmasına dava dışı sigortalı ...

Endüstrisi A.Ş. yeterli miktarda nem alıcı kullanmayarak hasara neden olduğundan asıl ve birleşen davaların reddine, davalılar yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl ve birleşen davalarda davacı vekili; yükleme fotoğraflarından yükleme esnasında havanın yağışsız olduğu, konteyner içlerinin kuru ve temiz olduğu, profillerinde passız ve temiz durumda olduğunu, hasarın konteynerler içerisine yerleştirilen nem alıcıların bünyesinde topladıkları nem ile zamanla doyum noktasına ulaştığı ve üzerindeki nem ve kimyasal karışımını emtianın üzerine akıtarak/damlatarak emtia yüzeyinde paslanmaya sebebiyet vermesi neticesinde meydana geldiği tespit edildiğini, nem tutucu torbaların patlamış olması onların hatalı imal edildiğini açıkça ortaya koyduğunu,

Bilirkişiler tarafından bu ihtimal üzerinde hiç durulmamış olup yalnızca davalıların beyanları doğrultusunda incelemeler yapılarak görüş sunulduğunu, bilirkişilerden beklenen konuya ilişkin bilimsel ve teknik incelemeler yapması ve mahkemeyi hukuk dışı alanlarda bilimsel olarak aydınlatması olduğunu, ancak bilirkişilerin dosyada mevcut olanları tekrar ettiğini, her bir dava dosyasında 103.234,04-TL vekalet ücreti takdir olunduğunu her bir dosya için maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl ve birleşen davalar davacı sigorta şirketi tarafından nakliyat emtia sigortası sigortalanan sigortalıya ait varma yerinde hasarlandığı anlaşılan emtia nedeniyle sigortalıya ödenen hasar tazminat bedelinin davalılardan rücusu istemli başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı sigortalısına ait emtianın Polonya'da mukim alıcıya deniz yolu ile 4 ayrı seferde yapılan taşıma sonunda emtialarda meydana gelen hasarın konteyner içine konulan nem alıcıların ayıplı olması doygunlaşıp patlaması nedeniyle; nem alıcıların yolculuk sırasında aktığı, emtia üzerinde dağıldığı,

korozyona ve hasara sebebiyet verdiği ileri sürülmüştür. Davalı ... (...) AŞ nem alıcıların üreticisi, Davalı ...Ltd.Şti sigortalıya satan şirket, davalı sigorta şirketi de üreticinin ürün sorumluluk sigortacısıdır. Ürünlerin satın alındığı zamanda yürürlükte bulunan 7223 sayılı kanunun "ürün sorumluluğu tazminatı" başlıklı 6 maddesinde "(1)Ürünün bir kişiye veya bir mala zarar vermesi halinde, bu ürünün imalatçısı veya ithalatçısı zararı gidermekle yükümlüdür.

(2) İmalatçı veya ithalatçının sorumlu tutulabilmesi için, zarar gören tarafın uğradığı zararı ve uygunsuzluk ile zarar arasında ki nedensellik bağını ispat etmesi zorunludur." Şeklinde düzenlenmiştir.Satıcının ayıba karşı tekeffül borcunun düzenlendiği TBK'nın 219. maddesine göre, satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Satıcı bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.TBK nın 229 maddenin son cümlesi gereğince de ,satıcı kendisine hiçbir kusur yüklenmeyeecğini ispat etmedikçe ,alıcının diğer zararlarını da gidermekle yükümlüdür. Yargılama aşamasında; mahkemece aralarında Kimya Mühendisi, Metalurji Mühendisi bilirkişilerden oluşan heyete tevdi edilerek bilirkişi raporu alındığı; bilirkişi raporunda.

"CD II nem alıcı torbaların %400 e kadar brüt nem alma kapasitesine sahip olduğu, ancak bir deniz konteynerin de normal koşullar altında CRD II kullanımına ilişkin tavsiyelerde torbaların sadece %150-250 nem emdiği, bu nem miktarının kalın bir jele dönüştüğü, nemi torbanın içinde tutmanın temel nedeninin de bu olduğu, %300 ve daha fazla nem absorsiyosyonu durumunda jelleşmiş sulu kalsiyumklorür çözeltisinin jel kuvvetinin azaldığı,

kalsiyumklorür çözeltisinin film malzemesinden geçmesi /penetrasyonu riskinin arttığı, bu riski ortadan kaldırmak için CDII torbalarının toplam emme kapasitesinin %200'ünü kullanarak /tüketerek konteyner başına 12-20 kg nem alabilen miktarda CDII nem emici tavsiye edildiği, sigortalı tarafından kullanım klavuzunda olması gereken kadar konteyner içine nem tutucu yerleştirilmediği, 40'lık konteynere 10-12 adet şerit nem tutucu kullanılması gerekirken 5-6 düzeyinde kullanıldığı,

38 konteynerlik taşımada 31 adet konteyner içindeki ürünlerde korozyon ve kavitasyona rastlanmadığı halde kullanılan miktarın 912 adet, kullanılması gereken miktarın 1820 adet olduğu, hasara nem alıcıların yetersizliği yanında yolculuk sırasında konteynerde delikler de tesbit edildiğinden başkaca harici etkenlerin korozyona sebebiyet vereceğini raporlarında bildirmişlerdir.Davacı vekili bilirkişi raporunun yeterli olmadığını ileri sürse de doğru kullanım halinde hasar oluşmayacağı, nem alıcıların kapasitesini aşan miktarda nem ile karşılaşıldığında,

nem alıcıların patlamasının ayıptan değil yeterli sayıda kullanılmaması olduğu ortaya konulmuştur. Davalı satıcı tarafından da gönderilen e-posta içeriğinde bir adet konteyner için 14=14 kullanılması gerektiği bilgisinin verildiği anlaşılmaktadır.

Hasarın davalıların üretici ve satıcı olduğu üründe ki ayıp nedeniyle değil kullanım hatası nedeniyle meydana geldiği ; sigortalı satıcı tarafından yoğun nem ortamı olması doğal olan yaz aylarında birbirine yakın tarihlerde yapılan deniz taşımalarında yeterli oranda nem alıcı kullanılmadığı belirlenerek hasar sebebi olarak yeterli bilimsel açıklamalar ile ortaya konulduğu anlaşılmakla ,hasarın ayıplı üretim ve satıştan doğduğu kanıtlanamadığından davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Davacı tarafça ayıp iddiası kanıtlanamadığından davanın reddi gerekirse de AAÜT'nin 13'üncü maddesinin dördüncü fıkrası, "Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur." hükmünü haizdir.

Açılan dava maddi tazminat istemine ilişkin olduğu halde davalılar yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmesi aykırı olduğundan davacı vekilinin bu kısıma yönelik istinaf nedeni yerindedir.Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin davalılar yararına takdir olun vekalet ücreti bakımından istinaf nedeni yerinde olduğundan başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından yeniden karar verilerek asıl ve birleşen davaların reddine, davalılar yararına tarifenin 13.4 maddesi uyarınca vekalet ücreti takdir edilmesine karar verilmiştir.