İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2025/1498 K.2025/1132

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sırasında verilen ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında, dava açılmadan önce başka mahkemece verilen değişik iş dosyasındaki ihtiyati tedbir kararının, menfi tespit davasının açıldığı mahkemece kaldırılması ara kararına karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili, davalı yanın haksız ve hukuka aykırı bir şekilde davacıya icra takibi başlattığını, davacının yasal süresinde itiraz hakkını kullanamadığını, icra takibine dayanak faturaların gerçeği yansıtmadığını, icra ve haciz işlemleri uygulanarak davacının aracına ve bankalardaki hesaplarına haciz konulduğunu, davacının borçsuz olduğunun tespiti için huzurdaki davayı açtığını, teminat karşılığında icra dosyasındaki bedelin alacaklıya ödenmemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkemece 12.09.2025 tarihli ara karar ile.

İİK 72/3 maddesi uyarınca icra veznesine yatırılacak borcun takip alacaklısına ödenmemesi yönündeki ihtiyati tedbir talebinin dosyaya sunulan deliller itibariyle yaklaşık ispat koşulunu sağlamadığını, itiraz eden vekilinin İstanbul Anadolu 13. ATM'nin 24/07/2025 tarihli 2025/800 - 2025/900 D.İŞ ve Karar sayılı tedbir kararına itirazının kabulüne, İstanbul Anadolu 13. ATM'nin 24/07/2025 tarihli 2025/800 - 2025/900 D.İŞ ve Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece verilen bu karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; İİK Madde: 72/3 kapsamında talep edilen tedbir talebi yönünden hmk 390/3 gereği yaklaşık ispat kuralı aranmasının hukuka aykırı olduğunu, çoğun içinde az da vardır" kuralı gereği dosya borcunu temin eden davacı yönünden ödemelerin alacaklıya ödenmemesi ile birlikte icrai işlemlerin durmasının yasal zorunluluk olduğunu, dava dilekçesinde de izah edildiği üzere İstanbul Anadolu 13. ATM'nin 24/07/2025 tarihli 2025/800 - 2025/900 D.İŞ ve Karar sayılı ile İİK md:72/3 kapsamında verilen tedbirin kaldırılmasına yönelik haksız ve hukuka aykırı olarak karar veren yerel mahkeme ilamının kaldırlmasını ve tedbirin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

2004 sayılı İcra İflas Kanunu Madde 72/3 uyarınca; "...İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir..." hükmüne yer verilmiştir.

Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez.

Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir. (Değişik: 09.11.1988-3494/6 md.)

DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir.

Davacı; davalı ile konvayör bant alımı, kurulumu ve devreye alma işlerine ilişkin dava dışı üçüncü şirkete teslim edilmek üzere ortak imalat için şifaen sözleşme yapmıştır.

Söz konusu sözleşme kapsamında davalı tarafından davacı adına fatura düzenlenmiş ve tahsili amacıyla icra takibine konu edilmiştir. Bu sürede icra takibi kesinleşmiş, davacının menkulleri üzerinde haciz işlemi uygulanmıştır. Davacı, İstanbul Anadolu 13. ATM'nin 24/07/2025 tarihli 2025/800 - 2025/900 D.İŞ ve Karar sayılı tedbir kararının devamı ile icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesini talep etmiştir.

Her ne kadar İstanbul Anadolu 13. ATM'nin 2025/800 - 2025/900 D.İŞ ve Karar sayılı 24/07/2025 tarihli ihtiyati tedbir kararının HMK 390 kapsamında davaya bakan mahkemece tedbir talepleri değerlendirileceğinden tedbirin kaldırılması doğru olmuşsa da icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünden tedbir kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme ara kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.