İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1816 K.2025/157

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar hakkında Bakırköy 2. FSHHM'nin 2021/214 D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti yapılmasını talep ettiklerini, ancak bilirkişinin inceleme yapmasının engellendiğini belirterek,

davacıya ait ... başvuru numaralı Faydalı Model Belgesi ve yine ... nolu Türk Patent ve Marka Kurumunca kayıtlı insanlarca çalıştırılan tehlikeli aksamı işleyen makinelerde çalışma esnasında oluşabilecek acil durumu algılayarak iş kazaları önleyen veya hafifleten buluşuna davalıların haksız ve izinsiz olarak taklit ve başka bir makine içerisine monte ederek haksız tescilini sağlayarak ve devamında tescilli makinelerinden ayrı olarak da üretim ve satışını yapmak sureti ile tecavüzlerinin öncelikle tespitine,

zararın tespiti ile belirsiz alacak olarak şimdilik 150.000-TL maddi ve 50.000-TL müvekkil ürünündeki değer-itibar kaybı tazminatının davalılardan ticari faizi ile müşterek ve müteselsilen tahsili ve davalılardan ... ve ... adına yapılan ve TürkPatent de bildirimi ve yayını yapılan tescilin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının patent hükümsüzlüğü ile ilgili iddiaları yönünden müvekkil ...

Makina'ya husumet düşmediğini, davaya dayanak gösterilen TR ... sayılı patentin henüz başvuru aşamasında bulunduğu, yani henüz patent kararı verilip verilmeyeceği belli olmadığı, sürecin çok başında olunduğu dikkate alınarak amir hüküm niteliğinde bulunan SMK md. 141/4 uyarınca, işbu davada karar verilmeyeceğinden davanın patent başvurusuna dayanan 'kısmının tefrik edilmesine;

tefrik edilen “patent başvurusuna tecavüz edildiği” iddiasındaki davanın mevsimsiz açılmış olması nedeniyle usulden reddine, ... sayılı patent başvurusu sürecinin Türk Patent nezdinde devam ettiği nazara alınarak nihai sürecin işbu dava bakımından bekletici mesele yapılmasına, ... A.Ş.'nin başta davasını somutlaştırma yükümlülüğü olmak üzere dava dilekçesindeki usulü eksiklikleri tamamlamasını, Faydalı modelin haksız olarak tescil edilmiş olması ve ... A.Ş.

Tarafından kötü niyetli olarak, ticari bir gelir elde amacıyla bu hakkın kötüye kullanılması nedeniyle, mahkemece öncelikle karşı davadaki hükümsüzlük ve ihtiyati tedbir talepleri üzerinde inceleme yapılmasını, haksız surette ve usule ve esasa aykırı açılmış olan davanın e reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, taraflar arasındaki uyuşmazlığın kaynağını davacı tarafın davalılar ... ile ... aleyhine ikame ettiği Mahkemenin ...

E. sayılı dosyasındaki yargılamada, davacı-karşı davalı vekiline maddi tazminatın hangi usule göre hesaplanmasını talep ettiklerini ve davalılar ... ile ...'in TPMK'dan tescil başvurusu yaptıkları patentin tescil başvuru numarasını bildirmesi için iki haftalık kesin süre verilmesine, aksi takdirde maddi tazminat davasının ve bu davalılara karşı açmış olduğu hükümsüzlük davasının açılmamış sayılacağının ihtarına karar verildiği, davacı-karşı davalı tarafça kesin süre içinde hem maddi tazminatın hesaplama yöntemine ilişkin hem de hükümsüzlüğünü talep ettiği patenti bildirmediği,

bu haliyle HMK'nın 119/1-ğ maddesi gereği davacının talep sonucunu açık bir şekilde açıklama yükümlülüğü altında bulunmasına karşın açıklamadığı gerekçesiyle davacı tarafın patentin hükümsüzlüğü ve maddi tazminat talebi cihetiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı - karşı davalı ... San. ve Tic.

A.Ş vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçemiz ekinde davalıların TPMK'dan tescil başvurusu yaptıkları patentin tescil başvuru numarasına yer verdiklerini, dava dilekçesinin 75. sayfasında ilgili başvuru numarasının yer aldığını ve ve 01/03/2022 tarihli bilirkişi raporunun 6 ve 13. sayfasında da açıkça yer alması nedeni ile bu hususta bir beyanda bulunulmadığını, ön inceleme oturumunun, hazırlık mahiyetinde ve esasa girmeden verilecek kararları içeren oturum olduğunu, maddi tazminat talebinin somutlaştırılmasının ise tahkikat aşamasında yapılan incelemeler neticesinde talep edilebileceğini,

dolayısıyla ön inceleme aşamasında tahkikat aşamasına ilişkin talepte bulunulmasının da isabetli olmadığını, davaların yok yere uzamasını veya uzatılmak istenmesini engellemek üzere düzenlenen kesin süre kuralının, kanunun amacına uygun olarak kullanılması, davanın reddi için bir araç sayılmaması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, mahkeme aksi kanaatte ise beyanda bulunulmaması nedeni ile maddi tazminat ve hükümsüzlük davasının açılmamış sayılması kararının, orantılılık ve ölçülülük ilkelerine aykırı olarak ağır bir yaptırım olduğunu ve adil yargılanma hakkına yapılan bu müdahalenin ihlal niteliğinde olduğunu ileri sürerek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, patent hakkına tecavüzün tespiti, maddi tazminat, itibar tazminatı ve hükümsüzlük talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince maddi tazminat ve hükümsüzlük davasının tefrikine karar verilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde, tefrik edilen maddi tazminat ve hükümsüzlük davasının açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Karar davacı-karşı davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İlk derece mahkemesince, 30/05/2023 tarihli duruşmada verilen 6 no'lu ara kararda.

"Davacı-karşı davalı vekiline maddi tazminatın hangi usule göre hesaplanmasını talep ettiklerini ve davalılar ... ile ...'in TPMK'dan tescil başvurusu yaptıkları patentin tescil başvuru numarasını bildirmesi için iki haftalık kesin süre verilmesine, aksi takdirde maddi tazminat davasının ve bu davalılara karşı açmış olduğu hükümsüzlük davasının açılmamış sayılacağının ihtarına" karar verilmiş, verilen kesin süre içinde ara kararın yerine getirilmemesi üzerine, davacı-karşı davalı tarafça kesin süre içinde hem maddi tazminatın hesaplama yöntemine ilişkin hem de hükümsüzlüğünü talep ettiği patenti bildirmediği,

bu haliyle HMK'nın 119/1-ğ maddesi gereği davacının talep sonucunu açık bir şekilde açıklama yükümlülüğü altında bulunmasına karşın açıklamadığı kabul edilmiş ve davacı tarafın patentin hükümsüzlüğü ve maddi tazminat talebi cihetiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından dava dilekçesinin netice-i talep bölümünde hükümsüzlüğü talep edilen davalılara ait patentin tescil başvuru numarası bildirilmemişse de, dava dilekçesi ekinde tescil bilgilerini içeren patent dosya bilgileri ibraz edildiği, ibraz edilen belgede tescil numarasının ... olarak yer aldığı, ayrıca alınan 01/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda da davalıya ait patentin tescil numarasının ... olarak belirtildiği, dolayısıyla hükümsüzlüğü talep edilen patente ilişkin netice-i talepteki muğlaklığın ortadan kalktığı görülmektedir.

01/03/2022 tarihli bilirkişi raporu ile netice-i talepteki muğlaklığın ortadan kalkmasının üzerinden 1 yıldan fazla süre geçtikten sonra, davacı vekiline 30/05/2023 tarihli duruşmada patent tescil numarası için süre verilmesi ve sonrasında hükümsüzlük davasının açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde belirsiz alacak olarak şimdilik 150.000-TL maddi tazminat talep etmiş, ancak maddi tazminata yönelik hesaplama yöntemini verilen kesin süreye rağmen mahkemeye bildirmemiş, bu nedenle de ilk derece mahkemesince maddi tazminat davasının HMK'nın 119/2.maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Davacı vekilinin dava dilekçesindeki 150.000-TL şeklindeki maddi tazminat talebi somut ve açık olup, netice-i talebin muğlak olduğundan bahsedilemeyecektir. Davacı vekilinin maddi tazminatın hesaplama yöntemine ilişkin somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmemesi, delillerin değerlendirilmesi ve davanın subutuna ilişkin aşamada değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle maddi, tazminat yönünden davasının açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.