İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2019/1983 K.2021/730

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, trafik kazasının sürücünün %100 kusuruyla tek taraflı olarak 11/07/2016 tarihinde gerçekleştiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3'üncü maddesi ile A.5'inci maddesinin ç bendine göre ancak üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla oluşan destek zararlarının destekten yoksun kalma teminatı kapsamında olduğunu,

destek kişinin kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin sigorta teminatı kapsamında olduğuna ilişkin düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili dilekçesinde özetle;

yerel mahkemece davanın reddine karar verilmesinin hukuk ve hakkaniyete aykırı olduğunu, müteveffanını desteğinden yoksun kalan ve üçüncü kişi konumunda olan müvekkilinin kazanını oluşumunda herhangi bir kusuru bulunmadığını, işleten veya sürücü tam kusurlu olsa bile destekten yoksun kalan davacıların zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduklarından davacı eş yönünden davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağına karar verilmesi gerektiğini, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) kapsamı dışında kalan hallerin kanunda sınırlı olarak sayıldığını belirterek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 355'inci maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Davacı destek alacaklısı ... eşi ölen destek ...

01/05/2016 başlangıç, 30/05/2017 bitiş tarihli poliçe ile sigortalı olan Fransa plakalı araçla 11/07/2016 günü E-80 otoyolunu takiben seyir halindeyken, üç şeritli yolun en sağında seyreden dava dışı ... yönetimindeki ... plakalı kamyonun sağ arka tamponuna ve tekerlerine çarpması nedeniyle oluşan trafik kazası sonucu öldüğü konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Somut olayda tartışılması gereken hukuki sorun; desteğin kendi kusuruyla oluşan trafik kazasında ölmesine rağmen destek alacaklısı lehine destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceğine ilişkindir.Olay sonucu trafik polisi tarafından düzenlenen ve yargılama evresinde itiraz edilmeyen trafik kazası tespit tutanağında kazanın oluşumunda Fransa plakalı araç sürücüsü ...'nin KTK'nin 56/1-c maddesinde öngörülen önlerinde giden araçları güvenli ve yeterli bir mesafede izlememek maddesini ihlal ettiğinden kusurlu olduğunu ve diğer sürücünün kusuru olmadığı bildirilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun(TTK) 1425'inci maddesine göre sigorta poliçesi genel ve varsa özel şartları içerir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Yeni Genel Şartları 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Genel şartların C.10'uncu maddesiyle 12/8/2003 gün ve 25197 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları yürürlükten kaldırılmıştır.Yeni genel şartların C.11'inci maddesine göre; yeni genel şartlar, genel şartların yürürlük tarihi olan 01/06/2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır.

Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma olanağı bulunmamaktadır.

Sigortacılık Kanunu 11'inci madde hükmüne göre ise, sigorta sözleşmesinin ana muhtevası müsteşarlıkca onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenir.01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1'inci maddesinde "Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir" biçiminde belirlenmiştir.

Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3'üncü maddesinde "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır" şeklinde düzenlenmiştir.

Kapsama giren teminat türlerinin tanımlandığı A.5'inci maddesinin (ç) bendinde Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Teminatı "Üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararlarını karşılamak üzere bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre belirlenecek tazminattır" biçiminde ifade edilmiştir.

Anılan Genel Şartların A.6'ncı maddesinin (c) bendinde "İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri" ve (d) bendinde "Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri" zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatının dışında kalan hallerden sayılmıştır.

Somut olayda; sürücüsü olduğu Fransa plakalı araç ile seyir halinde bulunan destek Haşim Meşecikli'nin tam kusuruyla neden olduğu 11/07/2016 tarihinde meydana gelen kaza sonucu vefat ettiği; poliçenin düzenlenme tarihinin de 01/05/2016 başlangıç, 30/05/2017 bitiş tarihli olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Davacı eş, desteğin tam kusuru ile neden olduğu kaza nedeniyle, desteğin zorunlu mali sorumluluk sigortacısından destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuştur.Davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen poliçenin teminat başlangıç ve bitiş tarihleri 01/05/2016-30/05/2017 tarihleri olup, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamı ise 01.06.2015 tarihinde,

yani poliçenin teminat başlangıç tarihi olan 01/05/2016 tarihinden önce yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarına göre belirlenecektir.Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.3'üncü maddesine ve A.5'inci maddesinin (ç) bendine göre, ancak üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla oluşan destek zararları, destekten yoksun kalma (ölüm) teminatı kapsamındadır.

Bunun sonucu olarak, sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için, motorlu aracın işletilmesi sırasında ölen kişinin mutlaka üçüncü bir kişi olması gerekir. Açıklanan bu maddi ve hukuksal olgulara göre somut olayda işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu sürücü murisin (destek) üçüncü kişi olarak kabulü olanaklı değildir.

Yine Genel Şartların A.6'ncı maddesi (d) bendine göre destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin teminat kapsamı dışında tutulması nedeniyle, somut olayda tam kusuru ile kendi ölümüne neden olan sürücü murisin destek tazminatı sigorta teminatı kapsamında değildir.

Poliçenin teminat başlangıcı tarihinde yürürlükte bulunan KTK'de sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin sigorta teminatı kapsamında olduğuna ilişkin bir düzenleme de yoktur.

Bu sebeplerle; desteğin davaya konu trafik kazasında tam kusurlu olduğu ve davacının desteğin idaresindeki aracın sigortacısı olan davalı sigorta şirketinden destek tazminatı talep etme hakkı bulunmadığının anlaşılması karşısında, davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.