İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1477 K.2024/1724

Taraflar arasındaki Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde talep eden davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkilinin şirket mobilya üretim sektöründe faaliyet gösterdiğini, 01.08.2024 tarihinde çıkan yangın sonucunda fabrikası tamamen yandığını, 250 milyon TL civarında bir zararın olduğunu, yangın soğutmanın günlerce devam ettiğini, itfaiye tarafından yangın raporunun yangından 20 gün kadar sonra 21.08.2024 tarihinde hazırlanabildiğini, zararların tespiti amacıyla Küçükçekmeçe 7. Sulh Hukuk Mahkemesi 2024/45 değişik iş numaralı dosya açıldığını, dosya kapsamında keşif icra edilmiş ancak halihazırda rapor hazırlanarak dosyaya sunulmadığını,

müvekkilinin mezkur yangın sebebiyle bütün iş yeri zarar gördüğünü, 2019 yılı Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Envanter defteri, 2019 yılı 1. ay ve 12. Ay Arası (12. Ayda Dahil), Alış Faturaları,Satış Faturaları, Gider Fişleri, Personel Özlük Dosyaları, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri, Müdürler Kurulu Karar Defteri, Pay Defteri, 2020 Yılı ,Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Envanter defteri, 2020 yılı 1. ay ve 12. Ay Arası (12.

Ayda Dahil), Alış Faturaları, Satış Faturaları Gider Fişleri, Personel Özlük Dosyaları, 2021 yılı, Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Envanter defteri, 2021 yılı 1. ay ve 12. Ay Arası (12. Ayda Dahil), Alış Faturaları, Satış Faturaları, Gider Fişleri Personel Özlük Dosyaları, 2022 yılı (E Defter), Envanter defteri, 2022 yılı 1. ay ve 12. Ay Arası (12.

Ayda Dahil) Alış Faturaları Satış Faturaları, Gider Fişleri ,Personel Özlük Dosyaları 2023 yılı (E Defter) Envanter defteri , 2023 yılı 1. ay ve 12. Ay Arası (12. Ayda Dahil) Alış Faturaları, Satış Faturaları, Gider Fişleri, Personel Özlük Dosyaları, 2024 yılı (E Defter), 2024 yılı 1. ay ve 7. Ay Arası (7.

Ayda Dahil), Alış Faturaları, Satış Faturaları, Gider Fişleri, Personel Özlük Dosyaları, Sanayi Sicil Odası kayıt belgeleri, alınmış Sertifikalar, alınmış İSO belgeleri, Kapasite raporları ve bunlar dışında sayılmış ya da sayılmamış tüm kıymetli evrakların tüm dökümanlar zayi olduğunu belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "..Talep eden ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerekmektedir.

Dosya kapsamından ticari defter ve kayıtların olağanüstü bir hal kapsamında zayi olduğu iddia edilmişse de, yangın olayının 01/08/2024 tarihinde meydana geldiği, yasal süresi olan 1 aylık süresi içerisinde davasını açmadığı, zira yangının meydana geldiği tarih ile dava açma tarihi baz alındığında 1 aylık sürenin geçmiş olduğu, yangın olayının meydana geldiği tarihte ticari defterlerin de zayi olduğunun hayatın olağan akışına göre öğrenilmiş olduğu, davanın süresinden açılmadığı anlaşılmakla.." talebin hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Münferit olayda itfaiye tarafından yangın raporu hazırlanmadan tarafımızca hangi ticari defterlerin zayi olduğunun tespit edilmesinin imkansız olduğunu, İlk derece mahkemesinin ticari defterlerin zayi olduğunun öğrenilme tarihi olarak günlerce süren yangının ilk gününü baz almasının izahtan vareste olduğunu, maddi gerçeklikten uzak, akla mantığa ve hukuka aykırı varsayımlarla tesis edilen ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılması gerektiğini, zayi belgesi verilmesi talepli dava süresinde ikame edildiğini,

yapılacak istinaf incelemesi neticesinde hak düşürücü sürenin yani öğrenilme tarihinin itfaiye tarafından hazırlanan 21.08.2024 tarihli yangın raporu olarak baz alınmasının hakkaniyet açısından zorunluluk ihdas ettiğini, Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/27 esas sayılı, 2024/5 karar sayılı ve 04.09.2024 tarihli hak ve hukuka aykırı kararın kaldırılarak, nihai olarak talepleri doğrultusunda eksik hususların ikmalinin ardından vaki haklı davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.

Maddede düzenlenen 30 günlük süre hak düşürücü süre olup, davanın görülebilirlik şartıdır.Somut olayda, davacı 01/08/2024 tarihinde meydan gelen yangın nedeniyle davacı şirketin ticari defterlerinin zayi olduğu iddasıyla zayi belgesi verilmesi talebiyle 03/09/2024 tarihinde eldeki davanın açıldığı görülmüştür.

Yangına ilişkin itfaiye olay rapor u 21/08/2024 tarihinde düzenlemiş olup buna göre davacı talebe konu ticari defterlerin zayi olduğunu rapor ile öğrendiğinin kabulu gerekmiştir. Raporun düzenlendiği tarihten itibaren davacının davayı 30 gün hak düşürücü süre sona ermeden açtığı anlaşılmıştır. Buna göre mahkemece yanılgılı değerlendirme ve yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece hatalı değerlendirme ve eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.