İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1637 K.2024/1645

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

İhtiyati Haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle. Müvekkili firmanın Borçlu firmaya satarak teslim etmiş olduğu mal karşılığında ..., ..., ..., ..., ..., ... Numaralı nolu faturaları düzenlediğini, Borçlunun bilgisi verilen faturaları vadesi geldiği halde hâlâ ödemediğini, alacağına karşılık İstanbul Anadolu .... İcra Dairesi ...

Esas sayılı icra dosyasından 02.09.2024 tarihinde icra takibi başlattığını, borçlunun haksız itirazı üzerine takibin durduğunu, borçluya itirazın iptali davası açılacağını, alacaklarının rehinle teminat altına alınmadığından ve borçlunun mal kaçırma ihtimali bulunduğundan, telafisi mümkün olmayan zararların da doğacak olması sebebiyle İİK 257. maddesi ihtiyati haciz şartlarının oluştuğunu, fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydı ile 33.459,13 TL alacağın tahsilinin temini için borçlunun menkul, gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacakları üzerine, İİK 257.

Maddesi uyarınca uygun görülecek teminat mukabilinde, ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin borçluya yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...İİK’nın 257. ve devamındaki maddelerde geçici hukuki koruma tedbirlerinden olan ihtiyati haciz müessesesi düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler uyarınca vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısının borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilecektir.

Ancak ;Talep edenin talep dilekçesi ekinde cari hesabı oluşturan faturalar sunduğu, cari hesap ekstrelerinin alacağının varlığını ispat noktasında tek başına yeterli olmadığı, ancak sevk irsaliyesi teslim tutanağı veya geçerli bir mutabakatname gibi yan delillerin mevcudiyeti halinde bir değerlendirme yapılabileceği, dolayısıyla davacının ihtiyati haciz talep ettiği alacağın yargılama gerektirdiği anlaşıldığından koşulları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati Haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil firmanın borçlu firmaya teslim etmiş olduğu mal karşılığında ..., ..., ..., ..., ..., ... numaralı nolu faturaları düzenlediğini, borçlunun faturaların vadesi geldiği halde hâlâ ödemediğini, müvekkilin icra takibi başlattığını, borçlunun haksız itirazı üzerine takibin durduğunu, bunun üzerine zorunlu arabuluculuk sürecine başvurulduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin yürütüldüğünü, 27/09/2024 tarihli gerekçeli kararda "Talep edenin talep dilekçesi ekinde cari hesabı oluşturan faturalar sunduğu,

cari hesap ekstrelerinin alacağının varlığını ispat noktasında tek başına yeterli olmadığı, ancak sevk irsaliyesi teslim tutanağı veya geçerli bir mutabakatname gibi yan delillerin mevcudiyeti halinde bir değerlendirme yapılabileceği," denmek suretiyle sevk irsaliyelerinin de sunulması halinde değerlendirme yapılabileceği bildirildiğini, dilekçe ekinde bir kez daha imzalı sevk irsaliyesini, teslim tutanaklarını sunduklarını, ayrıca müvekkil tarafından e-fatura ve e-irsaliyenin de düzenlendiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep İİK nun 257 ve devamı maddeleri uyarınca borçlunun mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasına ilişkindir. İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, ihtiyati haciz isteyen tarafça karar istinaf edilmiştir. İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati haczin hukuki niteliği gerek doktrin, gerekse uygulamada tartışma konusu olup Yargıtay içtihatlarında ihtiyati haczin geçici bir haciz, dava veya icra takiplerine takaddüm eden emniyet tedbiri olduğu, bir icra takip işlemi olmadığı belirtilmekte, doktrinde ise muhafaza ve emniyet tedbiri, ihtiyati tedbirin özel bir nevi, koruma tedbiri, teminat tedbiri olarak tanımlanmaktadır.

Bu tanımlamalara göre ihtiyati haciz olağan haciz yolları dışında bir haciz yoludur.İhtiyati hacze karar vermenin ön koşulu İİK 258(1) maddesi ikinci cümlesinde de belirlendiği üzere ihtiyati haciz sebeplerinin varlığının istekçi tarafından mahkemede kanaat oluşturacak şekilde dosyaya sunulmasıdır. Bu anlamda ihtiyati haczin olağan haciz yolu olmaması nedeniyle her vadesi gelen alacak ya da ilamla hükmedilmiş bir alacak doğrudan ihtiyati haciz kararına konu olmaz.

İstekte bulunanın alacağın varlığı ile borçlunun mal varlığına önceden el konulmasını gerektiren nedenlere ilişkin ikna edici nitelikte ihtiyati haciz sebeplerini bildirmesi ve bu konudaki delil ve belgelerini istemine ekli olarak sunması zorunludur.Nitekim yasanın 260 (3) maddesinde de ihtiyati haciz kararında haciz konulmasının sebebinin yazılmak zorunda olduğu gösterilmiştir.

Bu düzenlemeden ister vadesi gelsin ister gelmesin olağan haciz yolu dışında ihtiyati haciz kararı vermeyi gerektirir nedenlerin kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu, bu bağlamda talep eden tarafın bu nedenleri dosyaya sunması gerektiğinin arandığı açıktır.Somut olayda; ihtiyati haciz isteyen tarafından bir kısım sevk irsaliyelerinde imzaların bulunduğu, alacağın varlığı yaklaşık olarak ispatlandığı ileri sürülmüş ise de sunulan sevk irsaliyelerinde teslim alan olarak hakkında ihtiyati haciz istenen ad ve imzasının bulunmadığı,

fatura düzenlenmiş olmasının ve talep edenin sunduğu cari hesap ekstresinin alacağın varlığını ve muacceliyetini yaklaşık olarak ispata yeterli olmadığı, ihtiyati haciz talep edenin iddialarının tespite muhtaç ve ihtilaflı oluğu, ihtiyati haciz kararı verilmesi şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati haciz isteyen vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.