İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2025/647 K.2025/764

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesi ile. 25.12.2023 tarihinde İstanbul'un Kadıköy ilçesinde, ...

Mahallesi'nde yer alan riziko mahallinde...'ye ait temiz su tesisatının patlaması neticesinde sigortalı İstanbul 216 sitesi içerisindeki cephe ve duvarlar, ayrıca siteye ait otoparkın duvarları ile etanj ledleri hasar gördüğünü, işbu sebeple meydana gelen maddi hasar ile su borusunun patlaması arasında uygun illiyet bağı bulunduğundan davalı .... asli ve tam kusurlu olduğunu, rizikonun mağduru site yönetimi tarafından ortak alan paket sigortası poliçesi kapsamında müvekkil şirketten hasarın giderilmesi için başvuruda bulunulduğunu,

müvekkili şirketçe 29.01.2024 tarihli ...No.lu eksper raporu ile takdir edilen 108.458,23-TL turarındaki tazminatın 99.275,00-TL kısmını 06.03.2024 tarihinde, 9.183,23-TL kısmını ise 17.04.2024 tarihinde mağdur sigortalıya ödediğini, oluşan hasardan davalı ... tam kusurlu olması nedeniyle ödemenin rücuen tazmini amacıyla icra takibi başlatıldığını, icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile.

Yargı yolu yönünden davanın güncel uyuşmazlık mahkemesi kararlarına göre İdare Mahkemesinde açılması gerektiğini, sigorta şirketi halefiyet prensibi uyarınca davada taraf sıfatı kazanabileceğini, sigortalının site yönetimi olup halefiyete dayanan sigorta şirketi işbu davalı ticaret mahkemesinde açamayacağını, esasa ilişkin itiraz haklarının saklı kalmak kaydıyla, hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkili idare ...'ye işbu davada husumet yöneltilemeyeceğini, davacı tarafça açılan dava, hukuki mesnetten yoksun olduğunu, dava konusu hasar bizzat müvekkilinin idare tarafından verilen bir hasar olmadığını,

söz konusu hasarın gerçekleştiği yerde idare tarafından bizzat herhangi bir çalışma yürütülmediğini, zarar iddiasının idare çalışmalarından kaynaklandığını ispata yarar bir delil de sunulmadığını, ileri sürülen arıza, idaremiz mülkiyetindeki tesisatta değil aksine sigortalı ve bina sahiplerinin hatalı tesisatında meydana geldiğini, bu arızanın sebebi de yine önlem almayan tesisat sahiplerine ait olduğunu,

davacı şirketin sigortalısı site yönetimi olup söz konusu hasarın meydana gelmesinde dava dışı üçüncü kişilerin kusuru olup olmadığı ve yasanın emredici hükmüne göre mevcut binaya ait tesisatın yine bina sahiplerince yasada belirlenen şekilde döşenip döşenmediği hususu sigorta şirketince araştırılmadığını beyanla öncelikle yargı yolu ve görev itirazlarının kabulü ile görevsizlik kararı verilmesine, dava şartı yokluğundan davanın reddine, davanın mevcut görev durumuna göre İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi yahut ilgili HSK kararı uyarınca Görevli Gaziosmanpaşa Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

davanın öncelikle usule aykırılık itirazları nedeniyle reddine, davacının davasının esastan ve tümüyle reddine, davacının faiz isteminin tümüyle reddine, davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine, davacının yargılama masrafı ve avukatlık ücreti isteminin reddine, yargılama masraflarının davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; hizmet kusuruna dayanılarak davalı aleyhine açılmış olan bu davada, HMK 114/1-b maddesi gereğince yargı yolu caiz olmadığından HMK 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine kararı verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; İlk derece mahkemesi tarafından Türk Ticaret Kanunundaki tacir sayılma kıstasları değerlendirilmeden salt kamu hizmeti sırasında haksız fiilin meydana geldiği gerekçesiyle idari yargı yolunu caiz görmesi hukuka aykırı olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurul kararında davalı ...'nin özel hukuk hükümlerine tabi tacir olduğu kabul edildiğinden huzurdaki davanın adli yargı makamlarında görülmesi gerektiğini beyanla mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;Dava, işyeri sigorta poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan davacının ödediği bedelin, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesine göre, zarardan sorumlu olduğu iddia olunan davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesi, uyuşmazlığı idari yargıda çözümlenmesi gerektiği gerekçesi ile davanın usulden reddine karar vermiştir. Yargı yolu kavramı, bir hukuk sisteminde, herhangi bir davanın o hukuk sistemine dahil yargı kollarından hangisinde bakılacağını ifade eder.

Uyuşmazlığın hangi yargı kolunda bakılacağı hususu, davanın genel koşullarından olup mahkemece resen dikkate alınması gereklidir.Dava, rücu talebine dayanmakta olup, rücu ve halefiyet Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 tarih E. 37, K. 9, R.G. 03/07/1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası içinde söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır. 6102 sayılı TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre; davacı sigorta şirketinin sigortalısı hangi görevli ve yetkili mahkemede dava açabilecek ise, sigorta şirketinin de halefiyet gereğince, aynen sigortalı gibi o mahkemede dava açabileceğine işaret edilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2012/168 E. 2012/397 K. sayılı ve 15/06/2012 tarihli ilamında 23/11/1981 tarih ve 17523 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nün Kuruluş ve Görevleri Hakkında Yasa gereğince ...'nin.

Genel Kurul, Yönetim Kurulu ve Genel Müdürlükçe yönetileceği, denetçileri vasıtasıyla denetim yapılacağı, yıllık faaliyet ve yatırımlarının bilançolarda belirlenip, Genel Kurulların tasvibine sunulacağı ve bütçesinin Kamu İktisadi Teşekküllerinde uygulanan formüle göre tanzim olunacağının belirtildiği,

6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 18/1.maddesinde "Ticaret şirketleriyle, gayesine varmak için ticari bir işletme işleten dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince hususi hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi amme hükmi şahısları tarafından kurulan teşekkül ve müesseseler dahi tacir sayılırlar." hükmünün yer aldığı, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 11, 12, 13. 18/1.maddesi dikkate alındığında ...

(İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi) Genel Müdürlüğünün 2560 Sayılı Kanun ile kurulmuş olması TTK'nun 18/1.maddesinde özel hukuk hükümlerine göre idare edilen bir kamu kuruluşu olması, ticari şekilde veya iktisadi esaslara göre işletilmekte olup yaptığı işler itibariyle de ticarethane sayıldığından tacir sıfatı taşıdığı, tacir olduğu kabul edilen ...'ye karşı açılan haksız fiilden kaynaklanan davaya adli yargı yerinde bakılacağı, bu nedenle dava konusu uyuşmazlıkta adli yargının görevli olduğu kabul edilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 16/1 bendinde.

"Ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar." düzenlemesi yer almaktadır.2560 sayılı Kanuna tabi olan ...'nin gördüğü hizmetin kamu hizmeti olmasına rağmen, özel hukuk hükümlerine tabi olduğu,

TTK'nın 16/1 maddesi anlamında tacir sayılacağı ve tacir olan davalı ile davacı arasındaki haksız fiilden kaynaklanan davaya bakma görevinin adli yargının görevine girdiği Yargıtay içtihatları ile benimsenmiştir.

Açıklanan nedenlerle, tacir olan...'nin iddia olunan haksız fiili sonucu kaynaklanan tazminat davasının adli yargıda bakılması gerekirken hukuki yanılgı ile idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle yargı yolu dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi hatalı olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine, karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile, İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 21/01/2025 tarihli ve 2024/513 Esas 2025/44 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE, 3-Davacının tarafından yatırılan başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, karar harcının istemi halinde davacıya iadesine,4-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,