İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/2722 K.2024/1997

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. 05/09/2013 tarihli trafik kazasında dört kişinin hayatını kaybettiğini, kazaya karışan araç sürücüsü sanık ...'nin %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini; müvekkilleri tarafından Germencik Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/568 Esas sayılı (ve bu dosya ile birleşen 2013/569 Esas sayılı) dosyasından kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsü ... ve işleteni ... Tekstil Ltd.

Şti. aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, bu sırada ... plakalı aracın Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi ile davalı ...Ş.'ye, Ticari Filo Artan Sigorta Poliçesi ile davalı ...

Sigorta A.Ş.'ye sigortalı olduğunun tespit edildiğini, davanın davalılara ihbar edildiğini, Germencik Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen 2013/568 Esas-2017/330 Karar sayılı karardan sonra maddi tazminatın tahsil edildiğini ancak manevi tazminatın tahsil edilemediğini belirterek davacı ... için 10.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL,

... için 15.000,00 TL olmak üzere toplam 360.000,00 TL manevi tazminatın 03/10/2013 tarihinden itibaren işlemiş-işleyecek ticari faizi ile birlikte, Germencik Asliye Hukuk Makemesinin 2013/568 Esas sayılı dosyasında 10.550,00 TL, birleşen 2013/569 Esas sayılı dosyasında 16.019,02 TL olmak üzere hükmedilen toplam 26.569,02 TL vekalet ücretinin ise sigorta poliçesi teminatlarıyla sınırlı olmak ve tahsilde mükerrerlik olmamak kaydıyla 06/12/2017 tarihinden itibaren işlemiş-işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile müvekkilleri lehine hükmedilen vekalet ücretini 81.960,00 TL olarak arttırmıştır.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın 09/01/2013-2014 tarihleri arasında İMMS teminatı ile sigortalı olduğunu, davanın Germencik Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/568 Esas sayılı kararına istinaden müvekkili aleyhine açıldığını, manevi tazminat istemi yönünden kanunda sayılan şartların bulunmaması halinde manevi tazminat isteminin reddi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ...

Sigorta A.Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı ... Tekstil Nak. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 02/04/2013-2014 tarihleri arasında Ticari Filo Artan Poliçesi ile müvekkili sigorta şirketine sigortalı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun ihtiyari mali mesuliyet teminatı kapsamında 250.000,00TL ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davalı ...

Sigorta A.Ş'ye yönelik açılan ve konusuz kalan manevi tazminat davasının esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, İzmir BAM 20.Hukuk Dairesi'nin 27/10/2021 tarih, 2020/597 Esas, 2021/1062 Karar sayılı ilamı ile hüküm altına alınan manevi tazminat alacağı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından davalı ...Ş'ye yönelik açılan manevi tazminat davasının kabulü ile,

... için 15.000,00 TL ... için 15.000,00 TL ... için 25.000,00 TL (kısa kararda sehven 15.000,00 TL yazılmıştır) ... için 15.000,00 TL ... için 40.000,00 TL ... için 40.000,00 TL ... için 40.000,00 TL ...için 40.000,00 TL ... için 40.000,00 TL (kısa kararda sehven 15.000,00 TL yazılmıştır) ... için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 300.000,00 TL manevi tazminatın 03/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalıdan alınarak belirtildiği şekilde adı geçen davacılara ödenmesine, davacı tarafın fazlaya ilişkin istemlerinin reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacılar vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'a yapılan ödemenin tarihinin dava tarihinden sonrası olduğundan, bu davacıların herbiri lehine vekalet ücretlerine hükmedilmesi gerektiğini, davacılardan ... lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken kararda bu hususun gözden kaçırıldığını, Bölge Adliye Mahkemesi kararında davacılar lehine manevi tazminatlara ve herbir müvekkili için ayrı ayrı vekalet ücretlerine hükmedildiğini,

sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı kalmaksızın asıl alacaktan kaynaklanan vekalet ücretlerinden de sorumlu olduğundan mahkemece 23/02/2022 tarihli ıslah dilekçesinin dikkate alınması gerektiğini, kazaya %100 kusuruyla karışan araç ticari araç olduğundan kazanın ticari faaliyet sırasında meydana geldiğinden, sigorta poliçesi düzenlenmesi işi Ticaret Kanununda sayılan mutlak ticari işlerden olduğundan manevi tazminatlara ticari faiz işletilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı ...Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin İMMS'den doğan sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olduğunu, Germencik Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/569 Esas, 2014/171 Karar sayılı kararına binaen müvekkili aleyhine dava açıldığını ve hüküm kurulduğunu, müvekkilinin taraf olmadığı bir yargılamanın huzurdaki davada dikkate alınamayacağını, bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesine etki edebilecek Karayolları Genel Müdürlüğü’nden kaynaklanan yol kusurları ve teknik arıza hususlarının değerlendirilmediğini,

kusur oranlarının tespiti için hem Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden hem de Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, müvekkilinin maddi tazminattan sorumlu olmadığını, mahkeme tarafından hükmedilen manevi tazminatın fahiş ve hatalı olduğunu, davalının sorumluluğunun İMMS teminat limiti olan 250.000,00TL ile sınırlı olduğunu, 300.000,00TL üzerinden hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu,

davacıların manevi tazminat isteminin kabulüne karar verilecekse dahi kusur oranlarının dikkate alınması ve bu oranlara göre müvekkili şirketten talepte bulunabileceğinin gözetilmesi ve teminat limitinin tamamının tüketilmemesi gerektiğini, müteveffanın davacılara “destek” olduğu hususunun ispatlanması gerektiğini, müvekkilinin davacıların komisyona başvuru tarihinden itibaren ve ancak yasal faizle sınırlı olarak sorumlu tutulabileceğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dava, 05/09/2013 tarihli trafik kazası nedeniyle Germencik Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/568 Esas ve bu dosya ile birleşen 2013/569 Esas sayılı dosyalarında hükmedilen manevi tazminatlar ile manevi tazminatlara ilişkin vekalet ücretinin faizleri ile birlikte kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihindeki birleşik kasko sigortacısı olan davalı ... ile ticari filo artan sigortacısı davalı ... Sigorta A.Ş.'nden sigorta limitleri dahilinde tahsili istemine ilişkindir.

Kazaya karışan ... plakalı aracın; davalı ...Ş.'ne 09/01/2013-2014 tarihleri arasında Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, poliçe de manevi tazminatın 300.000,00TL limitle teminat altına alındığı görülmüştür. Davalı ...Ş. vekilinin İMMS teminat limitinin 250.000,00 TL ile sınırlı olduğuna ilişkin istinaf itirazı yerinde değildir. Germencik Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/568 Esas ve 2017/330 Karar sayılı dosyasının incelenmesinde.

Davacılar vekili tarafından kazaya karışan ... plakalı aracın ZMSS sigortacısı ... Sigorta A.Ş., araç sürücüsü ... ve işleten ... Nak. San. ve Tic. Ltd.

Şti. aleyhine maddi ve manevi tazminat istemli dava açıldığı, eldeki davadaki manevi tazminat istemi yönünden, davacılar ... için 10.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, davanın davalı ...Ş.'ne davanın en başında ihbar edildiği, dosyadaki tüm raporların ihbar edilen ...

Sigorta A.Ş.'ne tebliğe çıkarıldığı, ... Sigorta A.Ş. vekilinin beyan dilekçesi sunduğu, verilen kararın İzmir BAM 20. Hukuk Dairesi'nin 27/10/2021 tarih ve 2020/597 Esas - 2021/1062 Karar sayılı kararıyla davacılar lehine vekalet ücretleri yönünden yeniden hüküm tesis edilerek kesinleştiği görülmüştür. Dava ... Sigorta'ya ihbar edildiğinden ve davada ihbar olunan olarak yer aldığından davadan haberdardır. Beyan ve itiraz hakkı bulunmaktadır.

Germencik Asliye Hukuk Mahkemesi'nin dosyası eldeki dava bakımından kuvvetli delildir. Bu nedenle aksi yöndeki istinaf talebi yerinde görülmemiştir. Dava dilekçesinde avans faizi talep edilmiştir. Kazaya neden olan ... plakalı çekici kamyonun trafik kaydında kullanım amacı ticari olarak açıklanmıştır. Bu durumda kazaya sebebiyet veren aracın ticari nitelikte çekici kamyon olmasına göre avans faizi yerine yasal faize hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Faizin başlangıç tarihine yönelik istinafı değerlendirildiğinde; davacılar vekili dava tarihinden önce manevi tazminat konusunda davalıya başvuruda bulunmuş, davalı tarafça bu başvuruya 07/11/2017 tarihli mail ile cevap verilmiştir. Bu durumda faiz başlangıç tarihinin 07/11/2017 tarihinden 45 gün sonrası olan 23/12/2017 tarihi olması gerekirken 03/12/2013 tarihi olarak alınması doğru olmadığından istinaf talebinin kabulü ile hüküm düzeltilmiştir.

Davacılar vekili, manevi tazminat ile birlikte İzmir BAM 20. Hukuk Dairesi'nin 27/10/2021 tarih, 2020/597 Esas ve 2021/1062 Karar sayılı ilamıyla manevi tazminat miktarları yönünden takdir edilen vekalet ücretlerinin tahsilini istemiştir.

Germencik Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/568 Esas ve 2017/330 Karar sayılı dosyasında hükmedilen vekalet ücretlerinin, dosyadaki davalı kişilerin aleyhine hükmedildiği, eldeki dosyanın davalılarının taraf olmadıkları kararda hükmedilen yargılama gideri niteliğindeki vekalet ücretinden sorumlu tutulmaları usul ve yasaya uygun olmayacağından, davacılar vekilinin bu hususa ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Davacı ... için manevi tazminata hükmedildiği halde bu davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi doğru olmamıştır. Bu hususa ilişkin istinaf talebi yerinde görülmüş ve hüküm düzeltilmiştir. Davacılar vekili, 17/10/2018 tarihli dilekçesinde, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ...

Artan poliçesi kapsamında, 16/08/2018 dava tarihinden sonra haricen 60.000,00 TL asıl alacak, asıl alacağa işlemiş faiz, yargılama giderleri, dava vekalet ücreti vb.ferileri için 36.244,60 TL olmak üzere toplam 96,244,60 TL ödeme yaptığını, bu ödeme ile ... Sigorta A.Ş. hakkında davanın konusunun kalmadığını beyan ettiğinden, mahkemece bu davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

Bu sebeple bu davacıların herbiri lehine vekalet ücretlerine hükmedilmesi gerektiğine ilişkin istinaf itirazı yerinde değildir.

Davalıların sigortalısı ... plakalı aracın sürücüsünün tam kusurlu olduğu, kesinleşmiş olan Aydın Ağır Ceza Mahkemesinin, Germencik Asliye Hukuk Mahkemesinin ve İzmir BAM 20 Hukuk Dairesinin dosyalarında hazırlanmış olan kusur raporlarıyla tespit edildiği, ceza dosyasında hazırlanmış olan kusur raporunun ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlandığı görülmüştür. Davalı ... ihbar olunan olarak davada yer almıştır.

Germencik Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasında alınan kusur raporu kuvvetli delildir. Ceza dosyasındaki raporla da örtüşmektedir. Bu nedenle İlk Derece Mahkemesince kusur raporu alınmaksızın karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Bu nedenle; davacılar ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.