İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/943 K.2024/979

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07.03.2024 tarih ve 2024/121 Esas, 2024/132 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dosyanın gönderildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 14.05.2024 tarih ve 2024/640 Esas, 2024/1022 Karar sayılı görevsizlik kararı ile dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı vekili tarafından verilen 23.03.2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; asıl davanın reddi talepleri ile birlikte davalının güvenilir olduğunu düşünerek aracını davalıya bıraktığını, aracın uzun süre iş yerinde kalmasına rağmen tamir edilmediğini, yapılanlar hakkında bilgi dahi verilmediğini, müvekkilinin aracının ticari amaçla kullandığını ve aracının davalının iş yerinde beklediği her gün için zarara uğradığını, bu hususu davalıya bildirdiğini ancak sonuç alınamadığını, iş yerinde gidildiğinde sadece aracının dış kaportasının yapıldığını gördüğünü bunun üzerine aracını çekici üzerine yükleyerek başka bir tamirciye götürdüğünü,

davalı tarafından sunulan resimleri kabul etmediklerini, aracının tamirhanede geçen süre boyunca müvekkilinin araç kiralamak zorunda kaldığını ve kazanç kaybına uğradığını beyanla 1.000,00 TL belirsiz alacak talebinin faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından verilen 18.05.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının aracını müvekkiline getirdiğinde aracın kaportasında sorun olduğu ve tamir edilmesi talebinde bulunduğunu, yürüyen aksamında sorun olmadığının bildirildiğini, müvekkilinin de davacının talebi doğrultusunda aracın kaportasını makul süre içerisinde tamir ettiğini, davacının arabuluculuk yoluna başvurmadan iş bu davayı açmasının mümkün olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi 07.03.2024 tarih ve 2024/121 Esas 2024/132 Karar sayılı kararında özetle; davalı tarafça açılan iş bu dosyasının tefrik edildiği 2023/121 Esas sayılı dosyada cevap dilekçesi ile davalının iş yerine bırakılan aracın uzun süre iş yerinde kalmasına rağmen tamir edilmediğini, aracın ticari amaçla kullandığını ve davalının iş yerinde beklediği her gün için zarara uğradığını, araç kiralamak zorunda kaldığını ve kazanç kaybına uğradığını beyanla uğranılan zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği,

görüldüğü üzere davalı-karşı davacı tarafından açılan iş bu karşı davanın bir miktar paranın ödenmesine yönelik olup, her iki tarafın da tacir sıfatını taşıdığını, hal böyle olunca mahkemece tespit edilen karşı dava bakımından mevcut uyuşmazlığın bir miktar paranın ödenmesine yönelik olması nedeniyle zorunlu arabuluculuk yoluna tabi olup, dava dilekçesine arabuluculuk faaliyetine ilişkin son tutanak aslı veya örneğinin eklenmediğinin görüldüğü,

mahkemece yapılan ön inceleme duruşmasında da bu hususta yapılan tespitin davalı-karşı davacı bakımından kabul edildiği gibi, arabuluculuk yoluna başvurulduğuna dair herhangi bir beyan ya da itirazda da bulunulmadığı, mahkemece verilen süre üzerine karşı davacı tarafından sunulan arabuluculuk başvurusu ve görüşmelerine ilişkin tutunak incelendiğinde arabuluculuk başvuru tarihinin 04.05.2023 tarihi olduğu,

karşı davanın açılış tarihinin ise 23.03.2023 olduğu bu itibarla karşı dava bakımından karış dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunun yapılmadığı ve karış dava açıldıktan sonra zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuş olduğunun anlaşıldığı, asıl dava açılmadan önce yapılan arabuluculuk görüşmelerine ve buna ilişkin tutanak incelendiğinde ise, arabuluculuk görüşmesi yapılan hususların asıl davaya ilişkin olduğu ve karşı dava ile talep edilen hususların müzakere edilmediği, bu yönde bir başvurunun ya da talebin de olmadığının anlaşıldığı, arabuluculuk şartına ilişkin hükümlerin kamu düzenine ilişkin olup, emredici nitelikte olduğu,

arabuluculuk prosedürünün mutlaka davadan önce tamamlanmış olması zorunlu olup, yargılama sırasında tamamlanabilecek dava şartlarından olmadığı, ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuğa ilişkin yasal hükümlerin ihdas nedeninin de bu yönde olduğu, şöyle ki, ticari uyuşmazlığın mahkemenin önüne getirilmeden taraflar arasında arabuluculuk yolu ile çözülmesi ve sosyal barışın sağlanmasının amaçlandığı, bu durumda, olayda usul ekonomisi ilkesinin uygulanması ve dava açıldıktan sonra arabuluculuk prosedürünün başlatılmasının mümkün görülmediği, kaldı ki karşı dava açılırken yatırılması gereken karşı dava harcının da yatırılmadığının tespit edildiği,

bu açıklamalar ışığında, yargılamanın usulünün basit yargılamaya tabi işlerden olması ve dava şartlarının mahkemece öncelikli olarak değerlendirilmesi gerektiği ve usul ekonomisi gereği dosya üzerinden de değerlendirme yapılabilecek işlerden olması dikkate alınarak tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda tefrik edilen işbu karşı davanın arabuluculuk yoluna başvuru gerçekleşmediğinden, dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili tarafından verilen 27.03.2024 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme kararının yerinde olmadığını, kararın bozulmasını istediklerini, mahkeme kararında karşı dava ile ilgili olarak dava şartı arabuluculuk yapılmadığı gerekçesi ile karşı davanın reddine karar verildiğini, ancak ana davada arabuluculuk yapıldığını ve toplantıda müvekkilinin karşı taleplerinin de müzakere edildiğini, bu nedenle de mahkeme kararının yerinde olmadığını, kararın kaldırılmasını talep ettiklerini belirterek, istinaf dilekçesinin kabulüne, yukarıda belirtmiş oldukları nedenler ile ve resen dikkate alınacak nedenler ile mahkeme kararının kaldırılmasına/ bozulmasına karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda,

Dava, tamir için bırakılan aracın, bırakıldığı süre boyunca tamiratının yapılmaması nedeniyle, uzayan tamir süresindeki kazanç kaybının tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece davanın ara buluculuk dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen ve 01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesi ile bu kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak düzenlenmiş ve arabulucunun yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandıracağı, bu sürenin zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabileceği ifade edilmiştir.

6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A maddesine göre, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olması durumunda, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiyenin gönderilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Yine mahkemece gönderilen ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi ayrıca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği hüküm altına alnımıştır.

Davanın, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/121 Esas sayılı davasında sunulan cevap dilekçesi ile birlikte karşı dava olarak açıldığı ve anılan dosyadan tefrik edildiği, karşı dava açılmadan önce ara bulucuya başvurulmadığı anlaşılmaktadır. Eldeki davanın davalısı, 2023/121 Esas sayılı davanın davacısı olan ... Şti., davasını açmadan önce, açacağı itirazın iptali davası yönünden ara bulucuya başvurmuştur. Anılan dava yönünden ara bulucuya başvurulmuş olması, karşı dava yönünden ara buluculuk dava şartının yerine getirildiğini göstermemektedir.

Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince, davanın ara buluculuk dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ve davacı vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.