İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/2378 K.2024/1653

İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Urla 2. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, haksız fiilden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Urla 2. Asliye Hukuk Mahkemesince, 23/04/2004 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 10/07/2004 tarih 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, gereğince Urla ilçesi, Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisine alındığından davanın açılış tarihine bakılmaksızın Mahkememizin Asliye Ticaret mahkemesi sıfatı kalmadığından artık Büyükşehir Belediyesi kapsamındaki yerlerde meydana gelen Ticaret kanunundan kaynaklanan uyuşmazlıklara İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakması gerektiği belirterek görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesince, HSK'nın 07.07.2021 tarihli 608 sayılı kararı ile İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin İzmir ilinin mülki sınırları (Karşıyaka Ağır Ceza Mahkemesi yargı çevresi hariç) olarak belirlendiği ve kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, davanın 09.05.2019 tarihinde açıldığı, her hukuki olay meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabi olduğundan 01.9.2021 tarihinden önce açılan davada uyuşmazlığın çözümünde Urla 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK hükümleri gereğince, ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemeleri arasında görev ilişkisi bulunmaktadır. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her safhasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi mahkemece re'sen (kendiliğinden) de gözönüne alınmalıdır.

Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun, 24/03/2005 tarih 188 sayılı kararının II-Müstakil ticaret mahkemesi kurulmamış olan yerlerde başlıklı maddesinde "Müstakil ticaret mahkemesi kurulmamış olan il merkezleri ile ağır ceza mahkemesi bulunan ve bulunmayan (büyük şehir belediye sınırları dışında kalan mülhakatlar da dahil olmak üzere) diğer ilçelerde, ticaret mahkemelerinin görev alanına giren iş ve davalara; o yer asliye hukuk mahkemelerinin eşit olarak bakmalarına" karar verildiği, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun bu karara ek olarak aldığı,

26/03/2014 tarih ve 141 sayılı kararı ile "Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun, 24/03/2005 tarih, 188 sayılı kararının 11, 12 ve 14. maddelerinde yer alan ilke kararlarına ek olarak," asliye ticaret mahkemelerine ilişkin olarak.

6360 sayılı Kanun'un 1'inci maddesinin ikinci fıkrasında adı geçen büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülkî sınırları olarak genişletilmiş ise de, mevcut düzenleme nedeniyle müstakil ticaret mahkemesi bulunan (Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Eskişehir, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Samsun) büyükşehir belediyeleri sınırına yeni giren ilçeler dâhil edilmeksizin Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 24/03/2005 tarih, 188 sayılı kararının 11/I-B-a maddesinin uygulanmasına devam edilmesine, (Bu kapsamda 6360 sayılı Kanun öncesi durum korunarak.

Adana Ticaret Mahkemesinin Adana Merkez ve Karaisalı, Ankara Ticaret Mahkemesinin Ankara Merkez, Akyurt, Bala, Çubuk, Elmadağ, Gölbaşı ve Kalecik, Sincan Ticaret Mahkemesinin Sincan Merkez ve Kazan, Antalya Ticaret Mahkemesinin Antalya Merkez, Bursa Ticaret Mahkemesinin Bursa Merkez, Gemlik ve Mudanya, Eskişehir Ticaret Mahkemesinin Eskişehir Merkez, Gaziantep Ticaret Mahkemesinin Gaziantep Merkez, İzmir Ticaret Mahkemesinin İzmir Merkez, Kemalpaşa, Menderes, Seferihisar, Selçuk, Torbalı ve Urla, Karşıyaka Ticaret Mahkemesinin Karşıyaka Merkez, Aliağa, Foça ve Menemen, Kayseri Ticaret Mahkemesinin Kayseri Merkez,

Konya Ticaret Mahkemesinin Konya Merkez, Mersin Ticaret Mahkemesinin Mersin Merkez ve Samsun Ticaret Mahkemesinin Samsun Merkez ilçelerindeki görev alanına giren iş ve davalara bakmasına devam etmesine, sayılan yerlere bağlı diğer ilçeler yönünden ise ticaret mahkemelerinin görev alanına giren iş ve davalara, o yer asliye hukuk mahkemelerince eşit olarak bakılmasına devam edilmesine)

6360 sayılı Kanunla yeni kurulan ve müstakil ticaret mahkemeleri bulunan (Denizli, Trabzon) büyükşehir belediyeleri yönünden Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 24/03/2005 tarih, 188 sayılı kararının 11/I-B-a maddesi uygulanmaksızın 11/I-B-b bendinin uygulanmasına devam edilmesine,

(Bu kapsamda 6360 sayılı Kanun öncesi durum konurarak; Denizli Ticaret Mahkemesinin Denizli merkez, Trabzon Ticaret Mahkemesinin Trabzon merkez ilçelerindeki görev alanına giren iş ve davalara bakmasına devam etmesine,

Sayılan yerlere bağlı diğer ilçeler ile müstakil ticaret mahkemesi bulunmayan büyükşehirler (Aydın, Balıkesir, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Şanlıurfa, Tekirdağ, Van) ve ilçeleri yönünden ise ticaret mahkemelerinin görev alanına giren iş ve davalara, o yer asliye hukuk mahkemelerince eşit olarak bakılmasına devam edilmesine)" karar verilmiştir.

Yukarı da belirtildiği üzere Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 26.03.2014 tarihli ve 141 sayılı kararının asliye ticaret mahkemelerine ilişkin kısmında "...İzmir Ticaret Mahkemesinin Urla ilçesindeki görev alanına giren iş ve davalara bakmasına devam etmesine." genelgesini yayımlanmıştır. (Yargıtay 20.Hukuk Dairesinin 2016/2432 Esas 2016/7391 Karar)

Somut olayda; Dava, haksız fiilden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nun 1401 ve devamı maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası aynı Yasa'nın 1483 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, zarar gören kişi tarafından zarar verinin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı aleyhine açtığı davalar TTK'nun 4/1-a maddesi uyarınca mutlak ticari dava kapsamında kalmaktadır. Davacılar ve sigorta şirketleri haricindeki diğer davalılar gerçek kişide olsa bütün taleplerin özel görevli olan Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Dava 9.5.2019 tarihinde açılmıştır. Davanın da açılış tarihi itibarıyla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi'dir.

Açıklanan nedenlerle, İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.