İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/2916 K.2025/3240

İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İzmir 26.Asliye Hukuk Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Davanın açıldığı Bergama 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, eldeki davada ticaret mahkemelerinin görevli olduğu, ticari davada 6102 sayılı Yasanın 7. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğu açıktır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 1.7.2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkarak görev ilişkisi haline geldiği, göreve ilişkin kuralların kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerektiği, bu kapsamda, Bergama ilçesinde Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmamakla birlikte Hakimler ve Savcılar Kurulunun 7.7.2021 tarihli 608 sayılı kararı ile "İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin İzmir İlinin mülki sınırları" olarak belirlenmesine karar verildiği,

davanın anılan kararın yürürlüğe girdiği 1.9.2021 tarihinden sonra açıldığı, bu kapsamda, İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı alanına dahil olduğu gerekçesiyle İzmir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesince de, dava dışı sigortalıya ait olan büyük baş hayvana .... plakalı araç sürücüsünün aracını sevk ve idare ederken çarpması sonucu dava dışı sigortalıya ait büyük baş hayvanın telef olduğu, davacı sigorta şirketinin sigorta poliçesinde güvence altına alınan teminat gereği sigortalısı dava dışı büyük baş hayvan sahibine ödeme yaptığı, bu haliyle dava dışı sigortalısının yerine geçtiği ve araç sahibine karşı yönelttiği davada hem dava dışı sigortalısının hemde davalının tacir sıfatının bulunmadığı,

davacı sigorta şirketinin davalıya karşı açtığı davanın sigortalısının yerine geçmek suretiyle açtığı bir rücu davası olduğu, bu haliyle davanın dava dışı sigortalının davalı haksız fiil failine karşı açacağı davadan farklı bir dava da olmadığı tespit edilmek suretiyle söz konusu uyuşmazlıkta 6102 sayılı yasanın 4.maddesi gereği nispi ticari dava statüsünün bulunmadığı, ayrıca davacı ile davalı arasında mutlak ticari dava niteliğinde bir sigorta ilişkisinin bulunmadığı gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

İzmir 26. Asliye Hukuk Mahkemesince de, Bergama 1.Asliye Hukuk Mahkemesi ile İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğundan görev ya da esas yönünden inceleme yapılmasının mümkün olmadığı, dosyanın son görevsizlik kararı veren İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 21.maddesinin (ç) bendine göre de kesin yetki hallerinde ,iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde olumsuz yetki uyuşmazlığı doğar. Yine 22.maddenin 2.bendine göre,iki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde,görevli veya yetkili mahkemenin ilgisine göre Bölge Adliye Mahkemesince veya Yargıtayca belirleneceği şeklinde düzenlenmiştir.

HMK 21. ve 22. madde hükümlerine göre yargı yeri belirlenmesi için kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş karşılıklı görevsizlik/yetkisizliğe ilişkin iki mahkeme kararı bulunması ön koşuldur.

Somut olayda; Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir. İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesince görevli mahkemenin İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesi ile Bergama 1.Asliye Hukuk Mahkemesi arasında karşılıklı görevsizlik kararı bulunmadığından, yargı yeri belirleme koşulları oluşmamıştır. İzmir 26. Asliye Hukuk Mahkemesince verilmiş ve kesinleşmiş bir görevsizlik kararı bulunmadığından, HMK 'nun 21/1-c maddesi gereğince yargı yeri belirleme koşulları oluşmamıştır. Dosyanın bu nedenle İzmir 26. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.