Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/2610 K.2025/2759

2- ........ VEKİLİ : Av..... 3- ........ VEKİLİ : Av..... 4- ........

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 18/12/2025

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 22/12/2025

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait ........ sevk ve iradesinde bulunan ........ plaka sayılı araç ile 31.12.2022 tarihinde ..... sevk ve idaresinde bulunun ........ adına kayıtlı ........ plakalı araçı arasında ........ Mah. ..... Cad. Ereğli - Konya adresinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazaya karışan araçlardan ........ plaka sayılı aracın ........ A.Ş.

Nezdinde ........ poliçe numarası ile ZMMS sigortası ile sigortalandığını, kazaya karışan araçlardan ........ plaka sayılı aracın davalılardan ........ A.Ş.

Nezdinde ........ poliçe nolu Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, kaza sonrası davacının aracında maddi hasar meydana geldiğini ve Kasko Poliçesi doğrultusunda tamir edildiğini, davacının aracı ile öğrenci servisi yaptığını, bu nedenle araç kiralamak zorunda kaldığını, sigorta şirketlerine başvuru yapıldığını fakat karşılığının alınamadığını belirterek;

değer kaybı nedeniyle uğradığı maddi zararı için şimdilik 1.000 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini, 10 günlük süre boyuncu araç kiralamak zorunda kalındığından şimdilik 1.000 TL kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılar ........ ve ........'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ........ Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğini, davalı sigorta şirketinde kasko sigorta poliçesi yer aldığını, aracın hasarına ilişkin ödeme yapılmış olmakla davalının poliçeden kaynaklı sorumluluğunun sona erdiğini, 29.190,49 TL'nin 20/02/2023 tarihinde aracın onarımını yapan servise ödendiğini, davacının taleplerinin genel şartlar uyarınca poliçe teminat kapsamı dışı olmakla davanın reddine karar verilmesini gerektiğini, davacının faiz taleplerini kabul etmediklerini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ A.Ş.

Vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davaya konu kazanın ardında davalı sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, taraf kusurlarının tespiti için dosyanın adli tıp kurumuna gönderilmesi gerektiğini, davacı tarafın taleplerinin fahiş olduğunu, aracın parçalarının orijinal parça ile değiştirilmesi aracın değerinde düşüşe değil yenilenme sebebiyle yükselişe sebep olduğunu, değer kabının hesaplanması için bilirkişilerden rapor alınması gerektiğini,

değer kaybı tazminat tutarının 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS genel şartlar tebliğine göre hesaplanmasının doğru olacağını, sigorta şirketi tarafından ödenecek değer kaybı tutarı, maddi teminat limitinin %15'ini aşamayacağını, müterafik kusur bulunup bulunmadığı hususlarında tespit yapılması gerektiğini, davacının araç mahrumiyet zararının tazmini talebinin poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu, iskonto indirimi yapılması gerektiğini, davacının ekspertiz ücreti talebinin de poliçe teminat kapsamı dışında olduğunu,

davalı sigorta şirketinin dosyaya faturası dahi sunulmamış olan ve ödendiği belirli olmayan KDV Tutarı yönünden sorumluluğu bulunmadığını, bilirkişi raporunda belirlenerek hükme esas alınan KDV bedeline de itiraz ettiklerini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dava dilekçesinde araç kiralama bedeli olarak 11.800 TL ödeme yapıldığını beyan eden davalının bu talebini tam olarak açmak yerine kısmi dava olarak açması hukuka aykırı olduğunu, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu kazanın oluşumunda davalı ........'in aracına atfedilecek herhangi bir kusurun söz konusu olmadığını, kusura ilişkin olarak davacının iddialarını kabul etmediklerini, kaza tespit tutanağının olayın oluşumuna aykırı bir şekilde düzenlendiğini,

tarafların kusur durumlarına ilişkin olarak Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden rapor alınması gerektiğini, araç kiralama zararı altında istemin yerinde olmadığını belirterek, davanın tüm talepleriyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; "Mahkememizce Adli Trafik Bilirkişisi ile Makine Mühendisi bilirkişiden dava konusu kazaya ilişkin olarak rapor alınmış, bilirkişiler 24/05/2024 tarihli raporda sonuç olarak; kaza tarihi itibariyle değer kaybı bedelinin 22.383 TL olarak hesaplandığını, ........ otobüs sürücüsünün meydana gelen bu kazayı önleyebileceği bir davranışının olamayacağından bu kazanın oluşumunda ........ plakalı 2016 model Beyaz Renkli Mercedes-Benz Marka Otobüs sürücüsü ........'nun kusur ve kural ihlalinin olmadığı belirtilmiştir. Makine Mühendisi Bilirkişiden 18/11/2024 tarihli ek rapor alınmış, ek raporda sonuç olarak; dava konusu araçta meydana gelen değer kaybının dava tarihi itibari ile 83.498,78 TL olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizce yeni bir makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmış, 18/02/2025 tarihli rapoda sonuç olarak; 24/05/2024 tarihli bilirkişi kurul raporunda 42AOH530 plakalı araç sürücüsü ........'in %100 kusurlu olduğunu ........ plakalı araç sürücüsü ........ kural ihlali olmadığı, ........ plakalı araçta meydana gelen değer kaybı miktarının kaza tarihinde 56.897,00 TL olduğu, kusur oranına göre değer kaybı zararının % 100 X56.897,00 TL = 56.897,00 TL olduğu, sigorta şirketi tarafından değer kaybı zararı olarak ödeme yapılmadığı, değer kaybın poliçe limiti dahilinde olduğu, ........ plakalı araçta meydana gelen araç mahrumiyet zararının kaza tarihinde 11800,00 TL olduğu, kusur oranına göre araç mahrumiyet zararının % 100 X 11.800,00 TL = 11800,00 TL olduğu belirtilmiştir.

Davacı vekili 21/03/2025 tarihli ıslah ve değer arttırım dilekçesinde özetle; davacıya ait ........ Plaka sayılı aracın uğradığı değer kaybına yönelik belirsiz alacak davası olarak açılan 1.000,00 TL'lik talebini 55.897,00 TL daha artırmak suretiyle 56.897,00 TL olarak kaza tarihinden itibaren işlemiş-işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacıya ait ........

Plaka sayılı aracın kaza yapması nedeniyle araç mahrumiyet zararına kısmi dava olarak talep ettikleri 1.000,00 TL'lik araç mahrumiyet zararını ıslah ile 10.800,00 TL daha artırmak sureti ile 11.800,00 TL olarak kaza tarihinden itibaren işlemiş-işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan ........ ile ........'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Faiz başlangıcı açısından yapılan değerlendirmede; uyuşmazlığın haksız eylemden kaynaklandığı, sigorta şirketinin poliçe kapsamında sorumlu olduğu tazminatı 2918 sayılı KTK 99. maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içerisinde ödemesi gerektiği, bu süre içinde ödeme yapılmaz ise bu süre sonra erdikten sonra 9.gün sigorta şirketinin temerrüde düştüğünün kabul edileceği, davalı ........ A.Ş. Yönünden 27/10/2023, davalı ........ A.Ş. Yönünden 28/10/2023 tarihinde temerrüde düştüğü Mahkememizce kabul edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davacının meydana gelen trafik kazası nedeniyle maddi tazminat talebinde bulunduğu, dosya kapsamında aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ve davacının bedel artırım dilekçesi birlikte değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklinde davanın kabulü ile; araç değer kaybından kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden 56.897,00 TL'nin davalılar ........ ve ........ yönünden kaza tarihi olan 31/12/2022 tarihinden itibaren, davalı ........

A.Ş. yönünden (poliçe teminat limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) temerrüt tarihi olan 27/10/2023 tarihinden itibaren, davalı ........

A.Ş. yönünden (poliçe teminat limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) temerrüt tarihi olan 28/10/2023 tarihinden itibaren, işleyecek yasal faiziyle ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Araç mahrumiyetinden kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden 11.800,00 TL' nin, davalılar ........ ve ........ yönünden kaza tarihi olan 31/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ........ Şirketi vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin genel şartlar uyarınca poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının ıslaha konu ek tazminat taleplerinin zaman aşımına uğradığını, ıslah beyanının kabulünün mümkün olmadığını, ayrıca kabul anlamına gelmemek üzere ıslah ile artırılan kısım bakımından ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini beyan ederek yerel mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemece bilirkişi raporunun değer kaybı yönünden hükme esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosyada evvelce alınan ve piyasa koşullarına en uygun 18/11/2024 tarihli raporun denetime elverişli ve gerçek değer kaybını yansıyan rapor mevcut iken sonradan alınan raporla hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, dava dilekçesinde talep ettikleri alacaklar yönünden ticari faiz yerine yasal faize hükmedilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek yerel mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Davalı sigorta davacıya ait aracın kasko sigortacısıdır.

Talep edilen şey araçtaki değer kaybıdır.

Karayolu Zorunlu Mali Mesuliyet sigortası sigortalı aracın, üçüncü kişilere vereceği zararı teminat altına alır. Burada üçüncü kişiden kasıt; sözleşmenin tarafı olmayan, kazaya karışan karşı araç sürücüleri, yolcularını veya yayaları ifade eder. Trafik sigortası, kanun metni ve genel şartlarda açıkça yer aldığı üzere, sigortalanan aracın üçüncü kişilere verdiği zararı kapsamaktadır. DAVACI ÜÇÜNCÜ KİŞİ DEĞİL; BİZZAT SİGORTALININ KENDİSİDİR.

Gerek KTK hükümleri, gerekse de genel şartlar gereği, işleten kendi trafik sigorta poliçesinden tazminat talep edemez. Zira trafik sigortasının amacı, üçüncü kişilerde meydana gelecek zararların karşılanmasıdır. Diğer bir deyişle; trafik sigortası "işletenin üçüncü kişilere karşı kaza kaynaklı sorumluluğunu" üstüne alır. Halbuki dava konusu olayda, davacı ........ bizzat kendi aracındaki zararı talep etmektedir; dolayısıyla bu zararı ancak ve ancak diğer kusurlu araç işletenleri ve onların sigortalarından talep edebilir.Talep ZMMS'den istenemez.

Davalı kasko sigortacısıdır.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları

A -Sigortanın Kapsamı

A.1. Sigortanın Konusu

Bu sigorta ile sigortacı, sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan motorlu ve motorsuz kara araçlarından, römork veya karavanlardan iş makinelerinden, lastik tekerlekli traktörler, diğer zirai tarım makinelerinden doğan menfaatin aşağıda belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır.

Dava konusu talep ise açıkça değer kaybı talebidir,

Taraflar arasında düzenlenen poliçede açıkça kazanç kaybının ve araç değer kaybının teminat kapsamında olduğu belirtilmemiştir. Kasko sigorta şirketleri riziko nedeniyle meydana gelen gerçek zarardan sorumlu olup, kazanç kaybı, değer kaybı gibi dolaylı zararlar açıkça poliçede teminat altına alınmadıkça bunlardan sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu halde kasko sigortacıcı davalı bakımından kazanç kaybı ve değer kaybı talepleri yönünden reddine karar verilmesi gerekirken kabul kararı doğru değildir.

Nitekim Yargıtay 17 HD nin 2014/4996 esas .....karar sayılı ilamı

Bu halde davalıya ait Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası, İhtiyari Mali Mesuliyet Klozunda "Sigortalı aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçede teminat kapsamında olmak şartıyla, Zorunlu Mali Mesuliyet Sorumluluk Sigortası limitlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı limitlere kadar temin eder, her türlü değer kaybı, kazanç kaybı talepleri teminat haricidir," diyerek değer kaybı talepleri teminat kapsamına alınmamıştır.

Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 1 inci maddesinde; "Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder," hükmü ile poliçede teminat kapsamında olmak kaydı ile ZMM üzerinde kalan kısmın İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasının kapsamına gireceği açıklanmıştır.

Davacı vekilinin değer kaybına ilişkin talebi poliçede İhtiyari Mali Mesuliyet klozunda teminat kapsamına alınmadığından talebin reddi gerekirken kabulü hatalıdır. Davalının itirazı yerindedir.

KEZA KAZAYA KARIYAN ARACIN TİCARİ AMAÇLA KULLANILAN SERVİS MİNİBÜSÜ OLMASINA GÖRE avans faize hükmetmek gerekirken yasal faiz kararı da hatalıdır. Davacının istinafı yerindedir.

HMK'nin 355. maddesinde, “ İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.” 353. maddesinde, “ (1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa; ... b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak; 1)..., 2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, ... duruşma yapılmadan karar verilir.” düzenlemelerini içermektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, ilk derece mahkemesinin kararında yukarıda belirtilenler dışında HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden herhangi bir yanlışlığın da bulunmadığı gözetilerek davacı vekili ve davalı sigorta vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda kabulü ile incelenen kararın HMK’nin 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilmek üzere kaldırılması ve yeniden hüküm tesis edilmesine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.