Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/1555 K.2025/1602

Yukarıda esas numarası yazılı dosya yargı yerinin belirlenmesi amacıyla re'sen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme sonucunda dosyadaki belgeler okundu, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Türkiye İş Bankası Zafer Sanayii Şubesine ait ........ numaralı çek ile ........ Ereğli şubesine ait ........ numaralı çeklerde sahtekarlık yapılmış olması ve ciro silsilesinin kopuk olması nedeniyle çeklerin iptali ile davacı şirketin borçlu olmadıklarının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Ereğli .... Asliye Hukuk Mahkemesince; Davanın, Türk Ticaret Kanunu'nun 850. Ve devamı maddelerinde düzenlenen taşıma işlerine dayalı alacak talebine ilişkin olduğu, ticari dava olduğu, Ticari davaya bakma görevinin asliye ticaret mahkemesine ait olduğu, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun dayanağını 5235 sayılı Kanun'un 7. maddesinden alan, 08/07/2021 tarih ve ........ sayılı Resmi Gazete'de yayınlan 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile Konya Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresi Konya ilinin mülki sınırları olarak belirlendiği, kararın 01/09/2021 tarihi itibariyle uygulanmasına karar verildiği Anılan kararda derdest davalara Asliye Hukuk Mahkemelerince bakılmaya devam edilip edilmeyeceği yönünde bir düzenleme yapılmadığı,

29.07.2021 tarihli ve ........ sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 22.05.1930 tarihli ve 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu’nda düzenlenen suçlara ilişkin açılacak davalara bakacak mahkemeler nezdinde ihtisas mahkemelerinin belirlenmesine dair 13.07.2021 tarih ve 597 karar sayılı kararda açıkça belirleme tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş askerî suçlara ilişkin dava dosyalarının belirlenen bu mahkemelere devredilmemesine, kesinleşinceye kadar açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam olunmasına karar verildiği,

Mevcut karar doğrultusunda 01/09/2021 tarihi ve sonrasında açılan ticari davalarda mahkemenin görevli olmadığı, bu davalarda Konya Asliye Ticaret Mahkemelerine görevsizlik kararı verilmesi gerektiği konusunda herhangi bir tereddüt bulunmadığı, Bu aşamada anılan kararın yürürlük tarihinden önce açılmış eldeki davada görevsizlik kararı verilmesinin gerekip gerekmediği hususunun bir ön sorun olarak çözümü gerektiği,

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görüleceği, öte yandan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisi olduğu,

göreve ilişkin düzenlemelerin, HMK'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen inceleneceği, Bu kuralın tek istisnasının 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde düzenlendiğini buna göre, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyeceğini, Başka bir anlatımla,

yargı çevresinde asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için asliye hukuk mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerektiği, Anılan yasal düzenlemeler, görevin kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği, 01/09/2021 tarihi itibariyle mahkemenin asliye ticaret mahkemesi sıfatının ortadan kalkmış olması, HSK'nun yukarıda anılan kararında derdest dosyalara bakılmaya devam edilmesi gerektiği yönünde bir düzenlemenin bulunmaması,

mahkememiz ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin iş bölümü değil görev ilişkisi olması hususları bir arada değerlendirildiğinde. Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun anılan kararının uygulanma tarihi itibariyle önceden açılmış davalarda da görevsizlik kararı verilmesi gerektiği, Nitekim Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... E., ... K. sayılı kararı ile 23. Hukuk Dairesi'nin ... E., ...

K. sayılı kararların da aynı yönde olduğu, somut davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu anlaşılmakla mahkemenin görevli olmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği görülmüştür.

Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesince; HSK'nın 07/07/2021 gün ve 608 s. kararında, 01/09/2021 tarihinden önce açılan davaların da Konya Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı gibi, bu yönde herhangi bir yasal düzenleme de yoktur. Ayrıca, 01/09/2021 tarihinden önce açılan ve derdest olan davaların Konya Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesi, yukarıda yazılı Yargıtay HGK emsal içtihadında ve Samsun BAM 3. HD'nin, Ankara BAM 23. HD'nin ve Konya BAM 3. HD'nin emsal kararlarında belirtilen tabii hakim ilkesine de aykırı olduğundan mahkemenin görevsizliğine karar verildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER ve GEREKÇE: Talep, merci tayinine ilişkindir.

Yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin Hakimler Savcılar Genel Kurulu kararının 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiş olup,, kurulun yargı çevresi belirlemesi kararı sadece bu kararın yürürlük tarihinden sonra açılacak davaları ilgilendirir. Aksi fikir tabii hakim ilkesine aykırılık oluşturacaktır.

Nitekim Bursa Bölge Adliye Mahkemesi ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi arasındaki uyuşmazlıkta Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 21.02.2022 tarih, 2022/1073 Esas, 2022/2686 Karar sayılı kararı ile ...

"Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile müstakil asliye ticaret mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı sonrası asliye ticaret mahkemesi olmayan ilçelerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların devredilerek, asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğine ilişkin kararının usul ve yasaya uygun bulunmadığı,

Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun, 17.07.2021 tarih ve 701 sayılı kararı ile müstakil asliye ticaret mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı öncesinde asliye ticaret mahkemesi olmayan ilçelerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların görülmeye devam edilmesi gerektiği" yönündeki kararı dikkate alındığında 01/09/2021 tarihinden önce açılan derdest davalarda dava açılan mahkemenin yetkili olacağı, buna göre davanın 12/10/2016 tarihinde açıldığı, görevli yargı yerinin Ereğli ....Asliye Hukuk Mahkemesi olması gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.