Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1749 K.2024/1755

Taraflar arasında görülen davada Kocaeli 8. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Vekil eden sigorta şirketi Türkiye Sigorta A.Ş. ile davalı Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı arasında 285431663 numaralı ve 05.02.2021-05.02.2022 tarihleri arasında sigorta teminatından yararlanmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi akdedildiğini, poliçede belirtilen sigorta konusu ... plakalı araca ilişkin olarak meydana gelen rizikolar, teminat altına alındığını, sigortalı ... plakalı araç,

16.01.2022 tarihinde 05:10 sıralarında İlimtepe Mahallesi'nden Sevindikli Mahallesi'nde bulunan Kuzey Marmara Otoyolu gişelerinden geçtiği esnada küreme aracının ön kısmında bulunan küreme bıçağını kaldırmadığını ve gişelerde bulunan "Araç Sınıf Algılama Sistemi (AKS)"ye zarar verdiğini, sigortalı aracın hiçbir şey meydana gelmemiş gibi olay yerinden uzaklaştığını, söz konusu hasar nedeniyle zarar gören KMO Anadolu Otoyol İşletmesi A.Ş.'ye 2.697,00-USD'nin fiili ödeme günündeki karşılığı olan 36.417,86-TL ödeme yapıldığını, hasar sebebi ile zarar gören üçüncü kişi lehine yapılan ödemeye ilişkin olarak sigortalıya rücu mektubu gönderildiğini,

sigortalının 26.7.2022 tarih ve E-96631079-640-00002239588 sayılı ret cevabı üzerine Körfez İcra Dairesi'nde 2022/1031 sayılı icra takibi başlatıldığını, yapılan ödemeye ilişkin olarak sigortalının haklarına halef olunması nedeniyle de Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesine istinaden işbu dava ikame edilmeden önce Körfez Arabuluculuk Bürosu'nun 2022/53 Büro Dosya, 2022/115036 Arabuluculuk numarası ile arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu ancak yapılan görüşmeler neticesinde anlaşma sağlanamadığını beyanla yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Kocaeli 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı; "..Somut olayda ise, davalı Kocaeli Büyükeşihir Belediye Başkanlığı olup, davalı Belediye 6502 sayılı Kanun'un 3/k maddesinde; "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" olarak tanımlanan tüketici kapsamında değildir.

Buna göre; davacı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı olup; kendi akidine karşı rücu isteminde bulunmuştur. Sigorta Hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6. kitabında 1401 ve devamı maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise 1483 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 4/1-a. maddesi gereği, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın, Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır.

TTK 5/1. maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme ise Asliye Ticaret Mahkemeleridir.

Dava konusu olayda, davalı Belediyenin tüketici olma ihtimali bulunmadığı anlaşılmakla, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401 ve devamı maddeleri ile 1483 ve devamı maddeleri ve 4/1-a., 5/1. maddeleri gereğince davaya Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bakılması gerektiğinden 6100 sayılı HMK'nın 114/c ve 115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine,..." şeklinde görevsizlik kararı verilmiş, karar 30/04/2024 tarihinde kesinleşmiştir.

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı;

"...Somut olayda davacıya sigortalı aracın tescil belgerinden ticari olduğu gibi, dava dışı sigortalınında tüzel kişi tacir olduğu, davalının ise kamu kurumu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda sigortalı ile davalı arasındaki ilişki tüketici ilişkisi olmadığından taraflar arasındaki uyuşmazlık,Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamı dışında kaldığı, uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklandığından ve sigortalı tacir olmakla birlikte davalı tacir olmadığından uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden mahkemece karşı görevsizlik kararı verilmesi gerekirken davanın esasına girilerek karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2015/17566 E.ve 2018/9129 K. sayılı kararı)." görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu

vurgulamıştır.

Sigortalı tarafından tacir olmayan sözleşenine karşı davasını ikame ettiği, aracın hususi araç olduğu, davaya bakmaya genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu kanaatiyle davanın HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle görev yönünden usulden reddine,..." şeklinde karşı görevsizlik kararı verilmiştir, karar 26/11/2024 tarihinde kesinleşmiştir.

III. İSTİNAF

Yargı yeri belirlenmesi amacıyla dosya Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Dairemize gönderilmiştir.

IV. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, merci tayinine ilişkindir.

V. DEĞERLENDİRME ve KARAR

Dava, İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) istemine ilişkindir. 6102 Sayılı Ticaret Kanunun 4. Maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması, ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olması gerekir.

Somut olayda; dava konusu zorunlu mali sorumluluk sigortasından kaynaklanan ihtilaf olup davacı sözleşmenin tarafı olan sigortacı davalı ise sigortalıdır bu durumdaki uyuşmazlıklarda kendi akidine karşı rücu talepli ilişkide görevli mahkeme şayet sigortalı 6502 sayılı kapsamda tüketici ise Tüketici Mahkemesi şayet taraf tüketici değil ise görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir her ne kadar Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 22.03.1944 tarih 37 Esas ve 9 Karar sayılı 03.07.1944 tarihli resmi gazetede yayımlanan Yargıtay içtihadı birleştirme kararı dikkate alınmışsa da bu içtihadı birleştirme kararı sigortacının sigortalı haklarına halef

olarak açtığı rücu davaları için söz konusu olup taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinden kaynaklanan itilaflarda bu içtihadı birleştirme kararının uygulaması söz konusu olmayıp sigortalı ve sigortacı arasındaki ilişki sözleşmesel olup davaya bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesi kapsamında olup;

Bu nedenlerle; Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı