Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/1105 K.2024/1075

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin inşaat sektöründe tanınan ve bilinen bir firma olduğunu, müvekkili şirketin hissedarlarından olan ...'ın, diğer hissedar ... ile yapmış olduğu anlaşma çerçevesinde 01.08.2022'de Gebze 5. Noterliğinin ... yevmiye sayılı işlemi ile müvekkili şirkette bulunan hissesini belli bir alacak karşılılığında ...'a devrettiğini, müvekkili şirkette bulunan hissesini devreden ...'ın, aynı zamanda 24.12.2021 tarihinde kurulmuş olan rakip şirket Toler Mimarlık İnş.

San. ve Tic. Ltd. Şti'nin aynı bölgede aynı amaca hizmet eden kurucu ortağı olduğunu, müvekkili şirketin ... İli, ... İlçesi, ... pafta, ... ada, ... parselde, 2020 yılında tamamladığı kat karşılığı inşaat projesine eser sahibi olarak Merkez İnşaat unvanını ve logosunu yapının dış cephesine eser sahibi olarak kullandığını, eserini tamamladığını, müvekkili şirketin yine başka projesi olan ... İli, ...

İlçesi, ... pafta, ... ada, ... parselde, tamamladığı kat karşılığı inşaat projesine eser sahibi olarak Merkez İnşaat unvanını ve logosunu yapının dış cephesine eser sahibi olarak kullandığını, eserini tamamladığını, ticaret unvanı, tacirin ticari işletmesi dolayısıyla kullandığı isim olduğunu, müvekkili şirketteki hissesini devrederek ilişkisini sonlandıran ...'ın ortağı olduğu davalı rakip şirket Toler Mimarlık, kendi logo ve ticaret unvanını müvekkili şirketin tamamladığı eserlerde aldatıcı ve haksız olarak,

eserleri yapan şirketin Toler Mimarlık algısı verecek şekilde kullanarak kendisine haksız tanıtma vasıtası kurduğunu, davalı şirketin haksız rekabet hükümlerine aykırı hareket ettiğini, kendi yapmadığı eserleri kendi yapmış gibi gösterip müşteri çevresince karışıklığa yol açtığını, haksız rekabet sonucu oluşan davalı şirket ticaret unvanı ve logosunun yapımı müvekkili şirkete ait olan eserlerden TTK 61'e göre tedbiren ortadan kaldırılmasını, haksız rekabetin önlenmesine,

haksız rekabetin tespit ve men'ine, eser sahibi olan müvekkili şirketin mezkur yapılarda öncesinde bulunan unvan ve logosunun tüm maddi maliyeti haksız rekabet eden davalı şirkete ait olmak üzere binaların dış cephesinin eski durumu olan Merkez İnşaat unvan ve logosu olarak düzeltilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce davacının ihtiyati tedbir talebinin duruşmalı olarak değerlendirilmesine karar verilmiş olup Mahkememizce 20.03.2024 tarihli tedbir talebinin değerlendirilmesi duruşmasında davacı vekilinin tedbir talebinin 50.000,00-TL teminat karşılığında (nakdi teminat veya teminat mektubu) kabulüne karar verilmiş, bu hususta ara karar ile gerekçe yazılmıştır.

Davalı vekili 21.03.2024 tarihli talep dilekçesinde özetle.

20.03.2024 tarihli ihtiyati tedbir talebi değerlendirme duruşmasında, tedbir talebinin kabulüne karar verilmiş ise de kararın ne şekilde uygulanacağı konusunda kısa kararda açıklık olmadığını, gerekçeli ara kararın tebliğinden sonra yasal sürede itirazlarını ibraz edeceklerini, bu aşamada öncelikle mahkeme tarafından takdir edilen nakit teminat tutarının, güncel dış cephe unvan sökme ve yazım işlemlerini karşılamaya yetecek bir tutar olmadığını, Mahkemece mahallinde keşif yapılmadan 50.000-TL teminat takdir edilmesinin hatalı olduğunu, zira bina üzerindeki unvanın kaldırılması veya yeniden yapılması işleminde binanın yüksekliği,

bu işlemlerin yapılması için sepetli vinç kiralanması gerekliliği, bina cephesinde sökme ve yazım işlerinde dış cepheye zarar verilip verilmeyeceği, zarar verilirse ne kadar bedelle tadilat işlemlerinin yapılabileceği gibi konularda, uzman görüşü alınmadan, 50.000 TL teminat takdir edilmesinin mağduriyete neden olacağı, tedbir kararı verildikten sonra, bina yöneticiliğine durumun bildirildiği, alınan teklif metnine göre bina üstündeki unvanın sökülmesi işlemi için güncel olarak 142.000,00 TL teklif verildiği, bu nedenlerle mahkemece verilen nakit teminatın yetersiz olduğunun aşikar olduğu,

üstelik mahkemece verilen tedbir kararının dava dışı kat maliklerinin görüşü ve onayı olmadan verilen bir karar olup, davada taraf olmayan kişileri de etkileyecek bir tedbir kararı olması nedeni ile mülkiyet hakkının ihlali niteliğinde olduğu, zira binada 14 ayrı bağımsız bölüm bulunduğu,

1 bağımsız bölümün Toler Mimarlık adına kayıtlı olup, diğer 13 ayrı bağımsız bölüm malikinin ise bu davada taraf olmadığını, özetle, mahkeme davacının maliki olmadığı bir bina için, davada taraf olmayan kişileri de etkileyecek bir tedbir kararı verildiğini, bu durumun bina maliklerinin mülkiyet ve tasarruf haklarının mahkeme eliyle ihlal edilmesi niteliğinde olduğunu, dosyaya ibraz ettikleri karar defteri sureti ile açık olduğu üzere, bina kat maliklerinin izinleri ile dış cepheye müvekkili şirketin unvanının yazıldığını, bina dışına reklam-tabela asılması,

reklam tabelanın kaldırılması konularının, sadece kat maliklerince verilebilecek bir karar olduğunu, bu nedenle, işbu davada taraf olmayan kat maliklerinin de haklarını etkileyecek şekilde, bina dışındaki yazının kaldırılması ve yeni yazı yazılmasına tedbiren karar verilmesinin haksız olacağını, bu nedenle mahkemece verilen tedbir kararının yeniden değerlendirilmesi ve tedbir kararının gerekçeli metinde sınırlandırılması taleplerinin bulunduğunu, bu doğrultuda tedbir kararına itirazın, istinaf başvurusu ile yapılacağı bilgisinden hareketle bu aşamada;

tedbir kararının gerekçesi ve ne şekilde uygulanacağına yönelik ara karar metni oluşturulmadan önce davaya konu taşınmazın tapu kayıtlarının tapu müdürlüğünden ve dava tarihinden önce, davacının ilgili taşınmazlar için reklam ve ilan başvurusu olup olmadığının belediyeden sorulmasını, dava dışı kişilere ait bir binada, kat maliki olmayan davacı lehine tedbir kararı uygulaması yapılmasının,

kamu düzenine ve dava dışı kişilerin mülkiyet ve tasarruf haklarının zedelenmesine neden olacak bir karar olacağı gözetilerek tedbir kararının uygulanmasının belirlenen teminatla karşılanmayacak aşırı masrafa ve davada taraf olmayan kişilere ait bina dış cephesine zarar verecek bir işlem olması nazara alınarak tedbir kararının kesinleşmesine kadar icrasının durdurulmasına karar verilmesini, Mahkeme aksi kanaatte ise davalı taraf olarak,

hali hazırda bina üzerine yazılı olan davalı unvanının görünmeyecek şekilde branda ile kapatmaya hazır olduklarını beyan ile mahkemece verilecek tedbir kararının, mevcut unvan yazısının branda ile kapatılması şekilde uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 26.03.2024 tarihli talep dilekçesinde özetle; Mahkememizce verilen 22.02.2024 tarihli ara karar hakkında Gebze İcra Dairesi tarafından hüküm bölümünde ...ne ait tabelaların kaldırılmasına dair hüküm kurulmadığını, bu aşamada alacaklı vekilinin talebinin reddine ilişkin karar verildiğini, mahkemeden bu hususa ilişkin uyap sistemine ara karara ek olarak bir karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince 27/03/2024 tarihli ara karar ile;"...Davacı vekilinin tedbir talebinin 50.000,00-TL teminat karşılığında (nakdi teminat veya teminat mektubu) mukabilinde KABULÜNE, teminatın yatırılması halinde ... İli, ... İlçesi, ... pafta, ... ada, .. parselde ve ... İli, ... İlçesi, ... pafta, ... ada, ... parselde yer alan binalarda yer alan ...'ne ait tabelaların KALDIRILMASINA, Davalı vekilinin; ihtiyati tedbire ilişkin teminat miktarının artırılması talebinin REDDİNE, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının tedbir talebinin kabul edilmesi, davacının esas hakkındaki talebinin kabul edilmesi anlamını doğuracak şekilde hüküm niteliğinde bir hukuki sonuç doğurduğunu, tedbir yoluyla elde edilmesi sonucunu doğuracak nitelikte, ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği kuralının, ihlal edildiğini, davacının kendi haksız durumundan menfaat temin etmesinin tedbir kararı ile sağlanmış durumda olduğunu, davacı lehine haksız rekabet nedeniyle, tedbir kararı verilebilmesi için, gerekli hukuki ve fiili koşulların oluşmadığını,

haksız rekabet davası açılabilmesi için TTK’nın 56. maddesinde haksız fiil için bir zararın ve zarar tehlikesinin varlığının gerektiğinin öngörüldüğünü, davalı şirket ortağı ...'ın, davacı şirketteki hissesini devretmiş olmasının haksız rekabet unsurlarının oluştuğu anlamına gelmeyeceğini, ayrıca , davaya konu yapının inşasından sonra,

kat malikleri tarafından davacı şirket unvanının kaldırılmasına karar verilmesinin, davalı şirket ortağı ...'ın bireysel eylemi olmadığını, Mahkemece tedbir kararında, davalı unvanını içeren tabelaların kaldırılması kararını verilmiş ise de davaya konu taşınmazlarda davalının, davacıya yönelik haksız rekabete neden olacak tabelasının da bulunmadığını, Mahkemece verilen tedbir kararının, davacının inşaa ettiği herhangi bir binaya, o binada faaliyet gösteren bir başka inşaat şirketinin tabela asmasına engel olunması,

başka şirketlerin reklam asmasının önlenmesi niteliğinde bir yol açılmıştır ki bu durumun kabul edilemeyeceğini, Mahkemenin davacının maliki olmadığı bir bina için, davada taraf olmayan kişileri de etkileyecek bir tedbir kararı verdiğini, bu durum bina maliklerinin mülkiyet ve tasarruf haklarının mahkeme eliyle ihlal edilmesi niteliğinde olduğunu, Mahkemece verilen tedbir kararında, davaya konu binanın, eser niteliğine vurgu yapılmış ise de, 6098 sayılı yasada inşaat hukuku ve sözleşme kapsamında eser niteliği ile 5846 sayılı yasadaki fikri mülkiyet hukuku kapsamındaki eser tanımları arasındaki farklılık, korunma amacı,

hak sahibinin kim olacağının da Mahkemece dikkate alınmadığını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/03/2024 tarihli ara karar, 2024/157 Esas sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava haksız rekabetin tespiti ve men’ine ilişkindir. Talep ihtiyati tedbire yapılan itirazın reddine ilişkindir. İlk derece mahkemesince ihtiyati tedbire yapılan itirazın reddine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır. İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacı şirketin ... İli, ... İlçesi, ... ada, ... parselde, 2020 yılında tamamladığı kat karşılığı inşaat projesine eser sahibi olarak “Merkez İnşaat” unvanını ve logosunu yapının dış cephesine eser sahibi olarak kullandığını, eserini tamamladığını, davacı şirketin yine başka projesi olan ... İli, ...

İlçesi, ... ada, ... parselde, tamamladığı kat karşılığı inşaat projesine eser sahibi olarak “Merkez İnşaat” unvanını ve logosunu yapının dış cephesine eser sahibi olarak kullandığını, eserini tamamladığını, ticaret unvanı, tacirin ticari işletmesi dolayısıyla kullandığı isim olduğunu, davacı şirketteki hissesini devrederek ilişkisini sonlandıran dava dışı ...'ın ortağı olduğu davalı şirket, kendi logo ve ticaret unvanını davacı şirketin tamamladığı eserlerde aldatıcı ve haksız olarak,

eserleri yapan şirketin Toler Mimarlık algısı verecek şekilde kullanarak kendisine haksız tanıtma vasıtası kurduğunu, davalı şirketin haksız rekabet hükümlerine aykırı hareket ettiğini, kendi yapmadığı eserleri kendi yapmış gibi gösterip müşteri çevresince karışıklığa yol açtığını, haksız rekabet sonucu oluşan davalı şirket ticaret unvanı ve logosunun yapımı müvekkili şirkete ait olan eserlerden TTK 61'e göre tedbiren ortadan kaldırılmasını talep ettiği;

davalı tarafından davacının anılan taşınmazlarda malik veya kiracı olmadığından bu davayı açamayacağını, anılan yazıların kat malikleri kurulu kararı doğrultusunda yapıldığını, haksız rekabete yol açmadığını beyan ederek davanın reddini talep ettiği, mahkemece ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiği, davalı tarafından yapılan itirazın reddine karar verildiği, karara karşı davalının istinaf yasa yoluna başvurduğu görülmüştür.

İhtiyati tedbir kararına karşı itiraz usulü ile mahkemece yapılacak işlemler Hukuk Muhakemeleri Kanunun 394. maddesinde düzenlenmiştir.

6100 sayılı HMK.'nın 394. maddesi'nde;

"(1) Karşı taraf dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebilir. Aksine karar verilmedikçe, itiraz icrayı durdurmaz.

(2) İhtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı taraf hazır bulunuyorsa, tedbirin uygulanmasından itibaren; hazır bulunmuyorsa tedbirin uygulanmasına ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde, ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak, kararı veren mahkemeye itiraz edebilir.

(3) İhtiyati tedbir kararının uygulanması sebebiyle menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati tedbiri öğrenmelerinden itibaren bir hafta içinde ihtiyati tedbirin şartlarına ve teminata itiraz edebilirler.

(4) İtiraz dilekçeyle yapılır. İtiraz eden, itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazının dayanağı olan tüm delilleri dilekçesine eklemek zorundadır. Mahkeme, ilgilileri dinlemek üzere davet eder; gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verir. İtiraz üzerine mahkeme, tedbir kararını değiştirebilir veya kaldırabilir.

(5) İtiraz hakkında verilen karara karşı, kanun yoluna başvurulabilir. Bu başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. Kanun yoluna başvurulmuş olması, tedbirin uygulanmasını durdurmaz" düzenlemesi yer almaktadır.

Belirtilen yasal düzenleme karşısında mahkemece, duruşma açılıp taraflar davet edilerek inceleme yapılması gerekirken; 20.03.2024 tarihinde ihtiyati tedbir talebinin duruşmalı olarak değerlendirildiği ve talebin kabulüne karar verildiği, davalının ihtiyati tedbir kararına itirazı üzerine 27.03.2024 tarihinde evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verildiği, bu şekilde ihtiyati tedbire itirazın 6100 sayılı yasanın emredici nitelikteki 394/4.maddesine aykırı şekilde taraflar davet edilmeden ve duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmesi anılan yasal düzenlemeye açık aykırılık içerdiğinden kararın bu nedenle kaldırılması gerekmiştir. (Benzer yönde dairemizin 2022/1194 esas 2022/1410 karar sayılı, 2022/287 esas 2022/364 karar sayılı ilamları)

Ara karar başlığında; taraf vekillerinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; ihtiyati tedbire itiraz eden/davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-4) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-4) maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,

2-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/03/2024 tarihli ara karar, 2024/157 Esas sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.10/07/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*