İİK m.89, alacaklının üçüncü kişideki (banka, işveren, müşteri) borçluya ait alacaklarını haczetmesi için kullanılan ihbarname sistemidir.
İhbarname Aşamaları
- 89/1 İhbarnamesi: Üçüncü kişiye (banka) gönderilir; "borçluya borcunuzu artık icra dosyasına ödeyin"
- 89/2 İhbarnamesi: Üçüncü kişi 7 gün içinde itiraz etmezse 2. ihbarname; "böyle bir borcunuz olmadığını beyan ediyorsanız 7 gün içinde bildirin"
- 89/3 İhbarnamesi: İtiraz edilmezse "borcun var sayıldı" anlamına gelir; üçüncü kişi kendi malvarlığından öder
Bankaya 89 Haczi
Banka, ihbarname tebliği sırasında borçlunun hesabındaki tüm bakiyeyi bloke eder. Müşteri bilgilendirilmez (yasal yükümlülük gizlilik dışı).
İtiraz
Üçüncü kişi (banka), kendisinde böyle bir borç/alacak olmadığını 7 gün içinde icra mahkemesine beyan ederek itiraz edebilir. İtiraz haklı çıkarsa haciz kalkar.
Yargıtay 12. HD Yaklaşımı
Yargıtay 12. HD, 89/1 haciz ihbarnamesi tebliğinden sonra bankanın "vadeli mevduat" hesaplarını da haczetmek zorunda olduğunu, vade beklemeden bloke uygulanması gerektiğini benimsemektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Borçlunun Hakları
- Maaş hesabında 1/4 oranında haciz sınırı (İİK m.83)
- Asgari geçim için zorunlu kısım haczedilemez
- SGK ve nafaka alacakları öncelikli
İcra ve finans hukuku avukatı desteği önerilir.